DYO Boya, İzmir’de bulunan üretim tesisi için Mêrdîn’in Qoser ilçesinde GES inşa edeceği açıklandı. Kendi fabrikaları üzerine GES kurmak yerine Qoser’i tercih etmeleri, bölgeye adeta sömürge işlevi yüklendiğine işaret ediyor
K. Bülent Ongun
Türkiye’de büyük sanayi şirketleri, Kürt coğrafyasında Güneş Enerji Santrali (GES) kurmaya devam ediyor. İskenderun Demir Çelik AŞ (İsdemir), Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir), Karabük Demir-Çelik Fabrikaları başta olmak üzere birçok şirket teşviklerin cazibesi ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) gereği AB ile kapıda karbon vergisi ödemesinden kurtulmak için Kürt coğrafyası adeta bu şirketler tarafından istila edilmekte. Bu istilaya DYO Boya Fabrikalrı A.Ş’de katılarak Qoser’da (Kızıltepe) GES kuruluşuna başlıyor.
86 dönüm araziye GES
Mêrdîn’in (Mardin) Qoser ilçesi, Dêrîş köyü sınırları içerisinde 86 dönüm tarım arazisi üzerine 17 bin 966 adet güneş paneli kurarak elektrik üreteceği duyuruldu. GES santral sahasında üretilecek elektrik enerjisinin Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğinin 5.1.h maddesi kapmasında DYO Boya Fabrikaları San.ve Tic. A.Ş. ye ait işletmeleriyle mahsuplaşma yapılacak. DYO’nun fabrikası İzmir Çiğli’de ve bu coğrafya da yüksek güneş verimi olan ve GES kurulabilecek bölgeyken, DYO’nun Kürt coğrafyasını tercih etmesinin nedeni sadece DYO’nun çıkarlarıyla ilintili. Bu santralin bölge halkına hiçbir fayda sağlamayacağı açık. Zararı ise tarım arazilerinin ‘acele’ kamulaştırma ile halkın elinden alınıp bölgenin verimli tarlaları GES tarlasına dönüşecek olmasıdır.
ETS sistemi nedir?
Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ve karbon vergisi, başta Avrupa Birliği (AB) olmak üzere birçok kapitalist ülke için küresel ısınmayla mücadele planı olarak yürürlüğe sokulmaya çalışılmakta. Avrupa Birliği’nin ‘kirleten öder’mekanizması ile parası olanın kirletme özgürlüğü kazandığı bu sistem, aslında soluduğumuz temiz havanın ticarete konu edildiğini ortaya koymaktadır. Kapitalizm tarafından kullanışlı ticari alana dönüştürülen küresel ısınma, sermaye için yeni bir birikim alanı olarak işletilen bir sürece bağlanmış durumda. Dünya halklarına yönelik bir kurtuluş yolu algısı oluşturulup halklara ‘karbon vergisi’ konmaya hazırlanılırken, kamusal destekler birçok yol ve yöntemle uygulanmaya başlamış durumda.
Teşvik ve destekler
Diğer yandan rüzgâr ve güneş enerjisi için halkın kullandığı meralar, tarım arazileri, ormanlar ve yurttaşların tapulu tarım arazilerine ‘acele kamulaştırma’ ile el konularak şirketlere peşkeş çekiliyor. İktidarın açıkladığı ‘Yeni Teşvik Sistemi’ 6 bölgeden oluşurken, en büyük destekler 6. Bölge olarak belirlenen Kürt coğrafyasında sömürgeciliğin tipik uygulamaların izlendiği 15 ili kapsıyor. İsdemir, Ereğli Demirçelik ve Kardemir gibi şirketler sınırda karbon vergisinden kurtulmak için herşeyin bedava olduğu 15 ilde GES tarlaları oluştururken DYO’da aynı bağlamda Qoser’e adım attı. 6. bölge teşviklerinde; gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, gelir vergisi stopajı desteği, sigorta primi desteği, faiz desteği ve yatırım yeri tahsisi yer alıyor.
