Diyarbakır’da Jiyan Semt Pazarı’nda tezgâh açan kadınlar bir yandan ekonomik krizle baş etmeye çalışırken, bir yandan da erkek pazarcıların ticari rekabetlerine karşı mücadele ediyor.
Bartınlı olan ve 25 yıldır Diyarbakır’da yaşayan Nurdan Saltık, pazarda sebze meyve satarak geçimini sağlıyor. Saltık, krizden kaynaklı fiyatların arttığını belirterek, “Tezgâhlarımıza gelen müşteriler fiyatları yüksek buluyor ama nakliye, poşet ve eleman ücretleri derken ister istemez ürünün kendisine fiyat yansıyor. Haftanın son gününde kendi harçlığımızı çıkarmış oluyoruz” dedi
‘Kriz yoksula var’
Erkek pazarcıların onlara karşı rekabet duygusuyla hareket ettiklerini ifade eden Saltık şunları ekledi: “Erkek pazarcılar bizden daha ucuz vermeye çalışıyor. Bizim halden aldığımız fiyata satıyorlar. Zararına satarak bizi pahalı ürün satıyormuş gibi göstermiş oluyorlar. Kadınların gidip evlerinde oturmalarını istiyorlar. Benim dört tane çocuğum var ve bu tezgâhtan üç evin giderlerini karşılamaya çalışıyoruz. Zaten ekonomik kriz de var. Parası olana veya zengine değil, fakire ekonomik kriz var.”
‘Biz yoksak yükseltiyorlar’
Pazarcı Fatma Doğan ise şunları anlattı: “30 yıllık erkek pazarcılar, 8 yıllık biz kadın pazarcılara karşı mücadele ediyor. Bizler de onların karşısında direniyoruz. Bizim pazar açtığımız mahallelerde fiyatlarını düşürüyorlar ama bizim olmadığımız mahallelerde fiyatları yükseltiyorlar. Zaten faturalar çok yüksek ve yaşamaya tutunmaya çalışıyoruz, üzerine bir de erkek pazarcıların bu yaklaşımları eklenince iyice zor durumda kalıyoruz.”
‘Alım gücü düştü’
Firdevs Çakmak da pazar kurulduğu günden beri tezgâh açan kadınlar biri. Çakmak, “Normalde erkek pazarının bu mahallede olmaması gerekiyor. Yasal olarak bu mahallede açamazlar, izinleri yok, korsan olarak açmış durumdalar. Ekonomik kriz zaten bizi çok etkiliyor. Birkaç yıl öncesine göre hem fiyatlar çok artmış hem de müşterinin alım gücü düşmüş” dedi.
‘Yalan söylüyorlar’
48 yıldır pazarcılık yaptığını söyleyen Şefike Ulaş ise ekonomik krizin kendilerini oldukça etkilediğini ve bazen iş yapamaz hale geldiklerini dile getirdi. Ulaş, şunları dile getirdi: “Kış aylarında kazancımız daha çok düşüyor. Birkaç kuruş ucuzluk arıyoruz ki biz de müşterilerimize ucuza verelim. ‘Ekonomik kriz yok’ diyenler yalan söylüyor. Piyasada para dönmüyor, insanlar evlerine ekmek götüremiyor, çıkıp ekonomik krizin olmadığını söylüyorlar. Madem kriz yok o zaman neden insanlar hiçbir şey alamıyor.”
DİYARBAKIR
