Türkiye’de yaşanan sürece dair konuşan Katanya Üniversitesi’nde akademisyen ve Kürt Halkıyla Dayanışma İçindeki Katalanyalılar Komitesi Üyesi Gianni Piazza, ‘Abdullah Öcalan’ın özgür olması ve Kürt tarafından barış sürecine öncülük edebilmesi için gerekli koşulların sağlanması gerekiyor’ dedi
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren çerçeve yasanın sürece etkisi tartışılırken, düzenlemenin Kürt meselesinin siyasi ve hukuki zemine taşınması açısından önemli bir adım olduğu ancak kapsamının sınırlı kaldığı belirtiliyor.
Katanya Üniversitesi Siyaset ve Sosyal Bilimler Departmanı’nda doçent ve Kürt Halkıyla Dayanışma İçindeki Katalanyalılar Komitesi Üyesi Gianni Piazza, çerçeve yasa ve süreçte gelinen aşamaya dair değerlendirmelerde bulundu. Piazza, süreçte belirleyici olanın askeri çatışmanın sona ermesi değil, geniş çaplı bir demokratik dönüşüm olduğunu belirtti.
Piazza, yasanın Meclis’te kabul edilmesinin, Kürt meselesinin resmi olarak siyasi ve hukuki bir zemine taşınması anlamına geldiğini ve bu haliyle tarihi bir adım olduğunu söyledi. Piazza, yasada devlet kurumları ve hükümete daha geniş alan tanınmasından kaynaklı temkinli olduğunu belirterek, yasanın çatışmanın tarihsel köklerini ele almaktan ziyade, çatışmayı yönetme amacıyla kullanılma riski barındırdığına dikkat çekti. Piazza, “Yasanın kapsamının yeterli olmadığını düşünüyorum. 2005 öncesindeki cezaların kapsam dışına bırakılması, düzenlemenin kapsamının sınırlı ve seçici olduğunu açıkça gösteriyor. Bu önemli bir nokta. Çünkü Kürt Özgürlük Hareketi 1980’lerden bu yana faaliyet gösteriyor ve dolayısıyla çatışma tarihinin önemli bir bölümü, önerilen çözüm çerçevesinin dışında kalıyor. Bu anlamda yasa, çatışmayı bütün boyutlarıyla gerçekten sona erdirmek üzere değil, daha ziyade çatışmanın yalnızca belirli bir bölümünü ele almak üzere hazırlanmış görünüyor” dedi.
‘Umut hakkı yasada tanınmadığı müddetçe başarıya ulaşmak zor’
Yasada Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a yönelik “umut hakkı”nın yer almamasını da eleştiren Piazza, “Bu durumu olumsuz değerlendiriyorum. Abdullah Öcalan’ın ‘umut hakkı’ yasada tanınmadığı sürece, sürecin gerçekten başarıya ulaşacağını düşünmek daha da zorlaşıyor. Öcalan’ın bu hukuki çerçeveden yararlanma imkanı dışında bırakılması, Kürt hareketinin tarihsel, siyasi ve sembolik açıdan en önemli liderinin müzakere ve siyasi sürece eşlik etme aşamasının dışında tutulması anlamına geliyor. Bu durum, Kürt tarafı açısından sürecin ortak ve istikrarlı bir şekilde yürütülmesini daha da zorlaştırıyor” diye belirtti.
‘Uluslararası toplum aktif bir siyasi rol üstlenmiyor’
Piazza, uluslararası toplumun sürece yaklaşımını da eleştirerek, “Bugün küresel gündem başka savaşlar ve krizler tarafından meşgul ediliyor. Kürt meselesi söz konusu olduğunda çoğu zaman Türkiye devletine bırakılmış bir yaklaşım öne çıkıyor. Kürt davasına yakın bazı ilerici siyasi güçler ve dayanışma ağları dışında, uluslararası alanda şu aşamada gerçekten aktif bir siyasi rol üstlenmeye yönelik bir irade görülmüyor. Oysa tam da uluslararası kuruluşların, Türkiye’deki Kürt halkının haklarına saygı gösterilmesini güvence altına almak ve silahlı mücadeleye katılmış kişilerin toplumsal ve sivil hayata yeniden entegrasyonuna eşlik etmek üzere güvence, denetim ve siyasi baskı mekanizmalarını işletmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘Toplumsal ve siyasi tabandan gelen sosyal ve siyasi baskı devam etmeli’
Hem Meclis’in hem de uluslararası kuruluşların önemli bir rolü olmasına rağmen tek başlarına yeterli olmayacaklarını söyleyen Piazza, “Kurumsal düzeyin yanı sıra Türkiye’de ve uluslararası alanda toplumsal ve siyasi tabandan gelen sosyal ve siyasi baskının devam etmesi de büyük önem taşıyor. Toplumsal hareketler ve Kürt halkıyla dayanışma ağları, sürecin basit bir silahsızlanma sürecine indirgenmemesi, bunun yerine Kürtlerin siyasi, kültürel ve toplumsal haklarının gerçek anlamda tanınmasına yol açması yönünde belirleyici bir rol oynayabilir. Yasada öngörülen mekanizmalara gelince; bunların görevi, öngörülen tedbirlerin adil, şeffaf ve ayrım gözetmeksizin uygulanmasını güvence altına almaktır. Bu tedbirlerin eski Kürt savaşçılara yönelik bir kontrol veya farklılaştırılmış bir cezalandırma aracına dönüşmesi engellenmelidir” diye kaydetti.
‘Gerçek anlamda siyasi tanıma demokratik adımlarla anlam kazanacak’
Piazza, “Belirleyici olan yalnızca askeri anlamda çatışmanın sona ermesi değil, Türkiye’deki kurumların ve siyasi sistemin demokratik bir dönüşüm geçirmesidir. Bu yasanın sadece silahlı çatışmayı sona erdirmeye hizmet etmesi; ancak çatışmaya yol açan meselelere gerçek bir çözüm getirmemesi. Anadil hakları, yerel özerklik, siyasi temsil ve Kürt kimliğinin tanınması gibi temel sorunlar hala çözülmemiş durumda. Bu nedenle hukuki gelişmeler, ancak gerçek anlamda siyasi tanıma ve demokratikleşme yönünde atılacak adımlarla birlikte anlam kazanabilir. Bu adımlar atılmadığı takdirde, yasanın çatışmayı dönüştürmekten ziyade mevcut düzeni yönetmeye yönelik bir araç olarak kalma riski var” dedi.
‘Öcalan’ın barış sürecine öncülük edeceği koşullar sağlanmalı’
Yaklaşık iki senedir devam eden sürecin geldiği aşamada Abdullah Öcalan’ın rolünün temel önemde olduğunun altını çizen, Piazza, “Sürecin bu aşamaya gelmiş olması bile Abdullah Öcalan’ın siyasi ağırlığının Kürt halkı ve hareket için hala ne kadar merkezi bir öneme sahip olduğunu gösteriyor. Bundan dolayı Abdullah Öcalan’ın özgür olması ve Kürt tarafından barış sürecine öncülük edebilmesi için gerekli koşulların sağlanması gerekiyor” diye belirtti.
Haber: Deniz Karabudak\MA
