30 yılın ardından Amed’de verecekleri konserle halkta büyük heyecan yaratan Koma Amed’in kurucusu Evdilmelik Şêx Bekir, eserleriyle ve yarattığı devrimci sanat geleneğiyle ölümsüzleşti
Bugün Amed’de 30 yılın ardından tarihi bir konsere hazırlanan Koma Amed Kürt halkının tarihi bir hafızası olmasının yanında bir dönemin de sembolü. Grubun kurucusu olan Evdilmelik Şêx Bekir’in hayatı da grubun anlamını bir kez daha ortaya koyan bir gerçeklik.
Yarattığı eserlerle ölümsüzleşen ama ismi az bilinen bir kahraman olan Evdilmelik Şêx Bekir, ailesinin tanımıyla da Melek 1968 yılında Kuzey ve Doğu Suriye’nin Amûdê kentinde dünyaya geldi. İlköğretimini burada tamamlayan Evdilmelik Şêx Bekir, üniversiteyi Hacettepe Tıp Fakültesi’nde okurken, 1988 yılında çoğunluğu tıp öğrencisi olan bir grup Kürt genci ile Koma Amed’i kurdu. O zamanlar Koma Amed, Koma Dengê Azadî ile Türkiye’de ilk Kürtçe müzik yapan gruplardan olur.
Müzik dışında diğer sanat alanlarında da yetenekli olan Evdilmelik Şex Bekir, 1990 yılında İstanbul Çapa Tıp’a geçiş yapar ve aynı yıl Koma Amed “Kulîlka Azadiyê” albümünü çıkarır. Bu albümdeki birçok parça da Evdilmelik Şex Bekir tarafından seslendirilir.
Yönünü dağlara verdi
1991 yılında Evdilmelik Şex Bekir, Şengal adı ile tanınır ve Kürt kültür-sanat çalışmalarında bir mihenk taşı olan Mezopotamya Kültür Merkezi’nin kuruluşunda da yer alır. Bu vakitlerde Koma Çiya ile çalışmaya başlar fakat grubun “Rozerîn” albümü çıkmadan mücadele alanını değiştirir ve yönünü dağlara verir.
Dağlarda adı Cuma olan Evdilmelik Şex Bekir, bir yıl sonra Engizek dağlarında bir çatışmada hayatını kaybetti.
Kararlı bilge biriydi
Sinemacı Havin Saç, 2014 yılında “Gecikmiş Ağıt” belgeseliyle Evdilmelik Şêx Bekir’i anlattı. Belgeselde Evdilmelik Şex Bekir şöyle anlatıldı: “Kululika Azadiye’yi ezgisini ilk kez dinleyen herkesin içinde kararlı, bilge, coşkun, hüzünlü bir tını yankılanır ve bir melek gelir kulağınızdan kalbinize doğru akan bir ırmağın büyüsüne konuk olur. Yüreğimize konuk olan bu ses, bizi efsununa sinmiş olan bir ülkenin efkârında ne kadar gidilebilecekse, o kadar götürdü.”
Hem okuyor hem çalışıyordu
Belgeselde Evdilmelik Şêx Bekir’i ablası Samer ve annesi Ede ise Melek’i şu sözlerle anlattı. Abla Samer, kendisinden iki yaş küçük olan kardeşine dair “Melek’te çok başarılıydı. Hep birinciydi. Saz çalmayı resim yapmayı seviyordu. Okumayı çok severdi. Kültür ve siyasetle ilgiliydi okurdu, severdi. Okulunda birincisiydi. Lise sınav sonuçları iyiydi. Türkiye’ye gitmeye karar verdi. Türkiye’ye gitmek için sınavlara girdiğinde yine birinci çıktı. 100 üzerinden 98 aldı. İki ay içerisinde Türkçeyi öğrenmişti. Tüm arkadaşları ‘nasıl bu kadar erken Türkçeyi öğrendin, nasıl birinci oldu’ deyip başarısı karşısında şaşkınlık içerisindeydiler. Türkiye’de puanları yüksek olan Hacettepe Üniversitesini kazandı. İngilizce ağırlıklı dersler görüyorlardı. Üniversite oradaki akrabalarımızı derslere katıldığı ve okula devam ettiği yönünde bilgilendiriyordu. Aradan bir süre geçtikten sonra Türkiye’deki akrabalarımız babama artık okula gitmediğini haber verdiler. Daha sonra öğrendik ki Hacettepe’den Çapa Tıp Fakültesine kaydını aldırmış. Orada hem okuyordu hem çalışıyordu. Ona para göndermememizi istemiyordu, kimseye ihtiyaç duymadan hem okuyacağını hem de çalışacağını söylüyordu. Yeni tayin olmuştum bir kez ziyaret amaçlı geldi yazdı ondan üç ay sonra ikinci sınıfa geçti o yılı bitirdi. Ziyarete geldiğinde dokuzuncu ayında sınavının olduğunu ve geri dönmesi gerektiğini söyledi. Gitti ve bir daha gelmedi, haberde alamadık” sözlerini kullandı.
İnandığı şeyler için ölürdü
Evdilmelik Şêx Bekir hayatını kaybetmesinden 5-6 yıl sonra ailenin bu durumdan haberdar olduğunu belirten abla Samer, kardeşine dair hatırladığı en belirgin şeyin Kürdistan sevgisi olduğunu belirterek, “Canını verirdi Kürdistan için. Çok içtendi, kendisini öldürtürdü. İnandığı şeyler için ölürdü. Apocuların ilk örgütlenme süreciydi. Burada onlarlaydı, ama orada da onlarla gittiğini bilmiyorduk. Öyle gitti şimdiye kadar. Biz hala yaşamını yitirdiğine kendimizi inandıramıyoruz. Bize küstüğünü ve uzaklaştığını düşündük hep. Biz cenazesini görmedik, o yüzden inanamıyoruz. Buradayken de rejime karşıydı, siyasiydi. Kürt örgütleriyle birlikte hareket ediyordu” diye anlattı.
Sadece ailesinin değil Kürdistan’ın kalbi
Anne Edê de oğluna ait her şeyi bir sandıkta biriktirmiş. Koma Amed’in Kulîlka Azadiyê albümü, kitapları, dergileri, fotoğraf albümü Meleğin elinin değdiği, gözünün baktığı ve o büyülü sesinden kalan ne varsa saklıyor. Evdilmelik Şexbekir sadece ailesinin yüreğinde değil yarattığı eserlerle Kürdistan’ın kalbinde, ezgilerinde ve mücadelesinde yaşıyor.
Kaynak: MA
