Bölgede yapılan ağaç kıyımına dair Duhok Valisi ve yetkililer, ‘Ağaçlar aslında Türkiye’den geliyor’ diyerek, yaşanan kıyımı görmezden geldi. Açıklamaların aksine Türkiye’ye ait şirketlerin yaklaşık 10 yıldır Federe Kürdistan Bölgesi’nde gerçekleştirdiği doğa tahribatı uydu fotoğraflarıyla da gözler önüne serildi
Türkiye’nin 2017 yılında Federe Kürdistan Bölgesi’nin Zap, Avaşîn ve Metîna bölgelerine başlattığı kapsamlı saldırılarla paralel yürütülen doğa talanı uydu görüntülerine yansıdı. Bölgede yaklaşık 10 yıldır inşa edilen yollar ve üs bölgeleri için yüz binlerce ağaç kesildi. Kesilen ağaçlar TIR’larla Türkiye’ye taşınırken, ağaç kesiminin de yine başta Cengiz Holding olmak üzere Türkiye’ye ait şirketler tarafından yapıldığı öğrenildi.
Bölgede 10 yıldan uzun süredir devam eden orman kıyımının görüntüleri uydu görüntüleriyle ortaya kondu. Ayrıca bölgedeki ağaç kesimine tepki gösteren bölge halkının, Irak ve Federe Kürdistan Bölgesi hükümetlerinin bu talana karşı durmasını istediği aktarıldı. Artan tepkiler üzerine Duhok Valisi Elî Teter yaptığı açıklamada, bölgedeki ağaç kesimine dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını iddia ederek, söz konusu görüntülerin Türkiye’den çekildiğini ileri sürmüştü. Ancak bölgedeki gazeteciler, Teter’ı yalanlayarak ağaçların Türkiye’ye taşındığına dikkat çekti.
Ağaç kesimin yoğunlaştığı bölgeler
Son günlerde ise Zaxo, Duhok, Berwarî Bala ve Amediyê kentlerini kapsayan Behdînan Bölgesi’nde ağaç kesimi hızlandırıldı. Kış öncesi kesimini artıran şirketler, ağaçları askerlerin gözetiminde TIR’larla sınırdan geçiriyor. Ağaç kesiminin yoğunlaştığı bölgelerin ve köylerin bir kısmı şöyle: Berwarî Bala’nın Mîska, Qumri, Hirûrê, Kêste, Tirwaniş ve Nizdûrê köyleri.
Uydu fotoğrafları
Diğer taraftan yaklaşık 10 yıldır bölgede gerçekleştirilen doğa tahribatının boyutu uydu görüntülerine yansıdı. Google Earth açık erişimli uydu görüntülerinde, bölgedeki ekolojik yıkımın görüntülerine 2013 – 2023 tarihine kadar ulaşılabiliyor. 2024-2025 ve 2026 yılı verilerinin ise söz konusu sistemde yer almaması dikkat çekiyor.
20 bölgeden elde edilen 10 yıllık uydu görüntülerinde ekoloji tahribatın boyutu gözler önüne serildi.
Mevcut verilerle ağaç kıyımının yapıldığı 20 bölgenin uydu görüntülerine ait bilgiler şöyle:
İlk harita: 2018 – 2020
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Geluk yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre batısındaki alan.
İkinci harita: 2018 2023
Zaxo’nun, Dêreşîş köyünün 1,5 kilometre kuzeyinde, Celde Dağı ile Girê Heşkî arasındaki alan.
Üçüncü harita: 2013 – 2023
Zaxo çevresinde, Senat yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre kuzeybatısında, Sumak Tepesi’nin doğusundaki alan.
Dördüncü harita: 2019 – 2023
Senat yerleşiminin yaklaşık 2,4 kilometre kuzey-kuzeydoğusunda, Gurvil Dağı zirvesinin 550 metre doğusundaki alan.
Beşinci harita: 2019 – 2022
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Dêreşîş köyünün yaklaşık 850 metre kuzeyinde, Celde Dağı’nın kuzeydoğusundaki alan.
Altıncı harita: 2018 – 2022
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Dêreşîş köyünün yaklaşık 1,5 kilometre kuzeyinde, Celde Dağı’nın kuzeydoğusundaki alan.
Yedinci harita: 2017 – 2019
Zaxo–Batîfa çevresinde, Êkmale köyünün yaklaşık 4,6 kilometre kuzeydoğusundaki alan.
Sekizinci harita: 2016 – 2022
Êkmale köyünün yaklaşık 5,3 kilometre kuzeydoğusundaki alan.
Dokuzuncu harita: 2017 – 2019
Êkmale köyünün yaklaşık 4,8 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 2,3 kilometre güneyindeki alan.
Onuncu harita: 2017 – 2019
Êkmale köyünün yaklaşık 5 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 1,9 kilometre güneyindeki alan.
On birinci harita: 2017 – 2023
Êkmale köyünün yaklaşık 5,6 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 2,7 kilometre güneydoğusundaki alan.
On ikinci harita: 2016 – 2021
Êkmale köyünün yaklaşık 5,5 kilometre kuzeydoğusunda, Kıtır Tepesi’nin 3,3 kilometre güneydoğusundaki alan.
On üçüncü harita: 2017 – 2023
Horkî eski yerleşiminin yaklaşık 3,9 kilometre kuzeybatısında, Gilalte Deresi çevresindeki alan.
On dördüncü harita: 2015 – 2021
Dihok’un Amediyê bölgesinde, Gilalte Deresi’nin yaklaşık 2 kilometre kuzeydoğusundaki, Horkî eski yerleşimi yakınlarındaki alan.
On beşinci harita: 2013 – 2020
Dihok’un Amediye bölgesinde, Kûxkê yerleşiminin yaklaşık 2,3 kilometre doğusunda, Çiyayê Kelha Spî’nin kuzeyindeki alan.
On altıncı harita: 2017 – 2022
Dihok’un Amediyê bölgesinde, Barzan yerleşiminin yaklaşık 1,1 kilometre doğusunda, Çiyayê Basêr’in kuzeyindeki alan.
On yedinci harita: 2018 – 2020
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 1 kilometre batısında, Çiyayê Qîra’ın kuzeydoğusundaki alan.
On sekizinci harita: 2018 – 2023
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Qimmat Karah Chak zirvesinin yaklaşık 380 metre güneydoğusundaki alan.
On dokuzuncu harita: 2018 – 2023
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 640 metre doğusunda, Qimmat Karah Chak zirvesinin kuzeyindeki alan.
Yirminci harita: 2016 – 2023
Dihok’un Zaxo bölgesinde, Gelûk yerleşiminin yaklaşık 740 metre kuzeybatısında, Qimmat Karah Chak zirvesinin kuzeybatısındaki alan.
Haber: Dilgeş Ruvanas / MA
