Siverek Cezaevi’nde tutulan siyasi tutsak Tacittin Kalgı’ya gönderilen Demokratik Komünal Toplum Manifestosu kitabı sakıncalı bulunarak verilmedi. DEM Parti konuyu Meclis gündemine taşıdı
Urfa Siverek 1 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi’nde tutulan siyasi tutsak Tacittin Kalgı’ya gönderilen Mahir Herdem’in Demokratik Komünal Toplum Manifestosu adlı kitabı sakıncalı bulunarak cezaevine alınmadı. Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şirnex Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, konuyu Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na (İHİK) taşıdı.
Komisyon Başkanlığı’na sunulan dilekçede, kitabın Ceza İnfaz Kurumu Eğitim Kurulu’nun 8 Ekim 2026 tarihli ve 2026/390 sayılı kararıyla sakıncalı bulunarak Tacittin Kalgı’ya verilmediği belirtildi. Kurulun, kitaptaki bazı bölümleri Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni itibarsızlaştırma, örgüt propagandası ve kin-nefret uyandırma gerekçeleriyle değerlendirdiği aktarıldı.
Dilekçede, Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025 tarihli Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’na, demokratik moderniteye ve Kürt hareketinin tarihsel dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerin de yasaklama gerekçeleri arasında yer almasına dikkat çekildi.
‘Siyasi düşünceler yasaklama gerekçesi olamaz’
Kitabın, Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin düşünsel arka planını ve Kürt meselesinin demokratik çözümüne ilişkin perspektifleri içerdiği vurgulanan dilekçede, silahlı mücadeleden demokratik siyasete geçiş ve birlikte yaşam üzerine fikirlerin geçmişin güvenlikçi yaklaşımıyla değerlendirilmesinin çelişki yarattığı ifade edildi.
Kürtlerin tarihsel varlığına, siyasal taleplerine ve inkâr politikalarına yönelik eleştirilerin güvenlik eksenli bir yaklaşımla karşılanmasının kabul edilemeyeceği belirtilerek, devlet politikalarının eleştirilmesinin ve alternatif toplumsal modellerin tartışılmasının tek başına yasaklama gerekçesi olamayacağı kaydedildi.
AYM kararı hatırlatıldı
Anayasa’nın 25 ve 26’ncı maddeleri ile 5275 sayılı Kanun’un 62’nci maddesine işaret edilen dilekçede, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 21 Aralık 2023 tarihli Serdar Güzelçay ve diğerleri kararında, cezaevlerinde kitapların mahpuslara teslim edilmemesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmettiği hatırlatıldı.
Yasaklar başka cezaevlerinde de gündemde
Dilekçede, benzer uygulamaların yalnızca Siverek Ceza İnfaz Kurumu’yla sınırlı olmadığı belirtildi. Tekirdağ 1 No.lu F Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulan İhsan Kartal’a aynı kitabın verilmediği, Bolu F Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulan Metin Yamalak’ın da söz konusu kitap ve benzer yayınlara erişiminin incelenmesi gerektiği kaydedildi.
Cezaevlerinde kitaplara erişimin engellenmesi, mahpusların siyasi düşünceleri nedeniyle disiplin işlemlerine maruz kalması ve tahliyelerin ertelenmesi gibi uygulamaların kapsamlı biçimde ele alınması gerektiği vurgulanan dilekçede, barış ve demokratikleşme sürecinin ceza infaz kurumlarındaki uygulamalara da yansıması çağrısı yapıldı.
Başvuruda, 3686 sayılı Kanun uyarınca Komisyonun inceleme ve bilgi isteme yetkisine dikkat çekilerek şu taleplere yer verildi:
- Siverek 2 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Eğitim Kurulunun 8 Ekim 2026 tarihli ve 2026/390 sayılı kararının, mahpusun düşünce ve ifade özgürlüğü ile yayınlara erişim hakkı bakımından incelenmesi,
- Ceza infaz kurumlarında Kürt meselesine, Kürtlerin tarihsel ve siyasal taleplerine, Abdullah Öcalan’ın düşüncelerine ve demokratik toplum paradigmasına ilişkin yayınların hangi gerekçelerle engellendiği konusunda, Millî Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulunda bizzat görev yapan Adalet Bakanının sorumluluğu ve yürütülen sürecin önemi de gözetilerek Adalet Bakanlığından bilgi talep edilmesi,
- Anayasa Mahkemesinin mahpusların yayınlara erişim hakkına ilişkin kararlarının ceza infaz kurumlarında uygulanmasına yönelik tedbirlerin ve bu alanda yaşanan sorunların araştırılması,
- Başvuruya konu kararın yeniden değerlendirilmesi ve mahpusun yayınlara erişim hakkının korunması için ilgili idare nezdinde gerekli girişimlerde bulunulması; ayrıca Tekirdağ 1 No.lu F Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulan İhsan Kartal’a aynı kitabın verilmesinin engellenmesine ilişkin uygulamanın ve Bolu F Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda tutulan Metin Yamalak’ın söz konusu kitap ile benzer yayınlara erişimine ilişkin uygulamaların incelenmesi; inceleme sonucunda ulaşılan tespitlerin ve yapılan işlemlerin tarafımıza bildirilmesi.
Kaynak: MA
