Arabulucu Pakistan’ın bir ateşkes planını ABD ile İran’a ilettiği ileri sürüldü. Olası bir ateşkesin savaşı sona erdirecek iki aşamalı bir planın parçası olarak ele alındığı kaydedildi. Buna karşın İran, geçici bir ateşkes için Hürmüz Boğazı’nı açmayacağını ve Trump’ın olası bir anlaşma için belirlediği son tarihi kabul etmeyeceğini duyurdu
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için tanıdığı süreyi 48 saat daha uzatmasının ardından, olası bir ateşkes için yeni bir gelişme yaşandı.
ABD Başkanı Donald Trump, boğazı açması için önce İran’a 48 saat, sonrasında 5 gün ve son olarak da 6 Nisan’a kadar süre tanıdı ve aksi halde İran’ın enerji altyapısın hedef alacağını duyurdu. Trump, dün ise İran’a yönelik tehditlerini sürdürerek, tanıdığı süreyi 48 saat daha uzattığını, Salı akşamı (8 Nisan) ABD saatiyle akşam 8’e kadar uzattığını duyurdu.
Savaştan önce günlük 20 milyon varil petrol ihracatının gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nı İran, gemi geçişlerine kapattı ve bu, dünya petrol ve finans piyasalarına olumsuz etki etti. Ortaya çıkan etkilerin ABD üzerinde baskı oluşturacağını hesaplayan İran, boğazı savaştaki en önemli kozu olarak değerlendirmeye devam ediyor.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unun ana güzergahı konumunda bulunuyor. Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.
Reuters haber ajansının “konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa” dayandırdığı haberine göre, Pakistan ordusu komutanı Mareşal Asim Munir “bütün gece boyunca” ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Özel Temsilci Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile temas halinde oldu.
Ajansa konuşan kaynak, “Pakistan tarafından düşmanlıkları sona erdirmek için bir çerçeve oluşturulduğunu ve bunun İran ve ABD ile gece boyunca paylaşıldığını, acil bir ateşkesin ardından kapsamlı bir anlaşmayı öngören iki aşamalı bir yaklaşımı özetlediğini” bildirdi.
Kaynak, “Bugün tüm unsurların üzerinde anlaşmaya varılması gerekiyor” dedi ve ilk mutabakatın, görüşmelerdeki tek iletişim kanalı olan Pakistan aracılığıyla elektronik ortamda nihai hale getirilecek bir mutabakat zaptı şeklinde yapılandırılacağını ekledi.
Axios: 45 günlük ateşkes için görüşmeler sürüyor, 48 saat içinde anlaşma ihtimali ise düşük
ABD merkezli Axios haber portalı, ilk olarak dün ABD, İran ve bölgesel arabulucuların, ABD, İsrail ve bölgesel kaynaklara atıfta bulunarak, savaşa kalıcı bir son verebilecek iki aşamalı bir anlaşmanın parçası olarak potansiyel 45 günlük bir ateşkesi görüştüklerini bildirdi.
Bununla birlikte Axios’a konuşan 4 kaynak, 48 saat içinde bir anlaşmaya varılma ihtimalinin düşük olduğunu ancak bu girişimin savaşın daha da tırmanmasını önlemek için son fırsat olarak görüldüğünü belirtti.
İran: Geçici bir ateşkes için boğaz açılmayacak
Reuters’ın gündeme getirdiği Pakistan’ın arabulucuğunda sunulan öneriye göre, ateşkes derhal yürürlüğe girecek ve Hürmüz Boğazı yeniden açılacak; daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın sonuçlandırılması için 15-20 gün süre tanınacak. Geçici “İslamabad Anlaşması” olarak adlandırılan bu anlaşma, boğaz için bölgesel bir çerçeve içerecek ve son yüz yüze görüşmeler İslamabad’da yapılacak.
Bu gelişmenin ardından İranlı üst düzey bir yetkili Reuters’e verdiği demeçte, İran’ın geçici bir ateşkesin parçası olarak boğazı yeniden açmayacağını, İran’ın teklifi incelerken son tarihler kabul etmeyeceğini söyledi. Yetkili, Washington’ın kalıcı bir ateşkes için hazır olmadığını da ileri sürdü.
Bununla birlikte Reuters, ABD’den konuya ilişkin henüz bir açıklama gelmediğini de duyurdu.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü: Arabuluculara yanıtımızı hazırladık
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’den ateşkes iddialarına ilişkin açıklama geldi. Bekayi, “Kendi çıkarlarımız doğrultusunda taleplerimizi belirledik. Arabuluculara yanıtımızı hazırladık gerekli görüldüğünde bilgilendirme yapılacaktır” dedi.
Kaynak: Nûmedya24
