Siyaset bilimci Arzu Yılmaz, Ortadoğu’da yeni bir dizayn oluşturulmak istendiğini, Gazze ile başlayan sürecin Rojava ile devam ettiğini ancak Kürtler arası birliğin Kürdistan savunması paydasında konsolide olduğunu belirtti
HTŞ, DAİŞ ve Türkiye destekli paramiliter güçlerin Rojava’ya yönelik saldırıları sürerken, Kürtlere yönelik ilan edilen savaş yeni bir “15 Şubat komplosu” olarak tarifleniyor. Sivillerin hedef alındığı, kentlerin kuşatıldığı saldırılarda savaş suçları işleniyor. Bölgede bunlar yaşanırken ABD Başkanı Trump ile ABD Suriye özel temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın HTŞ’yi destekleyen açıklamaları ise Ortadoğu’da yeni bir dönemin ve bundan sonraki hedeflerin habercisi.
Tüm bu gelişmelerin yanı sıra Meclis Komisyonunun İmralı Adası’nda Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan ile yaptığı görüşmenin tutanağı geçtiğimiz günlerde yayınlandı. Tutanakta Ortadoğu birliğinden, Türk Kürt ilişkisine, emperyalist devletlerin tutumuna kadar birçok başlıkta önemli değerlendirmelerde bulunan Abdullah Öcalan’ın, çarpıcı tespitlerinden biri de İsrail ve ABD ile ilgili değerlendirmeleriydi. Abdullah Öcalan, Amerika ile Benyamin Netanyahu’nun yeni anlaşmalar matiğine “İbrahim Anlaşmaları” denildiğini, böyle bir projenin devrede olduğunu, İran’ın Şii projesi bulunduğunu, şu an biraz geri çekildiğini ama iddialarının devam ettiğini belirtiyor.
Ortadoğu’da vesayet savaşları devam ederken Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın dikkat çektiği İbrahim Anlaşmalarının neyi kapsadığı, Rojava’ya yönelik saldırıların bu anlaşmanın neresinde durduğu ve Kürtlerin Rojava’daki durumuna dair başlıkları Erbil Kürdistan Üniversitesi’nden siyaset bilimci Dr. Arzu Yılmaz değerlendirdi. “İbrahim Anlaşmaları”nın Ortadoğu’da yeni dizaynın habercisi olduğuna dikkat çeken Arzu Yılmaz, ilk imzalandığı 2020 yılında ‘Yeni Ortadoğu’ iddiasıyla duyurulduğunu anımsattı.
Hedefin sadece İsrail’in tanınması yoluyla ‘normalleşme’yi sağlamak olmadığını aynı zamanda İsrail-Körfez ittifakı üzerinden bölgede yeni bir güç dengesi ve buna bağlı yeni bir güvenlik mimarisi inşa etmek olduğuna dikkat çeken Arzu Yılmaz, ” Bu hedef hala geçerli. Hatta içine Hazar Denizi’nden Akdeniz’e uzanan coğrafyayı da alacak şekilde güncelleniyor. Ancak, geldiğimiz aşamada yeni dinamikler var. İsrail-Körfez denklemine arzu edildiği gibi Suudi Arabistan henüz dâhil olmadığı gibi, Suudi Arabistan- Birleşik Arap Emirlikleri arasında kriz çıktı. İsrail’in ‘hegemon güç’ olmak adına sürdürdüğü saldırgan politikalar, öte yandan İran’a muhtemel bir saldırının yarattığı belirsizlikler bu yeni düzenin öyle kolay kurulamayacağını gösterdi” dedi.
Suriye’de yaşanan gelişmeler ışığında, bu genişleme stratejisinin ilk test alanının Gazze olduğunu, Gazze konusunda bir kez mutabakat sağlandıktan sonra, “Gazze Barış Planı” ile eşzamanlı olarak Rojava’nın gündeme geldiğini belirten Arzu Yılmaz’a göre temel amaç yeni güvenlik alanları oluşturmak.
