Gimgim-Kanîreş fay hattı üzerinde yapılacak olan JES projesine ilişkin valilik, halkın itirazını görmezden gelerek ilk sondajın Mayıs ayında yapılacağını duyurdu. Yurttaşlar ise mücadelede kararlı
Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı, Mûş’un Gimgim (Varto) ilçesini kapsayan, toplam yüz ölçümü 453 bin 494,83 metrekare olan mera vasfındaki alanın 5 bin 560,13 metrekarelik kısmı üzerinde, IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi tarafından “jeotermal kaynak arama projesi kapsamında sondaj çalışması” yapılmasına onay verdi. 16 Kürt-Alevi köyünü kapsayan alanda Jeotermal Enerji Santrali (JES) hayata geçirilmek isteniyor. Şirket, Mayıs ayında ilk sondaj çalışmasına başlamaya hazırlanıyor.
Çok sayıda köy, göçertilme riskiyle karşı karşıya kalırken, bölgenin temel geçim kaynağı olan hayvancılık ve tarım da sona erme tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. Projenin Gimgim-Kanîreş (Karlıova) fay hattı üzerinde planlanması, bölgede şiddetli bir deprem yaşanma riskini de artırıyor. JES’ten ilk olarak Tanzik, Tatan, Hemok, Çorsan, Xwarik ve ona bağlı Derviş Eli mezrası, Kasıman, Emera, Zengena, Mengen, Kuzik, Civarka ve Civarka köyüne bağlı Kortegula mezrası, Canisera, Xaşxaşa, Büyük ve Küçük Uskura, Şorike, Şema, Gadiza ve Badan isimli köyler etkilenecek.
Hayata geçirilmek istenen proje kapsamında hukuki ve bürokratik süreç işlemeye devam ediyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, “IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi”nin Güzelkent (Tatan) Mahallesi’nde gerçekleştirilmesi planlanan “Jeotermal Arama Sondajı” projesine dair 2025 yılında Gimgim Belediyesi’ne kurum görüş yazısı sundu. Bu görüş yazısına yanıt veren Gimgim Belediye Eşbaşkanı Giyasettin Aydemir, “İlgili yazıya istinaden kurumumuzun yaptığı araştırmalarda, IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi tarafından yapılması planlanan ‘Jeotermal Arama Sondajı’ projesinin, kurumumuzun sorumluluk alanı olan Varto ilçe merkezinin sınırları dışında kaldığı tespit edilmiş, bu nedenle Mûş ili Varto ilçesi Güzelkent Mahallesi’nde ‘Jeotermal Arama Sondajı’ yapılmasında kurumumuzca herhangi bir sakınca bulunmamaktadır” dedi.
Projenin neden sakıncalı görülmediğine dair soru yönelttiğimiz Mûş Yerel Yönetimler İl Kurulu, “Biz projeye karşıyız. Bakanlığın yazdığı görüş yazısına cevaben belediye, bölgenin mücavir alan dışında olduğunu belirtiyor. Bu, projeye onay ya da yetki verme anlamına gelen bir söz değildir. Yerel yönetimler olarak projeye karşı çıktık, belediye eşbaşkanlarımızla açıklamalar gerçekleştirdik. Önümüzdeki günlerde projeye karşı bir miting gerçekleştirilecek. Sonda yer alan ‘sakıncalı değildir’ cümlesi yanlış anlaşıldı. Bu projenin karşısında elbette duracağız” ifadelerini kullandı.
Köylüler itiraz etti, Valilik yok saydı
Köylerde yaşayan halk, Muş Valiliği ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne dilekçe vererek mera alanındaki değişikliğe itiraz etti. Dilekçede, “4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca mera alanları, hayvancılığın sürdürülebilirliği, kırsal yaşamın devamı, toprak ve ekosistemin bütünlüğünün korunması amacıyla kamu yararı gözetilerek korunması gereken alanlardır” vurgusu yapıldı. Reqasa köyü muhtarı da Muş İli Çayır Mera Komisyonu’na, köy sahasında yapılması planlanan jeotermal kaynak arama projesinin köyün geçim kaynağı olan hayvancılığı olumsuz etkileyeceğine dair başka bir dilekçeyle itirazda bulundu. Ancak Muş Valiliği, gönderilen itiraz dilekçelerine karşılık, “Bahse konu talep İl Mera Komisyonu tarafından değerlendirilmiştir. 20.02.2026 tarih ve 2026/3 sayılı komisyon kararı ile uygun görülmüş olup, 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında iş ve işlemler devam etmektedir” dedi.
Varto Ekoloji Platformu ve bölge köyleri adına avukatları, 9 Nisan’da Bingöl İdare Mahkemesi’ne yürütmeyi durdurma talebiyle başvuruda bulundu. Başvuru dilekçesinde, “Ruhsata konu projenin yürütülmesi halinde yörenin yeraltı suları ile yüzey suları kullanılamaz hale gelecektir. Ruhsat sahasında, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma mevzuatı kapsamında bulunan arkeolojik sit alanları ve taşınmaz kültür varlıkları bulunmaktadır. Açıkça hukuka aykırı olan ve telafisi güç, imkânsız zararlara neden olabilecek idari işlemin yürütmesinin durdurulmasını ve iptalini talep etmek gereği doğmuştur” denildi.
Halk, yürütülmek istenen tüm ekolojik yıkıma karşı mücadelesini örgütlüyor.
Haber: Rozerin Gültekin \ JINNEWS
