Uluslararası Af Örgütü, Rusya’nın Ukrayna savaşında yabancı uyrukluları iş vaadi ve vatandaşlık gibi tekliflerle silah altına alarak cepheye göndermesinin insan ticareti suçu teşkil edebileceğini açıkladı. Rapor, Ukrayna’ya esir düşen 15 yabancı savaşçıyla yapılan görüşmelere dayanıyor
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), Rusya’nın Ukrayna savaşında yabancı uyrukluları silah altına alarak cepheye göndermesinin insan ticareti suçu teşkil edebileceğini açıkladı.
Örgütün Genel Sekreteri Agnès Callamard, Kiev’de Amnesty’nin yeni raporunun tanıtımı sırasında yaptığı açıklamada, Rusya’nın yabancı savaşçı devşirme yöntemlerinin dünya genelindeki ekonomik ve sosyal açıdan kırılgan toplulukları hedef aldığını söyledi.
Rapor, Rusya saflarında savaşırken Ukrayna’ya esir düşen 15 yabancı savaşçıyla yapılan görüşmelere dayanıyor. Görüşülen kişiler Brezilya, Kolombiya, Küba, Mısır, Sierra Leone, Sri Lanka, Somali ve Güney Afrika gibi ülkelerin vatandaşlarından oluşuyor.
Ukrayna makamları, nisan ayında Rusya ordusunda 136 ülkeden 28 binden fazla yabancı vatandaşın bulunduğunu tespit ettiklerini açıklamıştı. Kiev ayrıca yaklaşık 14 bin Kuzey Koreli askerin Rus güçlerine katıldığını öne sürüyor.
Rusya ve Ukrayna, savaşın başlamasından bu yana birbirlerini yabancı savaşçı kullanmakla suçluyor. Ukrayna’nın kendisi de özellikle Kolombiyalılar olmak üzere yabancı savaşçılardan yararlanıyor.
İş vaadiyle Rusya’ya çekme yöntemi
Callamard’a göre Rusya’nın yabancı savaşçıları devşirmesinde en yaygın yöntem, internet ilanları veya tanıdıklar aracılığıyla Rusya’ya iş vaadiyle insan çekmek.
Bu kişilerin bir bölümünün Rusya’ya gittiklerinde orduya katılabileceklerini bilmedikleri belirtiliyor.
Amnesty’nin görüştüğü kişilerin anlatımlarına göre süreç daha sonra zorlamaya dönüşüyor: pasaportlara el konuluyor, anlaşılmayan Rusça belgeler imzalatılıyor ve anlamadıkları eğitimlerden geçirildikten sonra cepheye gönderiliyorlar.
Callamard, bu kişilerin fiilen “top yemi” olarak kullanıldığını söyledi.
İkinci bir yöntemin ise hâlihazırda Rusya’da bulunan yabancıları hedef aldığı belirtiliyor. Özellikle ülkede düzensiz durumda bulunan kişilere, askere katılmaları karşılığında oturumlarının düzenlenmesi veya Rus vatandaşlığı verilmesi teklif ediliyor.
‘Belgeleri anlamadan imzaladılar’
AFP’nin daha önce Ukrayna’daki bir gözaltı merkezinde görüştüğü yabancı savaş esirleri de benzer ifadeler kullanmıştı.
Bazı esirler, Rusça hazırlanmış ve anlamadıkları sözleşmeleri imzalamaya zorlandıklarını söyledi. Ayrıca kısa süreli ve yetersiz eğitim aldıklarını, ekipmanlarının yetersiz olduğunu ve dil engeli nedeniyle komutanlarıyla iletişim kurmakta zorlandıklarını anlattılar.
Amnesty International, değerlendirmesini Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen Palermo Protokolü’nün insan ticaretine ilişkin 3. maddesine dayandırıyor.
Callamard’a göre insan ticareti suçunun unsurları arasında kişilerin transfer edilmesi, zorlama veya aldatıcı vaatlerin kullanılması ve sömürü bulunuyor. Örgüt, Rusya’nın bazı yabancı askerleri bu yöntemlerle cepheye gönderdiğini savunuyor.
Ukrayna soruşturma yapmadı
Amnesty, Ukrayna ve yabancı savaşçıların geldiği ülkelerin, olası insan ticareti vakalarına ilişkin kanıtları toplaması ve sorumluların yargılanmasını sağlaması çağrısında bulundu.
Ancak Callamard, Ukrayna’nın şu ana kadar bu soruşturmaları önceliklendirmediğini ve savaş esirleri arasında insan ticareti mağduru olabilecek kişileri sistematik biçimde tespit edecek bir mekanizma oluşturmadığını kabul etti.
Amnesty Genel Sekreteri, Kiev’in bu tür soruşturmalara yatırım yapmasının yalnızca mağdurların haklarını korumak açısından değil, Rusya ile Ukrayna arasındaki hukuki ve etik yaklaşım farkını ortaya koymak açısından da önemli olduğunu savundu.
DIŞ HABERLER
