Birleşmiş Milletler’in (BM) Sudan’a ilişkin Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu, Batı Sudan’daki Darfur bölgesinde yer alan El Faşir kentinde ‘soykırım niteliğinde eylemler’ işlendiğini açıkladı
El Faşir kenti, Ekim 2025’te ordunun eski ortağı paramiliter Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK)’nin kontrolüne geçmişti.
Tek makul sonuç, soykırım kastı
“El Faşir’de Soykırımın Özellikleri” başlıklı raporda, HDK’nin sistematik eylemlerinden çıkarılabilecek “tek makul sonucun soykırım kastı” olduğu belirtildi.
Rapora göre eylemler;
- Etnik temelde hedefli cinayetler,
- Cinsel şiddet ve yaygın tecavüzler,
- Yerleşim yerlerinin yıkımı,
- Arap olmayan toplulukların – özellikle Zaghawa ve Fur halklarının – açıkça hedef alınmasına yönelik çağrılar, gibi fiilleri içeriyor.
3 günde binlerce kişi katledildi
BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, HDK’nin ekim ayındaki saldırısının ilk üç gününde kent içinde en az 4 bin 400 kişinin öldüğünü, kaçmaya çalışan en az 1.600 kişinin de hayatını kaybettiğini açıklamış, gerçek sayının “çok daha yüksek” olabileceğini belirtmişti.
18 aylık kuşatma ardından kent düştü
HDK, Nisan 2023’ten bu yana Sudan ordusuyla savaş halinde. El Faşir, 18 ay süren kuşatmanın ardından 26 Ekim 2025’te HDK’nin kontrolüne geçti. BM misyonu, kuşatma süresince halkın açlık, yoksunluk ve travmayla sistematik biçimde zayıflatıldığını, kentin düşmesinin ardından ise “üç gün süren mutlak dehşet” yaşandığını bildirdi.
Raporda; katliamlar, yaygın tecavüzler, işkence, keyfi gözaltılar, zorla kaybetmeler ve yağma olayları ayrıntılı biçimde belgelendi. Misyon Başkanı Mohamad Chande Othman, suçların “izole savaş ihlalleri değil, üst düzey HDK yetkililerinin koordinasyonu ve desteğiyle yürütülen planlı eylemler” olduğunu ifade etti.
En az 3 soykırım fiili işlendi
Misyon, en az üç soykırım unsurunun gerçekleştiğini belirtti:
- Korunan bir etnik grubun üyelerinin öldürülmesi,
- Fiziksel ve zihinsel bütünlüğe ciddi zarar verilmesi,
- Grubun kısmen ya da tamamen yok edilmesine yol açacak yaşam koşullarının bilinçli olarak dayatılması.
BM uzmanı Joy Ngozi Ezeilo, çatışmaların Kordofan bölgesine yayılmasıyla sivillerin korunmasının daha da acil hale geldiğini vurguladı. Raporda, etkili önlem alınmaması halinde yeni soykırım riskinin “ciddi ve kalıcı” olduğu uyarısı yapıldı.
İnsani felaket
Yaklaşık üç yıldır süren savaşta on binlerce kişi hayatını kaybetti, 11 milyondan fazla kişi yerinden edildi. BM, Sudan’daki durumu “dünyanın en ağır insani krizi” olarak nitelendiriyor.
BM misyonu, uluslararası toplumu sivillerin korunması ve sorumluların yargılanması için acil adım atmaya çağırdı.
DIŞ HABERLER
