Ormanlar için her yıl 5 milyar euro destek sağlanırken, tarım, madencilik, enerji, kereste vd. sermaye kesimlerine her yıl 353 milyar euro veriliyor. Bu durum ormanların yok olmasının en önemli nedeni
Orman Bildirgesi Değerlendirmesi 2025” raporu, geçen yıl 8,1 milyon hektar orman kalıcı olarak yok olduğunu ortaya koydu. Küresel olarak ormansızlaşmayı durdurmaya yönelik çabalar büyük ölçüde başarısız olmakta. Yeni yayımlanan kapsamlı rapora göre dünya, 2030 yılına kadar ‘sıfır ormansızlaşma’ hedefinden neredeyse üçte iki oranında sapmış durumda.
Ormansızlaşma büyüyor
2021’de imzalanan ‘Glasgow Ormanlar ve Arazi Kullanımı Bildirgesi’ ile 2030’a kadar orman kaybını durdurma ve 350 milyon hektar bozulmuş araziyi onarma sözü vermişti. Ancak yeni analiz, küresel orman kaybının hâlâ hedefin yüzde 63 gerisinde olduğunu ortaya koyuyor. Üstelik ormansızlaşma bazı bölgelerde hızla büyüyor.
Orman raporu araştırma kuruluşları ve sivil toplum örgütlerinin ortak çalışmasıyla hazırlandı. Rapora göre, geçen yıl 8,1 milyon hektar orman kalıcı olarak yok oldu. Bu, İngiltere’nin yarısı büyüklüğünde bir alan anlamına geliyor. Raporun başyazarlarından Erin Matson, “Taahhütlerle gerçeklik arasındaki fark her yıl büyüyor,” diyerek uyarıyor:
“Ormanlar yaşanabilir bir gezegen için vazgeçilmez bir altyapıdır. Onları koruyamadığımız sürece ortak refahımız tehlikededir.”
Bozulma raporlanmıyor
2024’te çıkan orman yangınları 6,7 milyon hektarlık alanı yok etti. Yangınların çoğu Latin Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika’da yaşandı. Bu yangınlar 3,1 milyar ton sera gazı salımına yol açtı. Bu miktar, ABD enerji sektörünün yıllık emisyonlarının yaklaşık yüzde 150’sine denk geliyor. Araştırmacı Ivan Palmegiani, “Bozulan ormanların gelecekte tamamen yok olma olasılığı daha yüksek. Ama bozulmayı tespit etmek, doğrudan kesimi izlemekten daha zor olduğu için çoğu zaman fark edilmiyor veya raporlanmıyor” diyor.
Destekler şirketlere
2017–2022 arasında orman koruma için sağlanan uluslararası kamu finansmanı yılda ortalama yalnızca 5 milyar euro oldu. Buna karşın, ormanları yok eden sanayilere (büyük ölçekli tarım, madencilik, kereste) her yıl 353 milyar euro sübvansiyon akmaya devam ediyor. Climate Focus’tan Franziska Haupt durumu şöyle özetliyor:
“Ekonomik sistemimiz orman yıkımından hızlı kâr sağlayanları ödüllendirdiği sürece, koruma çabalarının başarı şansı yok. Kağıt üzerinde iyi görünen ama sistemi değiştirmeyen yüzeysel çözümlerle oyalanıyoruz.”
EKOLOJİ SERVİSİ
