Rojavalı Zaim Hişman Ali’nin dava dosyasına ulaşan avukat Mustafa Vefa, dava sürecinin başından itibaren hukuksuz bir şekilde ilerlediğini kaydederken, Türkiye’nin uluslararası hukuku çiğnediğine işaret etti
Bedri Adanır
2019 yılında henüz 18 yaşına girmeden Suriye Milli Ordusu (SMO) adı verilen Türkiye’ye bağlı paramiliter grup tarafından Türkiye’ye teslim edilen Rojavalı Zaim Hişman Ali’nin yargılanma sürecine dair yeni bilgilere ulaştık. 17 yaşında ağırlaştırılmış müebbet verilen Ali’nin üzerinde kimlik olmaması ve kendi beyanlarına rağmen doğum tarihinin bilinçli olarak 18 yaşını dolduracak şekilde tutanağa geçirildiği de ortaya çıktı.
SMO Türkiye’ye mi bağlı?
Ali’nin maruz kaldığı hukuksuzluk SMO eliyle Türkiye’ye teslim edilmesiyle başlıyor. Ali’nin Urfa 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 2020/83 esas sayılı dosyasına ulaşan avukat Mustafa Vefa’ya göre “Türkiye’nin, egemenlik alanı dışındaki bir ülkenin yurttaşını, kendisine herhangi bir potansiyel tehlike oluşturmamasına rağmen kendi topraklarında yargılaması” uluslararası hukuka aykırı… Vefa, Yargıtay’ın gerekçeli kararında, ‘Türkiye’nin egemenlik yetkisi ve potansiyel tehdit’ durumuna işaret etmesinin, SMO’nun Türkiye’ye bağlı olduğunun hukuki olarak kabulü anlamına geldiği görüşünde.
Rojavalı Ali ile aynı dönemde SMO tarafından Türkiye’ye teslim edilenlerin ifadelerinde, SMO’nun ailelerinden Türkiye’ye teslim edilmemeleri karşılığında 3 ila 5 bin dolar arasında para istendiği de ortaya çıkmıştı. Yine geçtiğimiz ay ortaya çıkan bir görüntüde, cezaevinden tahliye edildikten sonra Geri Gönderme Merkezi’ne (GGM) gönderilmek üzere jandarmaya teslim edilen ancak GGM’ye teslim edilmeyen Ali Veli’nin ailesine işkence videoları gönderilmişti.
Üstünde kimlik yok
“Zaim Hişman’ın Türkiye’ye getirildiği andan bu zamana kadar yapılan tüm işlemler hukuka aykırı,” diyen avukat Vefa, Ali’nin üzerinde herhangi bir kimlik belgesi bulunmamasına rağmen tutanağa doğum tarihinin ‘2001 yılının Ocak ayı’ olarak geçirilmesini şöyle değerlendirdi: “Bu da demek oluyor ki Zaim yaşının küçük olduğunu belirtmiş ve bu tutanağı tutanlar da 18’inde görünsün diye doğum tarihini ‘2001 Ocak’ diye tutanağa geçirmişler.”
Tek bir delil bulunamamış
Rojavalı Ali’nin dosyasına ulaşıp gazetemize bilgi veren Vefa, Ali’nin el, parmak ve kıyafetlerinden örnekler alındığını ancak hiçbir barut izine rastlanmadığına dikkat çekerek, Türkiye’nin tamamında araştırma yapıldığını ama tek bir olaya karıştığına dair delil bulunamadığına vurgu yaptı. Vefa, Ali’ye verilen ‘ağırlaştırılmış müebbet’ cezasının müebbet hapis cezasına da çevrildiğini aktardı. Vefa, benzer şekilde SMO’nun Türkiye’ye teslim ettiği 102 kişinin daha olduğunu ve davaların benzer olduğunu hatırlatarak, bunlardan ‘ağırlaştırılmış müebbet’ ile cezalandırılanların davalarının Yargıtay’da bozulduğuna da dikkati çekti.
ÖSO esas alınmış
“Fakat buna rağmen 302. Maddeden ceza verilmesine bir engel görmemişler. ÖSO elemanlarının ‘Bunlar bizimle çatıştı’ anlatımlarına dayanarak hazırlanmış tutanağı dikkate alarak ömür boyu hapis cezası vermişler,” diyen Vefa yargılama sürecine şu ifadeler ile değerlendirdi: “Hem Zaimi’n çocuk olması hususunun göz ardı edilmiş olması hem de sadece çetelerin beyanlarına bağlı olarak ceza verilmesi ulusal ve uluslararası hukuka aykırıdır.”
Avukat Vefa, Zaim’in yargılama sürecine ilişkin hukuki süreci başlattıklarını, Kanun Yararına Bozma yoluna başvuracaklarını ifade etti.
