MKG, şubat ayı raporunda, gazetecilerin haber yapma hakkı ile toplumun haber alma hakkının sistematik biçimde hedef alındığını vurgulayarak, ‘Gazetecilik suç değildir’ dedi
Mezopotamya Kadın Gazeteciler Derneği (MKG), “2026 Şubat Ayı Kadın Gazetecilere Yönelik Hak İhlalleri Raporu”nu yayımladı. Raporda, gazetecilerin haber yapma hakkının ve toplumun haber alma hakkının “sistematik biçimde hedef alındığı” belirtildi.
‘Kadın gazeteciler hedef alındı’
Raporda, şubat ayı boyunca gazetecilerin maruz bırakıldıkları ihlallere dikkat çekilerek, “Şubat ayı boyunca gazeteciler; ev baskınları, gözaltı ve tutuklamalar, sahada darp, engelleme ve kötü muamele, yargı süreçleriyle kriminalize edilme ve dijital alanda erişim engelleri ile karşı karşıya bırakıldı. Gazeteciliğin kamusal sorumluluğu, güvenlikçi politikalar ve cezasızlık iklimi üzerinden baskı altına alınırken, gazeteciler hem mesleki faaliyetleri hem de kadın kimlikleri üzerinden çok katmanlı biçimde hedef haline getirildi” denildi.
‘Özgür ve muhalif basına baskı arttı’
Özgür basın ve muhalif basına dönük operasyonlarla haber takibinin fiilen engellediği kaydedilen raporda, ayrıca gazetecilerin çalışma alanlarının da hedef alındığı ifade edildi. Raporda, “Basın emekçilerinin çalışma alanlarının kriminalize edilmesi ve dijital platformlarda görünürlüğün kısıtlanması; sadece gazetecilere değil, toplumun gerçeklere erişim hakkına yönelik bir müdahaledir. Kadın gazetecilerin görünürlüğünü ve sesini bastırmaya dönük bu pratikler, demokratik kamusal alanı daraltmakta; hakikatle bağ kurmayı zorlaştırmaktadır” diye kaydedildi.
İhlaller
Gazeteciliğin suç olmadığının vurgulandığı raporda, “Haber takibi yapmak, görüntü almak, kamu yararına bilgi aktarmak, sahada yaşananı belgelemek ve bunu kamuoyuna ulaştırmak, ifade özgürlüğünün ve basın özgürlüğünün asli parçasıdır. Kadın gazetecilerin hedef alınması; eşit yurttaşlık, ifade özgürlüğü ve demokratik toplum ilkeleri bakımından ağır bir hak ihlalidir” denildi.
Baskılara son
Raporun devamında şu çağrılarda bulunuldu:
- Gazetecilere yönelik gözaltı, tutuklama, yargılama ve şiddet pratiklerine son verilsin.
- Sahada gazetecilerin çalışmasını engelleyen kolluk müdahaleleri ve kötü muamele etkin biçimde soruşturulsun; failler cezasızlıkla korunmasın.
- Dijital sansür uygulamaları derhal durdurulsun; haber içeriklerine ve medya hesaplarına getirilen erişim engelleri kaldırılarak ifade özgürlüğü güvence altına alınsın.
- Basın ve ifade özgürlüğüne yönelik tüm kısıtlamalar, uluslararası insan hakları standartları doğrultusunda geri çekilsin.
- MKG olarak, gazetecilerin yanında olmaya; hak ihlallerini görünür kılmaya ve dayanışmayı büyütmeye devam edeceğiz.”
Raporda, “Gazetecilerin yanında olmaya; hak ihlallerini görünür kılmaya ve dayanışmayı büyütmeye devam edeceğiz” denildi.
Ev baskınları, gözaltılar, tutuklamalar
Raporun istatistiklerine göre şubat ayında 4 gazetecinin evine baskın düzenlendi, 5 gazeteci gözaltına alındı, 4 gazeteci tutuklandı. 5 gazetecinin kötü muameleye maruz bırakıldığı belirtilen raporda, “gazetecilerin hem mesleki faaliyetleri hem de kadın kimlikleri üzerinden çok katmanlı biçimde hedef haline getirildiği” vurgulandı.
Yargı süreçleriyle kriminalize etme
Rapora göre şubat ayında 2 gazeteci hakkında soruşturma açıldı, 1 gazeteci hakkında dava açıldı. 3 gazetecinin cezalandırıldığı belirtilen raporda, 18 gün hapis cezası (HAGB) ve bin 800 TL para cezası kaydedildi. Yargılaması devam eden dosya sayısı 12, kişi sayısı ise 14 olarak yer aldı. Raporda ayrıca “tutuklu gazeteci sayısı” 5 olarak belirtildi.
Sahada engelleme ve kötü muamele
MKG raporunda, şubat ayı boyunca gazetecilerin sahada darp, engelleme ve kötü muameleyle karşı karşıya bırakıldığı ifade edildi. Raporda, 1 Şubat’ta Ankara’da Rojava ile Dayanışma Günü yürüyüşünü takip etmek isteyen gazetecilere polis müdahale ettiği, 13 Şubat’ta ise Çankaya Belediyesi TİS sürecini izleyen Evrensel muhabiri Sevim Saylam’ın engellendiği ve kötü muameleye uğradığı hatırlatıldı.
ETHA operasyonu ve ekipmanlara el konulması
Raporda, 3 Şubat’ta İstanbul’da yapılan ev baskınlarında Etkin Haber Ajansı’na (ETHA) baskın düzenlendiği, ajansın ekipmanlarına el konulduğu ve muhabirlerin gözaltına alındığı belirtildi. 5 Şubat’ta ETHA editörleri Nadiye Gürbüz ve Pınar Gayıp ile muhabir Elif Bayburt’un tutuklandığı kaydedildi. MKG üyelerinin ETHA muhabirleriyle dayanışma amacıyla gönderdiği mektup ve kitapların ise 23 Şubat’ta “kargo kabul edilmediği” gerekçesiyle iade edildiği aktarıldı.
Dijital sansür: 8 site, 7 hesap kapatıldı
Rapora göre şubat ayında 8 internet sitesi kapatıldı, 7 dijital medya hesabı kapatıldı. Ayrıntılı bölümde, Mezopotamya Ajansı’nın WhatsApp kanalının takibe kapatılması, MA, Yeni Yaşam ve JINNEWS’in X hesaplarına erişim engeli getirilmesi, MA’nın YouTube kanalının erişime kapatılması ve MA’nın TikTok hesabına erişim engeli uygulanması gibi örnekler sıralandı.
Tutuklu gazeteciler listesi
Raporda “tutuklu gazeteciler listesi” başlığı altında şu isimler yer aldı: Elif Bayburt (ETHA), Hatice Duman (Atılım Gazetesi), Nadiye Gürbüz (ETHA), Özden Kınık (TRT), Pınar Gayıp (ETHA).
Raporun tamamına MKG sitesinden ulaşılabilir.
HABER MERKEZİ
