Pazartesi günü Kolombiya’nın batısında 7,4 büyüklüğünde meydana gelen şiddetli depremde yaralı sayısı 900’ü geçerken yaşamını yitirenlerin sayısı 200’e yaklaştı. Yüzlerce bina hasar gördü ve birçok kişi enkaz altında mahsur kalırken depremzede yakınları ve kurtarma ekipleri arama çalışmalarına devam ediyor
Arama ekipleri sivil halkla birlikte ülkenin üçüncü büyük şehri Cali’de yıkılmış binaların yıkıntıları arasında arama yaparken, enkazdan çıkan parçalar gönüllüler tarafından çıkarıldı.
Álvaro López, köpeği kucağında arama çalışmalarını izlerken, ‘Bizim binamız harabeye döndü, yanımızdaki bina da tamamen çöktü’ dedi. Bu zorlu durum, iki şiddetli depremin ülkeyi yerle bir etmesinden haftalar sonra komşu Venezuela’da hâlâ devam eden arama çalışmalarını akla getiriyor.
Deprem Cali’nin ötesinde Pereira, Quibdó ve Manizales dahil olmak üzere Kolombiya’nın batısındaki birçok şehri yerle bir ederken, komşu ülkeler Ekvador ve Panama’da da hissedildi. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na göre depremin merkez üssü, Bogota’nın yaklaşık 400 kilometre batısındaki Choco bölgesinde bulunan ve yaklaşık 4.800 kişinin yaşadığı San Jose del Palmar adlı yerleşim yeri.
Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella, en az 87 kişinin yaralandığını ve yaklaşık 1.600 binanın hasar gördüğünü, bunlardan en az 61’inin tamamen çöktüğünü belirtti. Deprem sonrası yeniden yapılanma çalışmalarına yönelik finansmanı hızlandırmak amacıyla olağanüstü hal ilan etti.
Abelardo, “Halkımızı yalnız bırakmayacağız. Onlar kalbimizdeler ve onlara tüm kararlılığımızla destek olacağız,” dedi.
Kolombiya’da yüzyılın en büyük depremi
Kolombiya Jeoloji Dairesi, Pazartesi günü meydana gelen depremin 21. yüzyılda ülkede kaydedilen en şiddetli deprem olduğunu ve depremin ardından birkaç artçı sarsıntı yaşandığını açıkladı.
Depremin merkez üssünün bulunduğu Pasifik bölgesi, dünyanın çoğu depreminin meydana geldiği, Pasifik Okyanusu’nu çevreleyen sismik fay hattı olan ve “Ateş Çemberi” adı verilen bir bölge.
Yoğun ormanlık alanların içinde bulunan Choco ve genel olarak Pasifik bölgesi, Kolombiya’nın en yoksul bölgesi. Choco’nun çoğu yerine yalnız tekneler ve uçaklarla ulaşılabiliyor, bu da depremin hasarının tam olarak değerlendirilmesinde zorluklara neden olabilir.
Yerel yetkililerin açıkladığı ölü sayısına göre, Pereira’nın yer aldığı Risaralda bölgesinde hayatını kaybeden en az 40 kişi bulunurken, Cali’nin yer aldığı Valle del Cauca bölgesinde, aralarında üç çocuğun da bulunduğu 27 kişi tespit edildi. Yetkililer ayrıca Choco’da dokuz kişinin, Caldas bölgesinde iki kişinin ve Antioquia bölgesinde de 73 yaşında bir kişinin hayatını kaybettiğini aktardı.
Haziran ayında komşu ülke Venezuela’da meydana gelen deprem sonucu yüzlerce binanın yıkılması ve altı bin 300’den fazla kişinin hayatını kaybetmesinin ardından birçok vatandaş tedirgin.
Pazartesi akşam saatlerine doğru halk, tıpkı Venezuela depreminde olduğu gibi dijital veri tabanlarına kayıp ilanları vermeye başladı. Bir veri tabanında çoğu Cali ve Pereira’dan olmak üzere iki binden fazla kişi hakkında kayıp ilanı verilirken, sayı artmaya devam ediyor.
