Elbistan Termik Santrali’nin yukarıdan çekilen görüntülerinde santralinden kaynaklanan toz ve kirliliğin açık bir şekilde görülmesine rağmen santrale dair tedbir uygulanmıyor
Afşin-Elbistan Termik Santrali, uzun yıllardır Elbistan başta olmak üzere çevre il ve ilçelerde çevre ve halk sağlığına yönelik etkileriyle gündemde yer alıyor. İlk olarak 1984, ardından ise 2004 yılında üretime başlayan santral, baca gazı arıtma sistemindeki yetersizlik ve ihmaller nedeniyle yoğun bir şekilde hava kirliliğine neden oluyor. Açılan davalar ve halkın tepkilerine rağmen herhangi bir iyileştirmeye gidilmeyen santral, çıkan zehirli tozların mevzuata uygun olmamasına rağmen üretime devam ediyor.
Hava kirliliği görüntüleri
Konuya dair çekilen son görüntüler, santralin sadece Elbistan’a değil, çevresinde bulunan ilçe ve köylere de zarar verdiğini açıkça gösteriyor. Yukarıdan ve uzak çekime rağmen santralden yayılan tozlar her alana yayılırken, yayılan bu tozlar bütünüyle havayı kirletiyor.
17 bin 500 erken ölüme neden oldu
Harvard Üniversitesi ile Türk Tabipleri Birliği’nin de kamuoyuyla paylaştığı sağlık etki modellemesine göre, Afşin-Elbistan A ve B termik santrallerinin 1984-2020 yılları arasında yaklaşık 17 bin 500 erken ölüme neden olduğu tahmin edilmektedir. Bölge halkı üzerinde yapılan bir anket araştırmasında ise hanelerin yüzde 28,9’unda akciğer hastalığı bulunduğu, hanelerin yüzde 54’ünde kronik bir hastalık olduğu, altı yaş altındaki çocuklarda üst solunum yolu şikâyetlerinin yüzde 23 oranında olduğu yer almıştır.
‘Zararı sadece tesisle sınırlı değil’
Artan bu zararlara rağmen herhangi bir önlemin alınmadığı santrale dair konuşan Yaşamı Yeniden İnşa Kooperatifi Aktivisti Ahmet Güden, çalışmaların bölge halkı üzerindeki zararlarına dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Afşin-Elbistan Termik Santrali’nin çevre, tarım ve halk sağlığı üzerinde uzun yıllardır ciddi olumsuz etkiler yarattığını belirten Ahmet Güden, santralin etkilerinin yalnızca tesis sahasıyla sınırlı kalmadığını vurguladı.
Ahmet Güden, “Emisyonlar, kül depolama sahaları ve kömür madenciliği nedeniyle oluşan hava kirliliği, rüzgârın etkisiyle onlarca kilometrelik bir coğrafyaya yayılıyor. Hava, su ve toprak aynı ekosistemin parçalarıdır. Bunlardan birinin kirlenmesi diğerlerini de ciddi biçimde kirletmektedir” dedi.
‘Gelecek kuşakların hakkı yok ediliyor’
Filtre sistemlerinin yeterince etkin çalışmadığını öne süren Ahmet Güden, baca gazlarının yeterince arıtılmadan atmosfere karışması, kül depolama alanlarının gerekli çevresel önlemler alınmadan işletilmesi ve açık kömür ocaklarının yarattığı toz bulutlarının çevreye ciddi zararlar verdiğini aktardı.
Ahmet Güden, Elbistan Ovası’nın Türkiye’nin en önemli tarım alanlarından biri olduğuna dikkat çekerek, ağır metaller ve kirletici gazların tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini belirtti.
Tarımsal verimlilik düşüyor
Hava kirliliğinin tarım ve canlı yaşamı üzerindeki etkilerine de değinen Ahmet Güden, “Kirlenen hava nedeniyle meyve ağaçları zarar görüyor, tarımsal verim düşüyor, arıcılık olumsuz etkileniyor ve biyolojik çeşitlilik giderek azalıyor.” Diye belirtti.
‘Göç artıyor’
Son olarak temiz çevrenin yaşamsal önemine vurgu yapan Ahmet Güden, “Sağlık yalnızca hastanelerde korunmaz. Sağlıklı yaşamın temel koşulu temiz hava, temiz su ve temiz topraktır. Eğer bunlar kirlenmişse toplumun geleceği de tehlike altındadır. Termik santralin verimli tarım arazilerinin bulunduğu bölgede faaliyet göstermesi göçü de hızlandırıyor. Göçün ve insansızlaşmanın artmaması için bir an önce önlemler alınmalı” diye konuştu.
Kaynak: ANF
