İdlib merkezli düzenlenen Tahran Zirvesi’nde, konuşulan ve tartışılan konuların İdlip’ten çok Kürtler, İran, Irak ve Türkiye olduğu iddia edildi. Toplantı sonrası İran’ın Koye, Türkiye Kandil’e, Suriye rejimi ise Qamişlo’ya saldırdı.
Rusya, Türkiye ve İran arasında Suriye’nin İdlib kentine rejimin devam ettirdiği operasyona dair yapılan zirvenin perde arkası sızmaya başladı. Zirveden hemen sonra İran’ın Irak’ın Federe Kürdistan bölgesinde Hewler’e (Erbil) bağlı Köy Sancak (Koye) ilçesinde Kürdistan Demokrat Partisi – İran (KDP-İ) üyelerinin toplantısına düzenlediği füzeli saldırı, Efrîn bölgesi Şehba Kantonu’na rejim güçlerine bağlı Fuce-4 güçlerinin sevk edilmesi ve Esad Rejim güçlerinin Kuzey Suriye Federe Bölgesi Qamişlo kentinde asayiş güçlerine saldırısının Tahran toplantısı sonuçlarından olduğu iddia edildi.
İran’da düzenlenen toplantıda devlet başkanlarını karşılama organizasyonunda yer alan bir yetkiliden alınan bilgilere göre, toplantının İdlib orijinli yapıldığı ve bu şekliyle yansıtıldığı, ancak perde arkasında birçok konunun gündeme getirilip antlaşmalar sağlandığını söyledi.
Toplantı sonrası İran’ın KDP-İ üyelerinin Köy Sancak’taki yerlerini vurması, aynı gün içinde Kandil’in Baleketi bölgesinin vurulması, Qamişlo’da rejim güçleri ile asayiş güçleri arasında çıkan çatışmada 13 kişinin yaşamını yitirmesini Tahran toplantısının sonuçlarına bağlayan güvenilir kaynak, toplantıda Türkiye’nin desteği ile KDP’nin KDP-İ ve muhalif Kürt gruplarını tasfiye etmeyi sağlayacağı, bunun karşılığında da İran’ın Türkiye’nin Kandil operasyonuna onay vereceğini kaydetti.
İran’ın talepleri
Kaynak, bu konuda İran’ın YNK ve Irak Hükümeti’ni ikna ettiğini açıkladığını belirtirken, Kandil operasyonuna onay karşılığında Türkiye’den Efrîn, Şehba ve Til Rifat bölgelerinde TSK ve ona bağlı ÖSO gruplarının İran denetiminde olan Nubul ve Zehra kasabalarına saldırmamasını ve bu bölgelere yakın bulunan grupları tasfiye etmesini, olmazsa pasifleştirmesini talep ettiğini ifade etti.
Yine İran’ın, Rusya ve Türkiye’den çatışmasızlık bölgesi olarak belirtilen ve boşaltılıp Efrîn’e göçertilen İdlib’e bağlı Alevi ve Şii köyleri olan Fuha ve Kifriya’daki ailelerin evlerine dönmesinin sağlanmasını istediğini kaydetti.
Türkiye’nin kaygısı Kürtler
Toplantının perde arkasında İdlib’e yönelik tartışmaları da aktaran kaynak, istediğini koparmakta zorlanan Türkiye’nin Şam yönetimi ve Kuzey Suriye güçleri arasında gelişen görüşmeleri tehlike olarak gördüğünü ve bunun için de hiç olmazsa kamuoyunda Tahran masasında bir şeyleri koparabildiğini yansıtmak amacıyla Rusya’dan rejim ve Kuzey Suriye görüşmelerini engellemesi talebinde bulunduğunu söyledi.
Putin ‘rejim’ dedi
Putin ve Erdoğan’ın ikili görüşmesinde, Türkiye’nin Kürtlere karşı taleplerde bulunduğunu, toplantı sırasında rejim güçlerine bağlı Fuce-4 biriminin Şehba bölgesine yerleşmesi hazırlığının Rusya ve rejimin Astana sürecinde çıkan kararlara sadık kalmadığı şeklinde Erdoğan tarafından dile getirildiğini aktaran kaynak, Putin’in Suriye için rejim ile birlikte çok emek harcadıklarını, eğer Suriye rejimi ile Türkiye arasında bir seçim yapmak zorunda kalınırsa Rusya olarak rejimi seçeceklerini belirttiğini ifade etti.
MA / Erdoğan Altan
