Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, 2026’nın ilk haftalarında İran ve Pakistan’dan Afganistan’a dönenlerin sayısının 150 bine yaklaştığını, geri dönüşlerin büyük bölümünün zorla gerçekleştiğini bildirdi
BMMYK, 2026 yılının başından bu yana İran ve Pakistan’dan yaklaşık 150 bin Afganın ülkesine döndüğünü açıkladı. Kuruluş, bu geri dönüşlerin önemli bir kısmının zorla yapıldığını ve dondurucu kış şartlarında gerçekleşmesinin ciddi endişe yarattığını vurguladı.
Arafat Jamal, Kabil’den yaptığı açıklamada, yoğun kar yağışı ve aşırı soğukların etkili olduğu bir dönemde geri dönüşlerin hızlandığını belirtti. Jamal, bu yılın başındaki rakamların geçen yılın aynı döneminin üzerinde olduğuna dikkat çekti. BMMYK verilerine göre, geçen yıl aynı dönemde 98 bin Afgan ülkesine dönmüştü.
İki Yılda 5 Milyon Geri Dönüş
Pakistan ve İran, savaş, yoksulluk ve güvenlik riskleri nedeniyle ülkelerini terk eden milyonlarca Afgan’a uzun süredir ev sahipliği yapıyordu. Ancak Eylül 2023’ten bu yana yaklaşık 5 milyon Afgan Afganistan’a geri döndü. Yalnızca 2025 yılında geri dönenlerin sayısı 2,9 milyona ulaştı.
BMMYK, geri dönüşlerin hızının ve ölçeğinin Afganistan’daki insani krizi daha da ağırlaştırdığını belirtti. Ülkede ekonomik çöküş, doğal afetler ve özellikle kadınlar ile kız çocuklarının haklarına yönelik koşulların kötüleşmesinin sürdüğü ifade edildi.
Yeniden Göç Riski
BMMYK’nin geri dönen Afganlarla yaptığı ankete göre, birçok kişi iş bulmakta zorlanıyor ve kimlik belgesi eksikliği yaşıyor. Ankete katılanların yüzde 5’i yeniden ülkeyi terk etmeyi düşündüğünü belirtirken, yüzde 10’dan fazlası geri döndükten sonra yeniden göç eden bir yakını olduğunu söyledi.
Kuruluş, 2026 yılı için Afganistan’daki ülke içi yerinden edilmiş kişiler ve geri dönenler için 216 milyon dolarlık acil kaynak çağrısında bulundu. Ancak bu bütçenin şu ana kadar yalnızca yüzde 8’inin finanse edilebildiği kaydedildi. BMMYK, önceliğinin geri dönen Afganların yeniden topluma entegrasyonunu desteklemek olduğunu açıkladı.
Kaynak: ANF
