ABD’nin basına sızan Ukrayna için ‘barış planı’ yoğun tartışmalara yol açarken, plana göre Ukrayna’dan ciddi toprak tavizleri talep ediliyor
ABD’nin Ukrayna için hazırladığı ve basına sızan barış planı uluslararası alanda yoğun tartışmalara yol açtı. Ukrayna’dan ciddi toprak tavizleri talep edilirken, NATO benzeri güvenceler veriliyor.
Axios’un haberine göre, gelecekte Rusya’dan gelecek “önemli, kasıtlı ve sürdürülebilir” bir saldırı, ABD ve müttefiklerinin, gerekirse askeri, karşılık vermesini tetikleyecek. ABD’li yetkililer, Kiev’e verilecek güvenlik güvencelerinin NATO’nun 5. madde kapsamındakilere benzer olacağını doğruladı.
Toprak tavizleri
AFP’nin gördüğü 28 maddelik taslak, Ukrayna’dan ciddi toprak tavizleri talep ediyor. Buna göre Kiev, Donetsk ve Luhansk bölgelerinin Rusya’ya devredilmesini kabul edecek; bu bölgeler ile 2014’te ilhak edilen Kırım, “fiilen Rusya’ya ait” olarak tanınacak. Herson ve Zaporijya bölgelerinde ise mevcut cephe hattına göre paylaşım öngörülüyor.
Plan, Ukrayna ordusunun Donetsk’te kontrol ettiği topraklardan çekilmesini ve buranın Rusya’ya ait demilitarize bir tampon bölgeye dönüşmesini kapsıyor.
NATO benzeri güvence
Taslak ayrıca Ukrayna’nın NATO üyeliğinden sonsuza dek vazgeçmesini ve bunu Anayasa’ya işlemesini şart koşuyor. Buna karşılık NATO da Ukrayna’yı hiçbir koşulda üyeliğe kabul etmeme taahhüdü verecek. Ukrayna ordusu 600.000 askerle sınırlandırılacak, NATO birliklerinin ülkede konuşlandırılması yasaklanacak; Polonya’da konuşlu Avrupa savaş uçakları ise Ukrayna’yı korumakla görevlendirilecek.
Zelenski’nin tepkisi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, yaptığı açıklamada ülkesinin ancak “onurlu ve egemenliğe saygılı” bir barışa razı olacağını söyledi. Zelenski’nin önümüzdeki günlerde ABD Başkanı Donald Trump ile planı görüşmesi bekleniyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, “Trump bu planı destekliyor. Hem Rusya hem Ukrayna için kabul edilebilir bir çözüm olduğunu düşünüyoruz” dedi. Ancak Kiev cephesinden, taslağın Moskova’nın taleplerine fazlasıyla yakın olduğu yönünde eleştiriler yükseliyor.
Taslağın önceki versiyonunda Ukrayna’ya verilen uluslararası yardımların suiistimal edilip edilmediğine ilişkin bir “denetim” şartı yer alıyordu. Ancak bu madde, Kiev’in itirazları sonrasında çıkarıldı. Güncel metinde tüm taraflara “savaş süresince işlenen eylemler için tam af” verilmesi öngörülüyor.
Yeniden inşa, seçimler ve ‘barış konseyi’
Plan, Rusya, Ukrayna ve Avrupa arasında bir “saldırmazlık anlaşması”nın imzalanmasını, Ukrayna’nın AB üyeliğine uygun hale getirilmesini ve 100 gün içinde ülke genelinde seçim yapılmasını öneriyor.
Savaş sonrası yeniden inşa için ABD öncülüğünde başlatılacak fonların, dondurulmuş Rus varlıklarından 100 milyar dolarlık bir kaynakla desteklenmesi öngörülüyor. Zaporijya Nükleer Santrali’nin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (AİEA) gözetiminde yeniden devreye alınması ve üretilen elektriğin yarısının Rusya’ya, yarısının Ukrayna’ya verilmesi planlanıyor.
Tüm bu süreçlerin uygulanması, Donald Trump’ın başkanlığını yapacağı bir “barış konseyi” tarafından denetlenecek. Planla ilgili görüşmeler halen devam ediyor ve Ukrayna cephesi, egemenlik ve toprak bütünlüğü konularında ciddi çekincelerini koruyor.
DIŞ HABERLER
