Savaşın tetiklediği petrol krizi, Türkiye’de enflasyon dengesini sarsıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın öngörüleri aşılırken, petrolün 200 dolara tırmanması halinde üç haneli enflasyon ihtimali güçleniyor
Savaşın küresel enerji hatlarını kilitlemesi, Türkiye ekonomisini doğrudan etkileyen yeni bir kırılma yarattı. ABD ve İsrail’in İran lideri Ali Hamaney’i hedef alan ve “Operation Epic Fury” adı verilen operasyonla başlayan süreç, dünya petrol ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda akışı neredeyse durma noktasına getirdi. Küresel arzda günlük yaklaşık 17,8 milyon varillik açık oluşurken, Brent petrolün varil fiyatı 31 Mart itibarıyla 106 doların üzerine çıktı.
Bu gelişme, enerji ithalatına bağımlı Türkiye açısından yalnızca bir maliyet artışı değil, aynı zamanda makroekonomik dengelerin sarsılması anlamına geliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nin 2026 yılı için hazırladığı enflasyon projeksiyonları 58,8 dolarlık petrol varsayımına dayanıyordu. Gelinen noktada fiyatların bu seviyenin yüzde 80’den fazla üzerine çıkması, hesapların fiilen geçersiz hale gelmesine yol açtı.
Uzmanlara göre bu sapma, Türkiye’nin yıllık enerji faturasına 35 ila 40 milyar dolar arasında ek yük bindirebilir. Bu durum cari açık, bütçe dengesi ve büyüme üzerinde doğrudan baskı yaratırken, dezenflasyon sürecinin de sekteye uğraması riskini büyütüyor.
Uluslararası finans kuruluşlarının değerlendirmeleri ise riskin boyutunu daha da net ortaya koyuyor. Goldman Sachs, Hürmüz’deki tıkanıklığın uzun sürmesi ve bölgedeki enerji altyapısının zarar görmesi halinde petrol fiyatlarının 200 dolara kadar çıkabileceğini belirtiyor. Benzer şekilde J.P. Morgan, bu seviyeyi “istatistiksel olasılık” olarak tanımlarken, Barclays de çatışmanın yayılması halinde 150 doların aşılmasının güçlü bir ihtimal olduğunu vurguluyor.
Türkiye’de enflasyon 2026 yılı başında sınırlı bir gerileme eğilimi gösterse de bu tablo kalıcı değil. Şubat itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 31,53 seviyesinde ölçülürken, çekirdek enflasyonun yüzde 29’un üzerinde kalması fiyat katılıklarının sürdüğünü ortaya koyuyor. Mart verisi öncesinde beklentiler aylık bazda yüzde 2’nin üzerinde bir artışa işaret ediyor. Ancak enerji fiyatlarındaki yükselişin henüz tam olarak yansımamış olması, mevcut düşüş eğiliminin geçici olabileceğini gösteriyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın etkisi yalnızca akaryakıtla sınırlı kalmıyor. Ulaştırma maliyetleri üzerinden gıdaya, üretim giderleri üzerinden sanayi ürünlerine ve hizmetlere yayılan zincirleme bir etki oluşuyor. Aynı zamanda enerji fiyatlarının görünürlüğü, beklentileri bozarak fiyatlama davranışlarını hızlandırıyor. Merkez Bankası hesaplamalarına göre petroldeki her yüzde 10’luk artış, enflasyonu yaklaşık 1 puan yukarı çekiyor.
Farklı petrol fiyatı senaryoları ise önümüzdeki döneme ilişkin tabloyu daha da ağırlaştırıyor. 100 dolar civarında dahi enflasyon üzerindeki baskı sürerken, 120 dolar seviyesinde enflasyona 10 puana yakın ek yük binmesi söz konusu. 150 dolar senaryosunda stagflasyon riski öne çıkarken, enflasyonun yüzde 50’nin üzerine yerleşmesi ihtimali güçleniyor.
En çarpıcı tablo ise 200 dolar senaryosunda ortaya çıkıyor. Bu düzey, yalnızca enerji piyasasında değil, genel ekonomik işleyişte de ciddi bir kilitlenmeye işaret ediyor. Akaryakıt fiyatlarının sert şekilde yükselmesiyle birlikte enflasyonun yüzde 80-100 bandına sıçraması, hatta üç haneli seviyelerin gündeme gelmesi olasılığı güçleniyor. Bu durum aynı zamanda sert bir ekonomik daralma riskini de beraberinde getiriyor.
Tüm bu gelişmeler, Türkiye ekonomisinin yeni bir “yüksek enflasyon–düşük büyüme” sarmalına sürüklenme ihtimalini artırıyor. Artan enerji maliyetleri yalnızca makro göstergeleri değil, doğrudan yurttaşın yaşamını da etkiliyor. Ücretlerin hızla eridiği, temel tüketim kalemlerinin pahalandığı bir tabloda, enerji krizi geniş kesimler için yeni bir geçim baskısı anlamına geliyor.
Sonuç olarak, 2026 baharı Türkiye açısından küresel enerji krizinin derinleşmesi halinde, yalnızca mevcut hedeflerin değil, tüm ekonomik dengelerin yeniden yazılması gündeme gelebilir.
Motorine gece zammı
Döviz kuru, petrol fiyatları ve vergi artışlarının etkisiyle akaryakıt fiyatları yükselmeye devam ediyor. Gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 2 lira 52 kuruş zam yapıldı. Artışla birlikte motorin fiyatı İstanbul’da 77 liranın üzerine çıkarken, Ankara ve İzmir’de 78 lirayı aştı, doğu illerinde ise 80 lirayı geçti.
Küresel enerji piyasalarında özellikle Hürmüz Boğazı merkezli gerilimlerin etkisiyle petrol maliyetleri yükselirken, bu artış iç piyasada doğrudan pompa fiyatlarına yansıyor. Döviz kurundaki dalgalanma ve art arda gelen ÖTV zamları da fiyat baskısını artırıyor.
Güncel fiyatlara göre İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin 77,44 liraya, Anadolu Yakası’nda 77,29 liraya yükseldi. Ankara’da 78,57 liraya çıkan motorin, İzmir’de 78,84 liradan satılıyor. Benzin fiyatları 62-63 lira bandında seyrederken LPG ise 30 lira civarında bulunuyor.
Artan akaryakıt fiyatları ulaşım ve üretim maliyetlerini yukarı çekerken, bu durumun önümüzdeki dönemde genel fiyatlar üzerinde yeni bir baskı yaratması bekleniyor.
HABER MERKEZİ
