Bitlis’in Yukarı Ölek köyü kırsalında bulunan Garzan Mezarlığı, 19 Aralık 2017 tarihinde iş makineleriyle yıkılıp, farklı tarihlerde buraya defnedilen 267 kişinin kemikleri mezarlarından çıkarıldı. İstanbul Adli Tıp Kurumu’na (ATK) gönderilen ve iki yıl sonra DNA eşleşmesi sonucunda kimlikleri belirlenen 10 kişi ailelerine teslim edildi. Bu 10 kişiden biri olan Fedakar Turan’ın kemikleri, ailesi tarafından Kilyos Kimsesizler Mezarlığı’ndan alınarak 14 Aralık’ta doğduğu köy olan Bitlis’in Tatvan ilçesine bağlı Güzeldere Köyü’ne defnedildi. Turan’ın naaşı yaşamını yitirdiği 1993 yılından bu yana 4’ü kez toprağa verilmiş oldu.
‘İstediğimiz yere defnetmemize izin vermediler’
1975 doğumlu Fedakar Turan, 1993 yılında PKK’ye katılır. Aynı yıl çıkan bir çatışmada 7 arkadaşı ile birlikte yaşamını yitirir. İlk önce köy mezarlığına defnedilen Fedakar Turan’ın naaşı, 12 yıl sonra 2015’te Garzan Mezarlığı’na defnedilir.
Daha sonra devlet güçlerinin Garzan Mezarlığı’nı yıkması ile buradaki cenazelerle birlikte İstanbul’a götürülür. Diğer aileler gibi uzun süre çocuğunun naaşı arayan aile cenazenin İstanbul’da Kimsesizler Mezarlığı’na gömüldüğünü öğrenir.
2 yıl süren uğraşın ardından aile tarafından Kimsesizler Mezarlığı’ndan alınan cenaze 4. kez defnedilir. Bu kez çocuğunu köy mezarlığına defneden anne Nuriye Turan, Mezopotamya Ajansı’ndan Ayşe Sürme’ye verdiği demeçte, çocuklarını istedikleri yere defnetmelerine izin verilmediğini, anlatıyor. Anne Turan yaşananlara şu sözlerle isyan ediyor: “Çocuklarımızı istediğimiz yere bile defnedemedik. Bu vahşet değil de nedir? Hiçbir dinde, kutsal kitapta mezarlıkların tahrip edilmesi gibi bir emir yoktur. İslam’a karşı en büyük katliamları yapan Firavun ve Nemrut’un mezarlarına bile bu yapılmamıştır. Bunlar bizim çocuklarımızın mezarlarından ne istediler?”
‘Onu da benden almasınlar diye…’
Bugün oğlundan kalan anılarla yaşadığını söyleyen anne Turan, oğlunun mektubunu ‘bir gün onu da benden alırlar’ korkusu ile ezberlediğini söylüyor ve ekliyor: “Fedakar’dan kalan tek hatıra bir fotoğrafı ve elime verilen kemikleri.” Anne Turan, oğlunun kendisine gönderdiği ve el konulması korkusuyla ezberlediği mektuptan şiiri de okuyor:
“Kûro dino çiya bilinde ez te nabinim
Lê lê daye ez çume çiya û zozana
Min xatirê xwe ji te ne xwest
Tû şirê xwe li min helal bike
Lê lê daye tû pirsa min dikî
Ez runiştime şikeft û nevalan
Ser kitêbê digirîm dersa Kürdistan.”
Kimsesizler Mezarlığı’nda hala 252 cenazenin bekletildiğini hatırlatan anne Turan, çocuklarının cenazelerini almaları için diğer ailelere de çağrı yapıyor.
BİTLİS
