Kamu kurumlarının 2018-2019 yılı ilk aylık harcama karşılaştırmaları raporu açıklandı. Buna göre sadece 7 kurum harcamalarını azaltmış. Ortaya çıkan tablo,krizde tasarruf yapanın sadece yurttaşlar olduğunu gözler önüne serdi
Resmi Gazete’de 2 gün önce açıklanan 2020 yılı bütçe teklifi ödeneklerinin arından dün de Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından kamu kurumlarının 2018 ve 2019 yılları ilk 6 aylık bütçe karşılaşması açıklandı. Rapor yaşanan ekonomik krizde 41 kamu kurumunun harcamaları kısmak yerine arttırdığını gösterirken, görünen o ki tasarrufu sadece her gün kemer sıkmak zorunda kalan yurttaşlar yapıyor.
Altı ayda yüzde 17.5’lik artış
Cumhuriyet’ten Murat Çakır’ın haberine göre, açıklanan raporda harcamaları artan kurumların başında Cumhurbaşkanlığı geliyor. Buna göre Cumhurbaşkanlığı geçen yılın ilk altı ayında 1.5 milyar lira harcama yaparken, bu yılın aynı döneminde 1.8 milyar lira harcadı. Böylece Cumhurbaşkanlığı’nın harcaması yüzde 17.5’lik bir artış sağlamış oldu.
İlk sırada Meclis geliyor
Raporda açıklanan verilere göre harcaması artan kurumlardan ilk sırayı yüzde 56.3’lük bir artışla Meclis alıyor. Meclis’in 2018’de 422.8 milyon olan harcamaları 2019’da 660.8 milyon oldu. Harcamalarda ikinci sırayı ise yüzde 53.5 artışla İçişleri Bakanlığı takip ediyor. Buna göre 2018 yılında harcamaları 4.1 milyar olan bakanlığın 2019 harcamaları ise 6.3 milyar oldu.
Altı ayda 1 milyar harcama!
Harcamaları yüzde 24.8’lik artış gösteren Diyanet İşleri Başkanlığı da harcamaları artan kurumlardan oldu. Buna göre Bakanlığın 2018 yılında 4 milyar liralık harcaması bu yıl 5 milyar liraya çıktı. Yine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı da harcaması artan kurumlar arasında. Bakanlığın 2018 yılında 2.1 milyar lira olan harcamaları bu yıl (2019) 3.5 milyar lira oldu.
Vergi açığı oluşacak
Raporda çarpıcı bir bilgi ise genel bütçeli idarelerin bu yılın ilk altı ayındaki toplam harcamasının yüzde 19.5 artarak 467.1 milyar liraya yükselmesi oldu. Buna göre bu yıl için 960.9 milyar lira olarak öngörülen bütçe giderlerinin yılsonunda 992.3 milyar liraya ulaşacağı belirlendi. Vergi gelirlerinin yılsonunda 667 milyar 600 milyon liraya ulaşacağı, bütçenin ise yılsonunda 125 milyar TL açık vermesi bekleniyor.
Yüzde 70’i bile aşan var!
Harcamaları artan kurumlardan bazıları şöyle: Meclis: 422.8 milyon (2018) – 660.8 milyon (2019), yüzde 56.3 (artış) İçişleri Bakanlığı: 4.1 milyar (2018), 6.3 milyar (2019), yüzde 53.5 (artış) Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı: 80 milyon (2018), 21.9 milyon (2019), yüzde 72.6 (azalış) Gençlik ve Spor Bakanlığı: 12.5 milyar lira (2018), 9.8 milyar lira (2019), yüzde 21.6 (azalış) Ticaret Bakanlığı’nın gideri aynı kaldı.
Bütçe 6 ayda eridi
Rapora göre harcamaları en çok artan kurumlardan biri olan Diyanet İşleri Bakanlığı oldu. Bakanlığın Sayıştay tarafından yayınlanan 2018 mali denetim raporunda yapılan israf ortaya çıkmıştı. Rapora göre bakanlığa 2018 için başlangıç ödeneği 5 milyar 168 milyon lira olarak belirlendi. Ancak bakanlık 2018 yılının ilk 6 ayında bütçesini tüketti. Diyanet’in merkezi bütçeden harcama miktarı yılsonunda 8 milyar 452 milyon TL’ye ulaşırken, ödeneğinin 3 milyar 191 milyon TL fazla harcama yaptığı tespit edilmişti.
Yeni zamlar gelebilir
Oluşacak açığın önüne geçmek için önümüzdeki günlerde yeni zamların gelmesi ise an meselesi gibi duruyor. 1 Ekim’de elektriğe yüzde 14.9, 7 Ekim’de ise köprü ve otoyol geçiş ücretleri ile PTT ve tren biletlerine de yüzde 20 zam yapılmıştı. Yine artan maliyetlerle tezgâhlara yansıyan fiyatlar yurttaşların alım gücünü çoktan aşmış durumda. Her güne yeni bir zamla uyanan yurttaşlar birçok temel gıda maddesini almazken, kış aylarının gelmesi ile daha çok kemer sıkacağa benziyor.
Bütçe Meclis’e yol olmuş!
İlk 6 aylık sürede harcamaları en çok artan kamu kurumu olan Meclis harcamalarının nereye yapıldığı bilinmezken, geçtiğimiz ay açıklanan Sayıştay raporu yapılan usulsüzlükleri gözler önüne sermişti. 5 Ekim’de açıklanan Bütçe Teklifi ve Sayıştay denetim raporu Meclis’in özellikle “yolluk giderleri” adı altında yapılan israfını gözler önüne sermişti. Buna göre, ödenek cetvelinde yer alan Mal ve Hizmet Alım Giderleri kalemindeki, “yolluk giderleri” harcamaları için 2018’de 150 bin TL bütçe ayrılırken bu kalemden yapılan toplam harcama tutarı 1 milyon 981 bin 661 TL oldu. 2019 yılı için de 150 bin TL ayrılırken, yılın ilk dokuz ayında yapılan harcama 1 milyon 883 bin 775 TL’ye ulaştı. Böylece Meclis’in bu kalemdeki harcaması ödeneğinin 10 katından fazla olmuş olurken, bu kaleme 2020, 2021 ve 2022 için ise 790 bin TL bütçe ayırdı. Sayıştay’ın hazırladığı denetim raporuna göre, Meclis’in birçok harcaması mevzuata aykırı şekilde belgelendirilirken, bazı harcamaların faturaları ise hiç iletilmedi.
EKONOMİ SERVİSİ