Şehirler yerle bir oldu
Cali’de yaşayan 64 yaşındaki taksi şoförü Jorge Moncayo, yıkılan binaların ardından şehrin dört bir yanından toz bulutlarının yükseldiğini gördüğünü söyledi. Yerel yönetim kentin sayısı 380’i bulan hasarlı binaların bazılarında halkın mahsur kaldığını aktardı.
Resmi görevliler çok sayıda yaralının yanında hasar gören binaların bulunduğunu açıkladı. Bunun dışında çok az bilginin erişilebildiği uzak bir bölge olan Choco’da meydana gelen hasarın tam kapsamı bilinmiyor. Bölgenin başkenti Quibdo’nun birçok kısmındaysa telefon hatları kesintiye uğradı. Deprem merkezine en yakın kent olan San Jose del Palmar’da havalimanı yok; bu kent Cali ve Pereira kentlerini birbirine bağlayan bir karayolunun bulunduğu bir sıradağın tepesinde bulunuyor.
Kolombiya’nın kahve yetiştirilen dağlarının daha güneyinde yer alan Pereira’da, yerel medyada yayınlanan fotoğraf ve videolarda, havaalanı tavanının parçalarının sığınmaya çalışan ve çığlık atan yolcuların üzerine düştüğü görüldü. İnsanlar enkazların ve toz bulutlarının arasından koşarak ilerlerken, bölge sakinleri şehrin her yerinde yıkılmış dükkanlar, apartmanlar ve evlerin sıralandığını söylediler. Pereira Belediye Başkanı Mauricio Salazar, yerel bir radyo istasyonuna yaptığı açıklamada, en az 15 binanın çöktüğünü ve bu binalarda insanların mahsur kalmış olabileceğini belirtti.
Manizales’te, Neo-Gotik mimarili katedralin kulelerinden biri çökerek ana nef üzerine düştü. Belediye Başkanı Jorge Eduardo Rojas, artçı sarsıntılar olması ihtimaline karşı vatandaşlardan dışarıda kalmalarını istedi. Yetkililer, hasar durumunu değerlendirme sürecinde Manizales, Quibdo, Armenia, Cartago, Buenaventura ve Pereira havalimanlarında uçuşların askıya alındığını bildirdi.
Kıtanın dört bir yanından ülkeye yardım teklifi
“Temblores” adı verilen küçük depremler orta ve batı Kolombiya’da yaygın olsa da 6.0 üzeri büyüklükte depremler nadir görülüyor. 1999’da Armenia şehri yakınlarında meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki depremde bin yüzden fazla kişi yaşamını yitirmişti.
Geçtiğimiz hafta devlet başkanı koltuğuna oturan Trump müttefiki la Espriella açısından depremle mücadele, ilk büyük sınav niteliğinde. Suç örgütlerine karşı topyekûn bir mücadele sözü vermesi ile tartışmalı bir figür olan de la Espriella, olağanüstü duruma yönelik hükümetin müdahalesini bizzat üstlendiğini belirtti.
ABD Dışişleri Bakanlığı pazartesi gecesi acil barınma, gıda ve diğer deprem yardımları için 15,5 milyon dolarlık bir destek sağlayacağını duyurdu. Güney Amerika’daki hükümetler de yardım için seferber oldu.
Son krizin ardından Venezuela’ya en fazla yardım sağlayan ülkeler arasında yer alan El Salvador Cumhurbaşkanı Nayib Bukele ve Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum, Kolombiya’ya yardım etmeye hazır olduklarını belirttiler.
Bukele, “El Salvador’dan, Kolombiyalı kardeşlerimizin ihtiyaç duyduğu kurtarma ekipleri, sağlık personeli, paramedikler, malzeme veya başka herhangi bir yardım konusunda iletişim halindeyiz ve acil destek sağlamaya hazırız” dedi.
Şili Cumhurbaşkanı José Antonio Kast, bölgenin depremlere en açık ülkelerinden biri olan Şili’nin ‘depremlerin geride bıraktığı acıyı ve zorlukları bildiğini’ belirterek yardım sözü verdi.
CALİ, Kolombiya (AP) – Çeviri haber
Suárez, Bogotá’dan; Janetsky ise Meksiko’dan haber yaptı. Associated Press muhabirleri Bogotá’dan Manuel Rueda, Birleşmiş Milletler muhabiri Edith M. Lederer ve Washington’dan Matthew Lee bu habere katkıda bulundular.
