İran İnsan Hakları Merkezi, bazı cezaevlerinde tutukluların savaş bölgeleri ve askeri görevler için ‘gönüllü’ olmaya zorlandığını bildirirken, hak savunucuları bunun ciddi ihlallere yol açabileceği uyarısında bulundu
İran İnsan Hakları Merkezi’nin yayımladığı rapora göre, son haftalarda bazı cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülerden savaş bölgeleri ile askeri nitelikli görevlere katılmak üzere kayıt yaptırmaları istendi.
Raporda, özellikle Kirman Cezaevi başta olmak üzere çeşitli cezaevlerinde tutuklulara, “gönüllü güç” olarak Hark Adası ve Hürmüzgan eyaletinin bazı bölgelerine gönderilmek üzere başvuru yapmaları yönünde çağrıda bulunulduğu belirtildi.
İddialara göre cezaevi yönetimleri, tutukluları bu programa katılmaya teşvik etmek amacıyla maddi ödeme, daha iyi cezaevi koşulları, izin süreçlerinde kolaylık ve bazı kısıtlamaların kaldırılması gibi vaatlerde bulundu. Ancak birçok tutuklunun bu vaatlerin yerine getirileceğine inanmadığı ve başvuru yapmaktan kaçındığı ifade edildi.
‘Gönüllülük’ tartışması
Tutuklular ve aileleri, cezaevi koşullarında bireylerin tamamen yönetimin kontrolü altında bulunduğunu belirterek, “gönüllülük” kavramının gerçeği yansıtmadığını savundu. Aileler, tutuklu ve hükümlülerin bu tür teklifleri özgür iradeleriyle kabul ya da reddetme imkanına sahip olmadığını dile getirdi.
Raporda ayrıca, programa katılmayı reddeden bazı tutukluların izin haklarının kısıtlanması, disiplin baskısının artırılması ve çeşitli cezaevi imkanlarından mahrum bırakılmakla tehdit edildiği öne sürüldü. Bu nedenle birçok tutuklunun söz konusu uygulamayı gönüllü bir tekliften ziyade dolaylı bir baskı yöntemi olarak değerlendirdiği kaydedildi.
Tutuklu yakınları ise bazı tutukluların, oluşumunda herhangi bir rolleri bulunmayan savaş ve çatışmalarda yer almak istemediklerini açıkça ifade ettiklerini aktardı. Aileler ayrıca olası sevklerin tutukluların güvenliği ve yaşam hakkı açısından ciddi riskler taşıdığını vurguladı.
İnsan hakları örgütlerinden uyarı
İnsan hakları savunucuları, tutukluların askeri, güvenlik veya savaş destekli faaliyetlerde kullanılmasına karşı uyarıda bulundu. Açıklamalarda, özgürlüklerinden yoksun bırakılmış kişilerin savaşla bağlantılı görevlere katılmaları için baskı altına alınmasının temel insan hakları ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtildi.
Hak savunucuları, özellikle cezaevi koşullarında elde edilen rızanın baskı, tehdit veya çeşitli ayrıcalık vaatleriyle şekillenmesi durumunda bunun ciddi bir hak ihlali anlamına gelebileceğini ifade etti.
Resmî makamlardan açıklama yok
Habere konu iddialarla ilgili olarak şimdiye kadar İran Cezaevleri Kurumu ya da güvenlik birimleri tarafından herhangi bir resmi açıklama yapılmadı. Ancak benzer iddiaların farklı cezaevlerinden de gündeme gelmesi, uygulamanın yaygınlaşabileceğine ilişkin kaygıları artırdı.
İnsan hakları örgütleri, uluslararası bağımsız kuruluşları İran’daki cezaevlerinin durumunu yakından izlemeye çağırırken, mevcut güvenlik ortamında tutukluların baskı ve hak ihlallerine karşı daha savunmasız hale geldiğine dikkat çekti.
Kaynak: NûJINHA
