İber Yarımadası’nda 6 bin yıl önce yaşayan Neolitik toplulukların sığır sürülerini mevsimsel olarak farklı otlaklara taşıdığı ve üreme döngülerini bilinçli biçimde düzenlediği belirlendi. Cova de les Pixarelles’teki kalıntılar üzerinden yapılan çalışma, dönemin gelişmiş hayvancılık ve otlatma stratejilerine ışık tutuyor
İber Yarımadası’nın Neolitik topluluklarının 6 bin yıl önce sığır sürülerini stratejik ve verimli biçimde yönettiği ortaya kondu. Kanıtlar besin tedarikini güvence altına almak için toplulukların sürüleri alçak otlaklardan orta dağlık bölgelere taşıdığını, üreme döngülerini, beslenme ve verimi artırmak için bilinçli bir strateji izlediklerini gösteriyor.
Orta Neolitik döneme ait sığır sürülerindeki hareketlilik, beslenme ve üreme örüntülerini, Cove de les Pixarelles’te (Tavertet, Osona) bulunan kalıntılara dayanarak ilk kez biyomoleküler çalışmalarla yeniden kuran araştırmacılara ait olan bulgular, tarihöncesi sığır sürülerinin yönetim stratejilerine ışık tutuyor. Ayrıca bulgular çevrenin özelliklerine uyarlanmış verimli bir otlatma sistemini de ortaya koyuyor.
Arkeofili’nin journals.plos.org’dan aktardığı araştırmaya göre; bulgular, Orta Neolitik döneme ait sığır sürülerindeki hareketlilik, beslenme ve üreme örüntülerini, Cove de les Pixarelles’te (Tavertet, Osona) bulunan kalıntılara dayanarak ilk kez biyomoleküler çalışmalarla yeniden kuran araştırmacılara ait.
Çalışma, tarihöncesi sığır sürülerinin yönetim stratejilerine ışık tutuyor ve çevrenin özelliklerine uyarlanmış verimli bir otlatma sistemini ortaya koyuyor. Bu, İber Yarımadası’nda Neolitik dönemde bu türe (Bos taurus) ait dikey mevsimsel sürü hareketliliğini belirleyen ilk çalışma olma özelliğini taşıyor.
Bulgular, Cova de les Pixarelles’i kullanan Neolitik toplulukların sürülerini stratejik biçimde yönettiğini; onları mevsimsel olarak alçak otlaklardan orta dağlık bölgelere taşıdığını gösteriyor. Bu dikey hareketlilik, sürünün ekolojik bölünmesiyle birleştirilmiş. Bazı hayvanlar, üremeyi ve süte erişimi güvence altına almak için alanın yakınında tutulurken, diğerleri daha uzakta bulunan zengin otlaklara gönderiliyordu.
Çalışma ayrıca hayvanların üreme döngülerinin bilinçli olarak değiştirildiğini de belirledi. Doğumlar, yaz otlaklarının gelişiyle eşzamanlı hâle getirilmişti. Bu da taze otların bolluğuyla çakışıyor ve kış boyunca yemle takviye gereksinimini ortadan kaldırıyordu. Bu strateji ayrıca, kilit dönemlerde süt üretimini de en üst düzeye çıkarıyordu.
Alcàntara Fors, sonuçların, İber Yarımadası’nda Orta Neolitik kronolojiler için sığır sürüsü yönetimine ilişkin şu anda mevcut olan tek veri olduğunu söylüyor.
Araştırmacılara göre çalışma, Orta Neolitik’teki hayvancılık stratejilerinin karmaşıklığını ve toplulukların çeşitli doğal çevrelerdeki uyum yeteneğini gözler önüne seriyor. Ayrıca sığırların, incelenen dönemin ekonomik ve toplumsal değişimlerine nasıl entegre edildiğini anlamaya katkı sunuyor. Araştırmacılar ayrıca çalışmanın, insanların dağlık ortamlardaki dayanıklılığı ve insanlık tarihinin bu önemli dönemindeki sosyoekonomik dinamikler üzerine yapılacak gelecekteki araştırmalar için bir temel oluşturduğunu vurguluyor.
Kaynak: MA
