Zîlan Vadisi’nde Pay Sulama Kanalı Projesi gerekçesiyle sürdürülen çalışmalar, kanyonun doğal yapısını ve su kaynaklarını tahrip ediyor. Ağaçların kesildiği, kıyı bitki örtüsünün zarar gördüğü kanyonda, bölgenin can damarı olan dere kuruma noktasına getirildi
Wan’ın Erdîş (Erciş) ilçesinde bulunan Geliyê Zîlan’da (Zilan Vadisi), “Pay Sulama Kanalı Projesi” gerekçesiyle 23 Eylül’de iş makineleri kanyona girdi. Dere yatağı ve çevresinde gerçekleştirilen müdahaleler su akışı azaltırken bazı kesimlerde dere kurudu. Derenin kuruması, bölgeyi ciddi bir su sorunuyla karşı karşıya bırakacak.
Kıyı bitki örtüsü tahrip edildi
Çalışmalar sırasında kanyonun iç kesimlerinde ağaçlar kesildi, dere kıyısındaki bitki örtüsü de ciddi oranda tahrip edildi. Dere boyunca uzanan otsu bitkiler, çalılar ve ağaçlar; toprağın korunması, erozyonun önlenmesi ve suyun doğal döngüsünün sürmesi açısından hayati. Aynı zamanda canlılara barınma, beslenme ve üreme alanları sağlayan bitki örtüsü bölgede yaşamın devamlılığı açısından elzem.
Kara ve su ekosistemlerinin geçiş noktası olarak canlı türü çeşitliliğinin ve yaşamın yeniden üretim kapasitesinin en yüksek olduğu bu bitki örtüsünün zarar görmesi, vadinin kıyılarının dış etkenlere karşı daha hassas hale gelmesine ve burada yaşayan canlıların barınma alanlarının daralmasına yol açacak.
Endemik türler, biyo-çeşitlilik
Koçköprü Kanyonu ve çevresinde yapılan bilimsel saha çalışmalarına ilişkin veriler, bölgedeki biyolojik çeşitliliğin önemini ortaya çıkardı.
Bölgede 141 kuş türünün tespit edildiği, bunlardan birinin IUCN kriterlerine göre “Tehlikede”, ikisinin “Hassas”, üçünün ise “Tehdide Yakın” kategorisinde bulunduğu aktarıldı.
Su samurları ile endemik semender türlerinin de bölgede yaşamını sürdürdüğü ve alanın bu canlılar açısından önemli bir üreme sahası olduğu TÜRÇEP tarafından geçtiğimiz aylarda belirtildi.
Derenin kimi kısımları müdahale sonucu kurutuldu
Dere yatağı, çevresindeki bitki örtüsü ve canlılarla birlikte bir ekosistemin bütününü oluşturuyor. Dere ve çevresindeki su kaynakları, uygun yaşam koşullarının bulunduğu kesimlerde balıklar, sucul omurgasızlar ve amfibilerin yanı sıra kuş türleri ile diğer yaban hayvanları açısından da yaşamsal açıdan elzem bir nokta. Bu alanlarda yaşayan veya bu noktaları geçici olarak kullanan tüm türler, birbirleriyle yaşamsal açıdan olmazsa olmaz kaynak paylaşımı, enerji alışverişi ve karşılıklı etkileşimle ekosistemin bütününü var ediyor.
Su yatağına yapılan müdahalelerle birlikte suyun akışındaki değişiklikler ve suyun bazı kısımlarında görülen kuruma, bu yaşam alanlarını da etkileyecek. Suyun azalması; sucul canlıların yaşam alanlarının daralmasına, kıyı bitkilerinin ihtiyaç duyduğu nemin azalmasına ve dere çevresindeki canlıların suya erişiminin zorlaşmasına neden olacak.
Talana karşı dava açıldı
Kanyondaki çalışmalara karşı çevre savunucuları, Van 4. İdare Mahkemesine yürütmenin durdurulması talebiyle başvururken Erciş Cumhuriyet Başsavcılığına da suç duyurusunda bulundu. Yürütmenin durdurulması talebi henüz sonuçlanmazken iş makineleri vadide talana devam ediyor.
1993’ten bu yana talan
Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından 1993 yılında başlatılan sulama kanalı projesi için aynı yıl Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararı verildi. Uzun yıllar hayata geçirilmeyen proje, 2016 yılında ihaleye çıkarılarak Günsay isimli şirkete verildi.
HABER MERKEZİ
