İnşaat-İş Sendikası, bağımsız sendikacılık anlayışının yanı sıra toplumsal alanda yürüttüğü faaliyetlerle de klasik sendikal anlayışın sınırlarını aşan bir mücadele çizgisi ortaya koyuyor. Sendika, Kobanê’den Sûr’a, İşçi Kooperatifi’den 6 Şubat dayanışma ağına toplumsal dayanışmayı da örgütlüyor
Türkiye’de uzun süredir tartışılan konfederasyonlar dışında bağımsız sendika fikri, belirli iş kollarında bağımsız sendikaların kurulmasını da beraberinde getirdi. İnşaat İşçileri Sendikası (İnşaat-İş) bu sendikalardan biri. Türkiye’de sendikal hareketin yeterince örgütlenmediği bir alanda yürüttüğü çalışmalarla öne çıkan İnşaat-İş, konfederasyonların büyük ölçüde görmezden geldiği, çalışma koşulları nedeniyle toplu iş sözleşmesi (TİS) görüşmelerinin yapılamadığı ve düzenli bir üye sayısına hiçbir zaman ulaşılamayan inşaat iş kolunda faaliyet yürüten sendikalardan. İnşaat-İş, resmi kuruluş yılı olan 2014’ten itibaren sendikal mücadelenin yanı sıra farklı alanlardaki çalışmalarıyla da adından söz ettiren sendikalardan.
Kurucular katledilen emekçilerden
Sendika, 2010’da Sapphire Tower inşaatında işçilerin başlattığı direniş sırasında ortaya çıkan “İnşaat işçilerinin neden bir sendikası yok?” sorusu etrafında yürütülen tartışmalar ve çalışmalar sonucunda kuruldu. İşçi direnişlerinin yanı sıra toplumsal olaylar karşısında aldığı tavırlarla da gündeme gelen sendikanın kurucu üyelerinden Ethem Sarısülük, Gezi Direnişi sırasında Ankara’da polis tarafından hedef alınarak katledildi. Sendikanın diğer kurucu üyelerinden Serdar Ben, Tekin Arslan, Erol Ekici, Tayfun Benol, İsmail Kızılçay ve Gökmen Dalmaç ise 10 Ekim 2015’te Ankara Garı önünde düzenlenen barış mitingine DAİŞ tarafından gerçekleştirilen saldırıda katledildi.
Sendikanın tarihinde Emaar direnişi, 3. Havalimanı direnişi ve Finans Merkezi direnişleri gibi, yakın dönemde işçi direnişleri açısından öne çıkan eylemler yer alıyor. Bunların yanı sıra sendika, deprem bölgeleriyle dayanışma çalışmaları ve Kobanê ile Sur direnişleri sırasında yaptığı açıklama ve kampanyalarla da dikkat çekiyor. Sendikanın örgütlenme sorumluları Anıl Deniz Gider ve Yunus Özgür ile yöneticilerinden Ekrem Ekşi, İnşaat-İş’in mücadele pratiklerini ve sendikal mücadeleye bakışlarını anlattı.
‘Klasik sendikal hareket işçi sınıfının ihtiyaçlarına cevap veremedi’
Bağımsız sendika fikrinin, mevcut sendikal anlayışın işçi sınıfının örgütlenme ihtiyaçlarını karşılayamadığı bir dönemde ortaya çıktığını belirten Yunus Özgür, inşaat sektörünün uzun yıllar örgütlenme çalışmalarının dışında bırakıldığına dikkat çekti. Yunus Özgür, konfederasyonların sektöre mesafeli yaklaşımının nedenlerini şöyle anlattı:
“Konfederasyonlar açısından bakıldığında, örgütlenmesi çok zor bir sektör ve toplu sözleşme imzalama şansınız binde bir bile değil; yani oradan bir aidat alamazsınız.”
İnşaat-İş’in kuruluş sürecinin 4. Levent’teki Safir şantiyesinde başlayan direnişle şekillendiğini belirten Yunus Özgür, sendikanın kurucu isimlerinden Serdar Ben’in (Maviş) öncü rolüne de değindi. Ankara Gar Katliamı’nda altı kurucu üyelerini kaybetmelerinin sendika açısından derin bir kırılma yarattığını söyleyen Yunus Özgür, bu kaybın ardından mücadeleyi sürdürme kararlılığını, “10 Ekim Katliamında, sendika olarak oraya giden yöneticilerimiz, esas olarak barış politikasını desteklediği için değil, ezilen Kürt halkının yanında yer almak için oradaydılar. Biz orada altı yöneticimizi -yönetici demek biraz garip geliyor ama- kaybettik. Bu sendikayı sıfırdan, yoktan var eden ve tüm deneyimin kendilerinde olduğu altı yoldaşımızı yitirdik. Onların bıraktığı mirası ileriye taşıyabiliriz, diyerek bu işi layıkıyla, tüm eksikliklerine ve zayıflıklarına rağmen yapabileceğimize dair güven kazandık” sözleriyle anlattı.
