DİTAM tarafından düzenlenen panelde konuşan sivil toplum temsilcileri, Türkiye’nin Ortadoğu’da güç olmak istiyorsa Kürt meselesini çözmesi gerektiğini vurguladı
Dicle Toplumsal Araştırmalar Merkezi (DİTAM) tarafından düzenlenen, “Suriye, Rojava ve Kürt meselesi” paneli, “Diyarbakır ve bölgedeki sivil toplum son yaşananlarla ilgili ne düşünüyor” başlıklı ikinci oturumla devam etti. Moderatörlüğünü DİTAM Başkan Yardımcısı Sevim Vural’ın gerçekleştirdiği oturumda, ilk olarak Amed Barosu Başkan Yardımcısı Şilan Çelik söz aldı. Şilan Çelik, Suriye’deki gelişmelerin Türkiye’deki süreci etkilediğine dikkat çekti. Devletin hala Kürtleri kabul etmemeye, Kürtleri düşmanlaştırma politikalarına devam ettiğini belirten Şilan Çelik, Türkiye’nin bugüne kadar yürüttüğü politikalardan vazgeçerek, Kürtlük gerçekliğiyle yüzleşmesi gerektiğini kaydetti.
Son yaşanan saldırılarla birlikte Kürtlerin duygularının incindiğine ve bir güvensizlik ortamının yaratıldığına işaret eden Şilan Çelik, “Şu an Türkiye’de artık taraflar belli taleplerle masaya geldi. Bu taleplerin kabul edilebileceği garantisini yaratıyor. Türkiye Suriye’de yürüttüğü politikasıyla da bölgede bir güç olma isteği var. Bunu açıkça söylüyor. Güç olmak istiyorsa, Kürt meselesini çözmesi gerekiyor. Bu noktada Türkiye’nin bu Kürtlük gerçeğiyle, duygusuyla yüzleşip; oluşan bu kırılmayı ve Kürtlerin duygusunda yaşanan bu kırılmayı onarması gerekiyor. Buna bir ihtiyaç var” şeklinde konuştu.
Ruhi birlik şekillenmesine dikkat çekildi
Sonrasında söz alan Dicle Toplumsal Araştırmalar Vakfı (DİTAV) Başkanı Şeyhmus Diken, Rojava meselesinin, dört parça içerisinde ruhi birlik şekillenmesinin yansımasını beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Zaman içinde bir birine yabancılaşan dört parçadaki aynı halkın mensuplarında yeniden bir araya gelmenin, bir birini yakından tanımanın, birlikte ortak karar süreçlerine katılımının önemini gündemleştirdiğini dile getiren Şeyhmus Diken, bunun önemli bir nokta olduğunu kaydetti.
‘Tahribatlar ortaya koyulmalı’
İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şube Başkanı Ercan Yılmaz, Barış ve Demokratik Toplum Süreci öncesi yaşanan ihlalleri, hukuksuzlukları hatırlatarak, başlayan sürecin hem halkta hem de sivil toplumda heyecan yarattığını belirtti. Bu tür süreçlerde sivil toplum örgütlerine çizilmek istenen bir çerçeve olduğunu ve bu çerçevenin dışına çıkmak gerektiğini sözlerine ekleyen Ercan Yılmaz, “Özellikle barışa neden ihtiyaç olduğu ve savaşın yarattığı tahribatları ortaya koymak gerekiyor” dedi.
‘Anayasal güvenceye odaklanmamız gerekiyor’
Kayyımların, hasta tutsakların Kürt sorunun ortaya çıkardığı meseleler olduğunu ve çözülmesi gerektiğini vurgulayan Ercan Yılmaz, “Bu sorunların bir daha ortaya çıkmayacağı yasal ve anayasal güvenceye odaklanmamız gerekiyor. Müzakere edenlerin konuşmadığı meseleleri, sivil toplumun daha rahat konuşması gerekiyor. İHD olarak 1991 yılından 2024 yılına kadar en az 36 bin insanın bu çatışmalı ortamda yaşamını yitirmiş olduğunu tespit etmiş durumdayız. Bu insanlar sivil insanlar. Türkiye’de bir toplu mezar gerçekliği var. 303 toplu mezarın hala açılmadığını biliyoruz. Bunların ivedilikle gündeme alınması, düzenleme yapılması ve irade ortaya konulması için çalışmalar yapılmalı” diye konuştu. Türkiye’de sürece mesafeli olan sivil toplumun sürece dahil edilmesi için çalışma yürütülmesi gerektiğini dile getiren Ercan Yılmaz, “Müzakere süreciyle birlikte CHP’ye de çok ciddi operasyonlar gerçekleştirildi. Bu operasyonlarda aslında sürece dahil olan sivil toplum örgütlerinin bölgeyle sınırlı kalmasına neden oldu. Burada ortaya koymamız gereken husus; özellikle Türkiye’nin batısında çalışma yürüten sivil toplumla beraber buluşmalar yapmamız gerekiyor” dedi.
Diyarbakır Hak İnisiyatifi’nden Şeyhmus Özbekli de Suriye’de çatışmanın durmasının başlı başına bir kazanım olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi. Şeyhmus Özbekli, varlığı kabul edilmemiş bir halkın, kimliğinin kabul edilmesinin başlı başına bir kazanım olduğunu belirterek, bu kazanımların daha görünür kılmaları ve ümitvari yaklaşmaları gerektiğini kaydetti. Türkiye’nin de Kürtlerin haklarını koruması ve sahiplenmesi gerektiğini belirten Şeyhmus Özbekli, “Kürd anasını görmesin” politikasından vazgeçilmesi gerektiğini söyledi. Özbekli, “Gerek Türkiye ve Kürt hareketinde ihtiyaç olunan şey tehdit dili, mutlak doğrular dili değil de müzakereye açık ve insan onurunu gündeme alan bir dil olmalı” dedi.
Son olarak söz alan DTSO Başkanı Mehmet Kaya, “Kürt sorununun çözümü çok kolay değil. Çözümde yol alırken yapılması gereken; çözüme giderken neleri aşmamız gerekiyorsa, bunu aşmamız ve devam etmemiz” dedi.
Panel soru-cevap kısmının ardından son buldu.
Kaynak: MA
