Serêkaniyê Zorla Yerinden Edilenler Komitesi, yıllardır yerinden edilme kamplarında yaşayanların topraklarına ve evlerine güvenli ve onurlu şekilde dönmesi için somut adımlar atılması çağrısında bulundu
Serêkaniyê Zorla Yerinden Edilenler Komitesi, zorla yerinden edilenlerin topraklarına ve evlerine dönüş hakkına ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, zorla yerinden edilenlerin evlerine ve topraklarına dönmesinin meşru bir hak olduğu belirtilerek, bu hakkın güvence altına alınması istendi. Serêkaniyê halkının yıllardır yerinden edilme kamplarında yaşadığı, bu süreçte insani, sosyal ve ekonomik sorunlarla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
Komite, geri dönüşlerin düzenli ve güvenli biçimde sürdürülmesi gerektiğini belirtti. Serêkaniyê kampındaki okulların kapatılmasıyla başlayan uygulamaların kampta kalan binlerce öğrenciyi eğitimden mahrum bıraktığına dikkat çekildi.
Şam’ın resmi, güvenlik ve idari makamları, Hesekê Valiliği ve Serêkaniyê bölgesi yönetimine çağrıda bulunan Komite, geri dönüş konvoylarının güvenli ve düzenli şekilde devam ettirilmesini istedi. Bir sonraki geri dönüş grubunun listesinin hazırlanarak sürecin netleştirilmesi ve gecikmelerin önüne geçilmesi talep edildi.
‘Somut adımlar atılsın’
Güvenli geri dönüşün önündeki engellerin tespit edilerek acilen ortadan kaldırılması gerektiği belirtilen açıklamada, geri dönenlerin can güvenliği ile mallarının korunması için somut adımlar atılması istendi.
Köy, belde ve mahallelere dönüş için gerekli koşulların oluşturulması gerektiğini belirten Komite, evlerin, iş yerlerinin, tarım arazilerinin ve diğer mülklerin sahiplerine iade edilmesi çağrısında bulundu. Geri dönenlerin yeniden yerinden edilmemesi için güvenlik, eğitim, sağlık, elektrik ve su gibi temel hizmetlerin sağlanması gerektiği vurgulandı.
‘Geri dönüş güvence altına alınmalı’
Komite, geri dönenlere ve mallarına yönelik yeni saldırıların yaşanmayacağına dair güvence verilmesini istedi. Geri dönenlerin haklarına ve onurlarına saygı gösterilmesi, yaşanabilecek ihlallerin ise hukuki yollarla ele alınması gerektiği belirtildi.
Serêkaniyê halkının tamamının ayrımcılığa uğramadan geri dönüşünün kolaylaştırılması çağrısında bulunan Komite, resmi geçiş yollarının açılması ve Serêkaniyê’nin doğrudan Hesekê vilayetine yeniden bağlanması için adım atılmasını istedi.
Açıklamada ayrıca hareket ve erişim özgürlüğünün engellenmemesi gerektiği kaydedilerek, geri dönüş sürecinde yaşanan sorunların hızlı şekilde çözülmesi amacıyla Serêkaniyê Zorla Yerinden Edilenler Komitesi ve ilgili hukuki kuruluşlarla doğrudan koordinasyon kurulması çağrısı yapıldı.
Uluslararası kuruluşlara çağrı
Komite, resmi makamların yanı sıra uluslararası, bölgesel ve yerel kuruluşlara da çağrıda bulunarak, yerinden edilenlere yönelik sağlık ve diğer temel hizmetlerin sürdürülebilir şekilde sağlanmasını istedi.
Yerinden edilenlerin kaldığı kamp ve merkezler sorununa son verilmesi için açık ve uygulanabilir bir plan hazırlanması gerektiği belirtilen açıklamada, insanların kendi bölgelerine güvenli ve onurlu şekilde dönmesinin temel hedef olması gerektiği vurgulandı.
Ne olmuştu?
Türkiye ve bağlı silahlı grupların 2019 yılında Serêkaniyê’ye yönelik saldırılarının ardından yerinden edilenlerin evlerine dönüş süreci devam ediyor. Yıllardır Hasekê ve çevresindeki kamp ve yerleşimlerde yaşayan Serêkaniyêliler için dönüş süreci, Suriye Demokratik Güçleri (DSG) ile Suriye Geçici Hükümeti arasında 29 Ocak’ta varılan anlaşma kapsamında başlatıldı.
2019’daki operasyon ve çatışmaların ardından Serêkaniyê ve çevresinden on binlerce kişi yerinden edildi. Serêkaniyê Yerinden Edilenler Komitesi, haziran ayında yaklaşık 14 bin ailenin dönüş için kayıt yaptırdığını açıklamıştı.
Dönüşler ağustosta başladı
29 Ocak Anlaşması’nın 14’üncü maddesinde Serêkaniyê, Efrîn ve Şêx Meqsud’dan yerinden edilenlerin topraklarına aşamalı ve güvenli şekilde dönmesi öngörüldü. Bu kapsamda ilk dönüş konvoyu 10 Ağustos’ta Hasekê’nin Tiwêna beldesinden yola çıktı. İlk konvoyda yaklaşık 410-412 aile yer aldı.
İlk konvoyun Serêkaniyê’ye ulaşmasının ardından bazı geri dönenler saldırı ve engellemelerle karşılaştı.
İkinci konvoy ise 8 Eylül’de yola çıktı. Yaklaşık 689-700 aileden oluşan konvoy, Serêkaniyê, Zirgan ve Til Temir kırsalındaki 55 köye ulaştı.
1.099 aile döndü
ANHA Haber Ajansı’nın verilerine göre, ağustos ve eylül aylarında gerçekleştirilen iki konvoyla toplam 1.099 aile Serêkaniyê ve çevresindeki köylerine döndü. Geri dönenler ise yıkılmış evler, altyapı eksikliği, su ve elektrik sorunları ile kapalı yollar gibi sorunlarla karşı karşıya bulunuyor.
Serêkaniyê Yerinden Edilenler Komitesi’ne göre yaklaşık 12 bin aile ise hâlâ dönüş için bekliyor. Komite, dönüşlerin kış koşulları ağırlaşmadan sürdürülmesini ve geri dönecek ailelerin güvenliğinin sağlanmasını istiyor.
Geri dönüş sürecinde güvenlik garantilerinin yanı sıra ev ve arazilerin sahiplerine teslim edilmesi, yolların açılması, su ve elektrik gibi temel hizmetlerin sağlanması da temel sorunlar arasında yer alıyor.
Kaynak: ANF / HABER MERKEZİ