‘Sendikanın temelinde ağır bedeller ve büyük emekler var’
İnşaat-İş’in kuruluşunu yalnızca işyeri örgütlenmesiyle sınırlı olmayan, toplumsal mücadelelerle iç içe geçmiş bir süreç olarak değerlendiren örgütlenme uzmanı Anıl Deniz Gider, sendikanın temelinde ağır bedeller ve büyük emekler bulunduğunu vurguladı. Anıl Deniz Gider, “Bizler, bu bedelleri ödeyen yoldaşların bıraktığı bayrağı taşıyan bir kuşak olarak mücadeleyi sürdürmekteyiz” dedi.
‘İşçi sınıfının ortak çıkarları esas alındı’
Anıl Deniz Gider, Finans Merkezi direnişinin sendikalar arası dayanışma açısından önemli bir deneyim olduğunu belirtti. İnşaat-İş’in aynı işkolunda faaliyet gösteren Dev Yapı-İş ile ortak mücadele yürüttüğünü söyleyen Anıl Deniz Gider, bu süreçte kurumsal kaygılar yerine işçi sınıfının ortak çıkarlarının esas alındığını vurguladı:
“Kurumsal iktidar kaygıları ve üye sayıları bir kenara bırakılarak sınıfın çıkarları esas alındı; ortak belirlenen bir renkle ‘Artık Yeter’ kampanyası başlatıldı. Bu ortak mücadele hattı, 6 Şubat depremlerinin ardından deprem bölgelerinde yürütülen yeniden inşa çalışmalarında da sürdürüldü.”
Bürokrasiye karşı fiili ve meşru mücadele
İnşaat-İş’in sendikal anlayışını sarı sendikacılığa ve bürokratik yönetim biçimlerine karşı konumlandırdıklarını belirten Anıl Deniz Gider, sendikanın şantiyelerin koşullarına uygun, doğrudan eyleme dayalı bir mücadele hattı izlediğini söyledi. Anıl Deniz Gider, “Sarı sendikacılığa, konfederasyonlar içerisindeki bürokratik yönetim anlayışlarına, astronomik maaş ve aidat harcamalarına karşı tavizsiz bir tutum sergileniyor” dedi. Sendikanın bürokrasiye sıkışmayan bir anlayış benimsediğini belirten Anıl Deniz Gider, gerektiğinde işgal ve Boğaz Köprüsü trafiğinin kapatılması gibi radikal eylemlerle hak arama mücadelesi yürütüldüğünü ifade etti.
‘Toplumsal dayanışmayı da örgütledik’
İnşaat-İş’in sendikal faaliyetlerini işçi haklarıyla sınırlamadığını belirten Anıl Deniz Gider, Kobanê’de bir sağlık ocağının inşasına katkı sunmak amacıyla “Bir Tuğla Sen Koy” kampanyasının düzenlendiğini ve bölgeye heyet gönderildiğini aktardı. Sur Direnişi sırasında yıkım şantiyelerinde çalışılmaması için üyelere çağrı yapıldığını, pandemi döneminde gıda kolisi yardımlarının örgütlendiğini de hatırlattı.
Bu dayanışma çalışmalarının daha sonra üretici köylülerle iş birliği içinde bir İşçi Kooperatifi’ne dönüştüğünü belirten Anıl Deniz Gider, 6 Şubat depremlerinin ardından inşaat işçileri, öğrenciler, kadınlar ve öğretmenlerin katılımıyla Dayanışma Arama Kurtarma ekibinin kurulduğunu söyledi. Ekibin eğitim ve tatbikatlarla Türkiye’nin farklı bölgelerinde çalışma yürüttüğünü ifade etti.
‘Bağımsız sendikacılık, sınıfın ortak çıkarlarını esas alan bir mücadele hattıdır’
Sendika yöneticilerinden Ekrem Ekşi, bağımsız sendikacılık anlayışının yalnızca herhangi bir konfederasyona bağlı olmamak anlamına gelmediğini, esas olarak işçi sınıfının çıkarlarını önceleyen bir mücadele çizgisini ifade ettiğini belirtti. Ekrem Ekşi, işçilerin sektörlere, kadrolu ve kadrosuz gibi ayrımlara bölünmesinin ortak mücadeleyi zayıflattığını vurgulayarak şöyle konuştu:
“Burjuvazinin anlayışı, işçi sınıfının mücadelesini bölmek, yan yana gelen ve artan mücadeleleri kırmak üzere kuruludur. Sektörlere bölerek, kadrolu ve kadrosuz işçi ayrımları yaratarak işçi sınıfının mücadeleye atılmasının önüne çeşitli engeller çıkarmaktadır.”
Sendika lokali, emekçiler arasında dayanışma alanı
Mücadelenin yalnızca inşaat sektörüyle sınırlı tutulmaması gerektiğini söyleyen Ekrem Ekşi, sendikanın farklı işkollarındaki mücadelelerle buluşmayı ve yerel dayanışmayı büyütmeyi temel yaklaşımının bir parçası olarak gördüğünü belirtti. Sendika lokalinin de bu anlayış doğrultusunda yalnızca inşaat işçilerinin sorunlarının konuşulduğu bir yer olmaktan çıkarıldığını ifade etti.
Lokalin mahalledeki ve toplumun farklı kesimlerindeki sorunlara karşı ortaklaşma alanı olarak örgütlendiğini belirten Ekrem Ekşi, çocuklarla sinema günleri düzenlendiğini, üniversite öğrencileri ve farklı kitle örgütlerinden gelen kişilerle sorumlulukların paylaşıldığını anlattı.
Kaynak: ANF
