10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında açıklama yapan Riha’daki insan hakları örgütleri, cezaevlerinde hak ihlallerinin arttığını belirterek, yetkilileri hak ihlallerine karşı göreve çağırdı
Riha Barosu İnsan Hakları Merkezi, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) ve İnsan Hakları Derneği (İHD) Rîha Şubesi, 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında Urfa 1 ve 2 Tipi, Siverek T tipi cezaevlerinde bulunan tutsakların yaşadığı 4 aylık hak ihlali raporunu açıkladı. Riha Barosu önünde yapılan açıklamayı ÖHD Riha Şubesi yöneticisi Emre Çaylan okudu.
‘Revirde doktor yok!’
Koğuş kapasitesinin az olması, ışıklandırmanın zayıf olması, hijyen problemlerinin yaşandığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Urfa 1 No’lu Hapishanesindeki en kritik sorunlardan biri ise revirde görevli doktor bulunmamasıdır. Önceki raporlarımızda da Urfa 1 Nolu T tipindeki uzun bir süredir olmayan doktorlar aktarılmıştır. Ancak bu durum giderilmemiş olup ara sıra gelen nöbetçi doktorlar da gelmemeye başlamışlardır. Mahpuslar, doktor yokluğu nedeniyle hiçbir şekilde tedaviye erişemediklerini ve sağlık hizmetinin fiilen ortadan kalktığını aktarmıştır. Bu durum, ağır hasta mahpuslar açısından hayati risk taşımakta; düzenli muayene, ilaç temini ve hastaneye sevk süreçlerini tamamen durma noktasına getirmektedir.”
Hak ihlalleri
Urfa 2 No’lu cezaevinde yaşanan ihlallerin benzer olduğu vurgulanan açıklamada, Siverek T Tipi Cezaevi’nde disiplin cezalarının yanı sıra birçok hak ihlali olduğu kaydedildi. Burada yaşanan bazı ihlallere dair, şu ifadelere yer verildi:
“Sağlık koşulları görece daha iyi olmakla birlikte siyasi mahpuslara yönelik ağız içi arama dayatması, hastaneye gitme hakkını fiilen engelleyen ciddi bir ihlaldir. Hapishanelerde disiplin cezalarının keyfi biçimde uygulanması, özellikle siyasi mahpuslara yönelik ayrımcı tutumlar, iletişim ve sosyal hakların sınırlandırılması, görüş sürelerinin mevzuata aykırı olarak kısaltılması, telefon arızalarının giderilmemesi ve mektupların geciktirilmesi gibi uygulamalar mahpusların dış dünya ile bağını zayıflatmaktadır. Kantin fiyatlarının yüksekliği, ürünlerin sınırlılığı temel ihtiyaçlara erişimi daha da zorlaştırmaktadır. Kantin ile ilgili sorunlardan bir diğeri de kadınlara yönelik kadınsal ihtiyaçların karşılayacak düzeyde olmadığı ve kantinin sadece erkek mahpusların ihtiyaçlarına yönelik olduğunu belirtilmiştir.”
‘Bağımsız denetim mekanizmaları oluşturulmalı’
Açıklamada, Riha cezaevlerinde yaşanan sorunların bireysel değil yapısal olduğu, özellikle sağlık hakkı, yaşam koşulları ve eşit muamele ilkesi bakımından ağır ihlallerin sürdüğüne dikkat çekilerek, şöyle sonlandırıldı:
“Siverek T Tipi Hapishanesi bazı yönlerden daha iyi durumda olsa da özellikle ağız içi arama uygulaması, sağlık hizmetine erişimi engelleyen ciddi bir sorun olarak varlığını korumaktadır. Buna ilişkin Hapishanelerde süre gelen hak ihlallerinin giderilmesi adına, ulusal ve uluslararası hukukun gerektirdiği şekilde ‘bağımsız’ denetim mekanizmalarının oluşturulması için devlet yetkililerini derhal gerekli çalışmaları başlatmaya, söz konusu kapalı ceza infaz kurumlarında yaşanan hak ihlallerine karşı Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesini (CPT), Adalet Bakanlığı ve TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonunu göreve davet ediyoruz.”
RIHA
