İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD ile savaşın sona erdirilmesine yönelik 14 maddelik bir ön mutabakat üzerinde uzlaşı sağlandığını açıkladı. Arakçi, nükleer dosya ve yaptırımların kaldırılmasının ikinci aşamada ele alınacağını belirtirken, anlaşmanın henüz imzalanmadığını vurguladı
ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik süreçte önemli bir aşamaya gelindi. Reuters’ın aktardığına göre üst düzey bir ABD’li yetkili, tarafların ön mutabakat metni üzerinde anlaşmaya vardığını ve ilk anlaşmanın önümüzdeki günlerde imzalanmasının beklendiğini söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise devlet televizyonuna yaptığı açıklamada taslak metinde değişikliklerin hâlâ mümkün olduğunu belirtirken İran’ın savaşın galibi olduğunu savundu. Arakçi şunları söyledi: “İran İslam Cumhuriyeti ve İran halkı bu savaştan zaferle çıkmıştır. Stratejik bir zafer kazandık ve galip durumdayken bu zaferi bir anlaşmayla tescillemek gerekir. Sürecin çıktısı 14 maddelik bir mutabakat zaptıdır; henüz imzalanmadı ve iş tamamen bittiğinde ayrıntıları açıklamayı tercih ediyorum.”
Nükleer konu ikinci aşamaya bırakıldı
Müzakerelerin içeriğine ilişkin açıklama yapan Arakçi şunları söyledi: “İlk aşama savaşın sona erdirilmesine dair mutabakat, ikinci aşama ise nihai anlaşmadır. Nükleer konuyu ikinci aşamaya bıraktık. İkinci aşamada nükleer mesele yaptırımların kaldırılmasıyla birlikte ele alınacak ve nihai anlaşma şekillenecektir. ‘İslamabad’ adını taşıyan ön mutabakata Lübnan’da savaşın sona erdirilmesi maddesi de dahil edildi. Ateşkes Lübnan’ı da kapsıyordu ancak Siyonist rejim bunu ihlal etti.”
Tüm cephelerde savaş sona erecek
Arakçi sözlerini şöyle sürdürdü: “Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde savaş sona erecektir. İlk kez ABD, İran’ın içişlerine karışmayacağına dair taahhütte bulunuyor. İran’a ve İran’ın egemenliğine saygı gösterilmesi bu mutabakatın en önemli maddesidir. Hürmüz Boğazı meselesi, deniz ablukasının kaldırılması, yaptırımların kaldırılması, İran’ın yeniden imarı ve kalkınma planı ile İran’ın dondurulmuş varlıkları da mutabakat zaptında yer almaktadır. Bu anlaşmanın düşmanları var ve bunların başında Siyonist rejim geliyor. Şu aşamada ayrıntılara girilmesi, mutabakatın imzalanmasını zora sokacak spekülatif bir atmosfer yaratacaktır.”
Bu bir ön mutabakattır
Arakçi, mutabakat zaptının henüz nihai anlaşma olmadığını vurgulayarak şunları kaydetti: “Müzakerelerin 60 gün içinde başlaması yönünde bir pozisyonumuz var. Mutabakat zaptındaki hususlar hayata geçirilmezse müzakereler ilerlemeyecektir. Bu bir ön mutabakattır; uygulanmazsa ikinci aşamaya geçmeyeceğiz.”
Hürmüz Boğazı’nda yeni dönem
Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin de önemli açıklamalar yapan Arakçi, boğazın İran ve Umman’ın egemenliği altında olduğunu ve geçiş yönetiminin artık eskisi gibi olmayacağını vurguladı. “Navigasyon ve geçiş yönetiminin eskisi gibi kalmayacağı kesindir. Hizmet bedellerinin artık ücretsiz olmayacağı esası tahkim edilmelidir. Düzenlemelerimiz sivil gemileri kapsamaktadır” diyen Arakçi, Çin ile de istişarelerin başladığını açıkladı.
Yeniden imar planı
ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasının mutabakatta yer alan ilk husus olduğunu belirten Arakçi, İran’ın dondurulmuş varlıklarının mutabakat zaptı uyarınca serbest bırakılacağını ve yeniden bloke altında tutulamayacağını söyledi. Arakçi, savaş sürecinde İran’da meydana gelen hasarların onarımı için “Yeniden İmar Planı” adıyla bir ekonomik planın öngörüldüğünü de açıkladı.
Nükleer stoklar seyreltilebilir
Nükleer konuda henüz kesin bir karar alınmadığını belirten Arakçi, müzakere edilecek iki ana konunun yaptırımların kaldırılması ve nükleer mesele olduğunu söyledi. Arakçi, “Eğer yüzde 60 oranındaki zenginleştirilmiş malzeme stoklarının akıbeti netleştirilecekse bu bizim açımızdan ancak İran içinde seyreltme yöntemiyle mümkündür” dedi.
DIŞ HABERLER
