NATO’nun 75. kuruluş yılı nedeniyle Washington’da düzenlenen NATO 75. Yıl Liderler Zirvesi sona erdi.
Zirvede Rusya-Ukrayna Savaşı temel gündem oldu
32 NATO ülkesinin liderleri Pasifikte ortak düzeyinde davet ettikleri NATO liderleri, Japonya, Yeni Zelanda, Güney Kore ve Avustralya liderleri ile görüştü. NATO liderleri Ukrayna Başkanı Vlodimir Zelenskiy ve heyetiyle de NATO-Ukrayna Konseyi toplantısı yaptı.
Zirvede Ukrayna’ya 40 milyar Euro askeri destek daha sağlanması benimsendi. Rusya ve Çin tehdit sayıldı. Çinve Rusya’nın Ukrayna Savaşı’nı sürdüren Rusya’ya desteği kesmesi istendi. Almanya’da Ukrayna’nın askeri gücünü eğitmek için karargah kurulması kararlaştırıldı. Almanya’ya uzun menzilli füzeler konuşlandırılması kararı verildi. Rusya’nın Kırım, Donbass gibi girdiği her yerden çıkması istendi.
Zirvede Biden liderlerle ikili görüşmeler yaptı. Ancak aylardır ısrarla randevu isteyen AKP’li Cumhurbaşkanı Tayiyp Erdoğan’a randevu vermedi. Biden, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna Başkanı Vlodimir Zelenskiy gibi isimlerle görüşürken Erdoğan ile görüşmedi.
Havuz medyası Erdoğan’ın zirve sırasında ırkçı politikalarıyla sık sık gündem gelen Macaristan Başbakanı Victor Oraban ve İtalya Başbakanı İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’yle görüşmesinin görüntülerini yayınlayıp övdü, görüşmeler sırasındaki mimikleri yorumladı.
Mayıs görüşmesi iptal edilmişti
Donald Trump döneminde sık sık telefon görüşmeleri ve yüz yüze görüşmeler yapan Erdoğan’ın Biden göreve geldikten sonra uzun süre kutlamak için telefon randevusu alamamıştı. Telefon görüşmesi için aylarca bekletilmişti. Biden Brüksel’deki NATO Karargahı’nda Haziran 2021 zirvesi sırasında 45 dakikalık yüzyüze görüşme yapmıştı. Erdoğan, AB ve başka ülkelerden sermaye çekebilmek için muteber ülke, muteber lider görüntüsü vermek için randevu istemeye devam edince 9 Mayıs 2024’te Beyaz Saray’da bir görüşme planlandı, ancak Hamas ile ilişkiler gibi gerekçelerle bu görüşme iptal edildi. Erdoğan’ın 75. yıl NATO Zirvesi sırasında görüşüp fotoğraf verebilmesi için Dışişleri Bakanlığı uzun süre çaba gösterdi. Havuz basını da uçak havalanırken de zirve başladıktan sonra da görüşme olabileceği yönünde zirvenin yapıldığı yerden canlı yayınlar yaptı. Ancak Biden diğer bazı liderlerle görüşürken Erdoğan ile görüşmedi. Rusya ile ilişkiler gibi nedenlerle zirve öncesi Türkiye’nin “güvenilmez ülke” olduğu yönlü NATO içinde tartışmalar vardı. Zirve sırasında AKP’li Savunma Bakanı Yaşar Güler hemen Politico dergisine röportaj verip “Türkiye’nin güvenilmez olduğu ifadesini kesinlikle reddediyoruz; böyle bir şey yok. 32 müttefikin bir arada olduğu bir ortamda her konuda aynı görüşlere sahip olunması düşünülemez” demişti.
WASHINGTON