Bölgede küresel ölçekte yeni egemenlik paylaşımı yapıldığını belirten Arzu Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü:
“Fakat önemli bir farkla. ABD, Batı yarımküreyi mutlak egemenlik alanı ilan etti ve bunu yapabilecek gücü de var- Venezuella’yı gördük, arkasından Küba gelecek belli ki. Sonra Meksika ya da Kolombiya, Kanada’nın yeni Başbakanı bu gidişata direnmek için çabalıyor. Aynı şeyi Rusya Avrasya’da yapmak istiyor- Ukrayna yalnızca bir başlangıç. Uzakdoğu zaten çoktan Çin’in etki alanına girdi. Fakat Ortadoğu’da bu ölçüde major bir güç yok. Suudi Arabistan, İsrail, Türkiye gibi orta ölçekli güçler var ama hiçbiri tek başına bölgeye hükmedecek kapasiteye sahip değil. Halihazırda, ABD bu üç ülke arasında uzlaşma yoluyla bölgede bir yeni güç paylaşımı öngörüyor gibi ama bu belli ki kolay olmayacak. Taraflar şimdilik hem hazır olmadıkları hem de Trump faktörü yüzünden, deyim yerindeyse, durumu idare ediyor. Fakat en geç üç yıl sonra yani Trump dönemi bittiğinde başka bir fotoğrafla karşı karşıya olacağımızı tahmin etmek zor değil.”
‘Kürdistan coğrafi bir alandan çıkıp politik bir alana dönüşüyor ve ayrışıyor’
Kürdistan’ın her bir parçasının kendi içinde bölünmeye çalışıldığını ifade eden Arzu Yılmaz, “Bana kalırsa, yukarıda sözünü ettiğiniz ‘tutanaklar’ ya da ‘Öcalan’ın Bahçeli’ye hediyesi’ haberlerinin zamanlaması da bu böl-yönet politikasının bir parçası. Ama aynı anda Kürtler arası ittifak da gelişiyor. Ortak tehditler kristalize oluyor. Kürtler arası birlik Kürdistan savunması paydasında konsolide oluyor. Üstelik bu dinamiği yaratan, besleyen ve diri tutan da Kürt halkı. Kürt liderler bu kitlesel dinamiğin önünden değil, arkasından gidiyor. Kürt siyasal alanın sınırları, kapsama alanı genişliyor, belirginleşiyor. Kürdistan coğrafi bir alandan çıkıp politik bir alana dönüşüyor ve ayrışıyor. Dolayısıyla, her iki dinamiğin de diyalektik bir etkileşim içinde geliştiğini görüyoruz” diye konuştu.
‘Suriye’de sünni bir savaşçı güç oluşturulmak isteniyor’
Suriye merkezli oluşan yeni denklemde QSD’ye yönelik tutumlar, Trump ile Barack’ın açıklamaları ve ABD’nin Kürt politikasını da değerlendiren Arzu Yılmaz, “Daha önce de birçok kez söyledim, yazdım. Ben ABD’nin bir Kürt politikası olduğunu düşünenlerden değilim. Evet, Kürtlerin ABD’de dostları var. Hatta bir Kürt devletinin kurulmasını destekleyenler de var aralarında. Ancak, günün sonunda ABD dış politikasında Kürtler hala sadece ‘sorun’ başlıklı bir dosya olarak yer alıyor. Trump dönemi ABD dış politikasında ‘sorun’ başlıklı bir dosya olarak bile yer bulabildiğini düşünmüyorum. Bu yönetimin anlayışında ‘hak mücadelesinin bir karşılığı yok çünkü dünyayı bir ‘güç mücadelesi’ alanı olarak görüyorlar. Bugün geldiğimiz aşamada bölgede öncelikli hedefin Şii İran olduğu bir durumda ise ihtiyaç duydukları Sünni bir savaşçı güç. Bugün Suriye’de olan da bu gücün oluşturulması” diye konuştu.
‘Rojava Kürtler için bir onur meselesidir’
Kürtlerin “varlık gerekçesi” ve “kırmızı çizgisi” olarak tanımladığı Rojava’nın sahiplenmesini değerlendiren Arzu Yılmaz, “Son bir haftadır yapılan gösterilerde ‘Rojava vicdandır’ yazan pankartlar gördüm. Bence Rojava’nın dünya için anlamını daha iyi ifade eden daha iyi bir söz yok. Fakat Kürtler için taşıdığı anlam bundan farklı. Rojava Kürtler için bir ‘onur’ meselesi. Hiç kuşkusuz stratejik önemi var, nihayetinde bir Kürdistan toprağı. Fakat geldiğimiz aşamada benim anladığım bugün Rojava Kürtler için bir onur meselesidir” diye konuştu.
Kaynak: MA
