Dicle Nehri’nin nehir statüsünden düşürülen 60 kilometrelik kısmının yapılaşma dahil her türlü tehdide açık olduğu belirtildi
Dicle Nehri’nin çıkış noktasından Bismil ilçe sınırlarına kadar olan kısmı 1997 yılında “nehir” statüsünden düşürülerek “dere” statüsüne alındı. Dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, bu kararına gerekçe olarak da nehrin çıkış noktasına yapılan Kralkızı ve Dicle hidroelektrik barajlarının nehrin debisini düşürmesini gösterdi. Karar kamuoyuna yansıtılmazken, sivil toplum ve çevre örgütleri ancak 2015 yılında yani 18 yıl sonra bu kararı fark edebildi. Bin 850 km uzunluğunda olan Dicle Nehri’nin Türkiye sınırlarındaki 523 km içinde Diyarbakır kent merkezinden geçen bölümünü de kapsayan yaklaşık 60 kilometrelik kısmının dere statüsüne alınmasından bugüne kadar Dicle Vadisi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın onayıyla “yapı rezerv alanı” ilan edilerek yapılaşmanın önü açılmak istendi. Ancak mahkeme, bakanlığın bu kararını iptal etti.
Toprak Koruma Kurulu
Diyarbakır Toprak Koruma Kurulu vadideki 7 bin dönümlük alanı “tarımsal” nitelikten çıkardı, nehir üzerinde HES (Hidroelektrik Santrali) projeleri planlandı. Gelen tepkiler üzerine HES projeleri durdurulurken, dönemin Tarım Bakanlığı ise İl Toprak Koruma Kurulu’nun aldığı kararı iptal etti. Dicle Nehri üzerine 14 kum ocağı işletmesinin açılmasına izin verilirken, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca hazırlanan “Dicle Vadisi Rekreasyon Alanı” isimli projenin ilk etabı kapsamında Devlet Su İşleri’nin (DSİ) Dicle Vadisi’nde başlattığı sazlık ve bataklık ıslah çalışması, ağaç kıyımına dönüştü. Dicle Vadisi’nin bazı kişilerin iştahlarını kabarttığına dikkat çeken İKK sekreteri Hatun, koruma aleyhine değişen mevzuatlar ile birlikte kendi döngüsü içinde korunmuş doğal yaşam alanı olan bu yerin tehlike altında olduğunu söyledi.
Lezgin Akdeniz/Diyarbakır-MA
