Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 2019’da deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin imzalanan mutabakat muhtırasını onayladı. Yunanistan, mutabakatın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu belirterek karşı çıktı
Libya Temsilciler Meclisi, 2019’da Libya ve Türkiye arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakat muhtırasını onayladı.
Libya Temsilciler Meclisinden yapılan açıklamada, Meclisin Bingazi’de toplandığı belirtildi.
Temsilciler Meclisinin Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin 2019’da imzalanan Mutabakat Muhtırasını oy birliğiyle onayladığı kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Temsilciler Meclisi ayrıca, Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türk hükümeti arasında imzalanan iki mutabakat zaptının onaylanmasının reddine ilişkin 2020 tarihli (1) sayılı Temsilciler Meclisi Kararını oy birliğiyle iptal etti.”
Anlaşma neyi kapsıyor
Mutabakat muhtırası 27 Kasım 2019 tarihinde, İstanbul’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti Başkanı Fayiz es-Serrac arasında imzalanmıştı. Meclis’in onayının ardından muhtıra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Söz konusu anlaşmayla iki ülke arasında 18,6 millik bir sınır çizgisiyle kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırları belirlenirken düzenleme, Türkiye’nin 2011’de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile yaptığı kıta sahanlığı anlaşmasından sonra bölgedeki ikinci deniz yetki sınırlandırması oldu.
Yaklaşık 7 yıldır beklenen karar, Doğu Akdeniz’deki dengeler açısından büyük önem taşıyor.
Yunanistan’dan tepki
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatı onaylama kararına karşı çıktı. Açıklamada, mutabakatın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğu belirtilerek, Libya’ya Doğu Akdeniz’deki “istikrarı baltalayan adımlardan kaçınma” çağrısı yapıldı.
Açıklamada şu ifadeler yer aldı:
“Yunanistan, Libya Temsilciler Meclisinin 2019 tarihli, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin sözde Türk-Libya mutabakat muhtırasını onaylama kararını reddetmektedir. Bu karar, uluslararası deniz hukuku ile çelişen ve bölge devletlerinin egemenlik haklarını ihlal eden mutabakat muhtırasının hukuka aykırı, geçersiz ve hükümsüz niteliğini değiştirmemektedir. Coğrafya ve uluslararası deniz hukuku, tek taraflı ve hukuki dayanaktan yoksun parlamento kararlarıyla değişmez. Türkiye ve Libya’nın, deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına yönelik girişime hukuki temel oluşturabilecek karşılıklı veya bitişik kıyıları bulunmamaktadır. Ayrıca söz konusu mutabakat muhtırası, UNCLOS ve uluslararası örf ve âdet hukuku uyarınca Yunan adalarının deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını da göz ardı etmektedir.
Yunanistan, uluslararası deniz hukukuna uygun olarak Mısır ve İtalya ile deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar imzalamış ve uluslararası hukuka ve komşu devletlerin egemenlik haklarına saygısını ortaya koymuştur. Libya tarafını, uluslararası hukuka aykırı olan ve Doğu Akdeniz’deki istikrarı baltalayan her türlü eylemden kaçınmaya çağırıyoruz. Yunanistan, ortaklarını ve müttefiklerini hâlihazırda bilgilendirmiş olup egemenlik haklarının korunmasını sağlamak amacıyla gerekli tüm adımları atacaktır.”
AB de karşı çıktı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de X hesabından yaptığı paylaşımda, “Libya Parlamentosu’nun bugün, sözde Libya-Türkiye Denizdeki Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası’nın onaylanmasını derin bir pişmanlıkla karşılıyoruz. Bu konuda AB’nin tutumunun 2019’da Avrupa Konseyi tarafından açıkça ifade edildiğini ve değişmediğini hatırlatıyoruz” dedi.
Anlaşmanın üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini belirten Ursula von der Leyen, “Deniz Hukuku’na uymamakta ve geçersiz ve hükümsüzdür. Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışmamızı yeniden teyit ediyoruz. AB’nin Libya’daki herhangi bir dış müdahaleye karşı bilinen tutumunu yineleriz” ifadelerini kullandı.
DIŞ HABERLER
