ABD’nin Filistin planına ilhakları meşrulaştırdığı için yoğun tepkiler sürerken, BM işgal bölgeleriyle iş yapan şirketleri açıkladı. Hamas memnuniyetle karşıladı. İsrail yönetimi ‘utanç verici’ diye nitelendirdi
Birleşmiş Milletler (BM), İsrail’in Filistinlilerin yaşadığı bölgelerde uluslararası hukuka aykırı olarak yaptığı yerleşimlerde iş yapan 112 şirketin listesini yayınladı.
İnsan Hakları Konseyi’nin 2016 yılında aldığı bir karar gereği yayınlanması gereken liste, yaklaşık 4 yıl sonra BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet öncülüğünde hazırlandı. Raporunda, bölgedeki 94’ü İsrail, 18’i diğer ülkelere ait toplam 112 firmanın tam listesi var. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin hazırladığı listede Airbnb, TripAdvisor, Booking.com ve Motorola gibi dev uluslararası şirketler de var. İşgal altındaki Filistin topraklarında karşı görüşteki BM kararlarına rağmen kurulan İsrail’in yerleşim yerlerinde, yaklaşık 600 bin İsrailli yaşıyor. İsrail’de iktidarda olan sağ görüşlü hükümete göreve geldiğinden bu yana büyük destek veren ABD Başkanı Donald Trump’ın, raporun yayınlanmaması için BM’ye baskı yaptığı belirtiliyor.
‘Uluslararası hukukun zaferi’
Filistinliler, uzun zamandır açıklanmasını bekledikleri listeyi “uluslararası hukukun zaferi” diyerek karşıladı. Filistin Dışişleri Bakanı Riyad Malki kararın uygulanmış olmasının “uluslararası hukuk ve diplomatik çabanın zaferi olduğunu” söyledi. Başmüzakereci Saeb Erekat da geciken raporun yayınlanmasını “çok taraflılık ve uluslararası hukuktan yana umudun yeniden ortaya çıkması için önemli bir ilk adım” olarak yorumladı. Hamas, listesini yayınlamasını, doğru bir adım olarak nitelendirdi. Hamas tarafından yapılan yazılı açıklamada, “İsrail’i izole etme yolunda atılmış bu doğru adımı memnuniyetle karşılıyoruz” ifadesine yer verildi. İsrail ise, bu listeyi “reddettiğini” Dışişleri Bakanı İsrael Katz’ın açıklamasıyla duyurdu: “Bu yayın, İsrail’e zarar vermek isteyen ülkelerin ve örgütlerin baskısına utanç verici şekilde teslim olmak demektir.”
Aynı açıklamada, listeyle ilgili kaygılarını dile getiren ülkeler de olduğu belirtiliyor. Yerleşimcileri temsil eden Yesha Konseyi, bu listenin BM’nin “İsrail’e karşı hareket eden yanlı ve tarafsız olmayan bir organ olduğunu bir kez daha gösterdiğini” söyledi. İsrailli yetkililer, listenin ülkenin özel sektörünü olumsuz etkileyebilecek geniş çaplı bir boykotu tetiklemesinden endişeleniyor.
Listede, ABD’den “Airbnb Inc”, “Expedia Group Inc”, “Motorola Solutions Inc”, “TripAdvisor Inc”, “General Mills Inc” ve “Booking Holdings Inc” yer alıyor. Listede, ayrıca Hollanda’dan “Booking.com”, “Kardan N.V”, “Altice Europe N.V” ve “Tahal Group International”, İngiltere’den “JC Bamford Excavators Ltd”, “Opodo Ltd” ve “Greenkote P.L.C”, Fransa’dan “Egis Rail”, “Egis S.A” ve “Alstom S.A” ve Lüksemburg’dan “eDreams ODIGEO S.A” ve Tayland’dan da “Indorama Ventures P.C.L” bulunuyor.
‘Mücadelenin yolu direniştir’
Hamas’ın Siyasi Büro üyesi Halil el-Hayye de, ABD’nin Filistin planıyla mücadele etmenin yolunun direnişten geçtiğini söyledi. Pazartesi günü serbest bırakılan Filistinli Hazım Haseneyn’in onuruna düzenlenen törende konuşan Hayye, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya hitaben “Hamas’ı tehdit ediyorsan, bil ki o seni buradan söküp çıkaracak. Seni bu topraklardan atma sözü veriyoruz… Sözde barış planıyla mücadele etmenin yolu direniştir.” ifadelerini kullandı.
Boykot yanıtı
Listeye tepki gösteren İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu sosyal medya hesabı Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, “Bizi boykot eden, boykot edilecektir. Bu kurum (BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği), taraflı, aynı zamanda etkisiz de. Örgüt insan haklarına önem vermeye çalışmak yerine İsrail’in itibarını zedelemeye uğraşıyor” ifadelerini kullandı.
CENEVRE
