Lancet Countdown raporu, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine dair şimdiye kadarki en kapsamlı verileri sunarak 2024’te fosil yakıtlara bağlı ölümlerin 2,5 milyonu aştığını ortaya koydu
Tıp dergisi The Lancet’in her yıl yayımladığı Lancet Countdown raporuna göre, iklim krizine karşı eylemsizlik artık “milyonlarca insanın ölümüne” neden oluyor. Bugün yayımlanan rapor, sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve hava kirliliği gibi iklim kaynaklı etkilerden ölümlere ilişkin ilk kez somut veriler sunuyor.
Rapora göre, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri dünya genelinde giderek ağırlaşıyor. “İklim değişikliği, insan sağlığını benzeri görülmemiş bir düzeyde tehdit ediyor” ifadelerine yer verilen rapor, University College London’ın Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile işbirliği içinde yürüttüğü yüzlerce uluslararası araştırmacının çalışmasına dayanıyor.
Her yıl milyonlarca ‘önlenebilir ölüm’
Rapora göre 2012–2021 yılları arasında sıcak hava dalgaları nedeniyle her yıl ortalama 546 bin kişi hayatını kaybetti. Bu, 1990’lı yıllara kıyasla ciddi bir artış anlamına geliyor. 2024 yılında orman yangınlarından kaynaklanan duman 154 bin ölüme; dış ortam hava kirliliği ve fosil yakıt kullanımına bağlı emisyonlar ise 2,5 milyondan fazla ölüme yol açtı.
“Devletlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki eylemsizliği nedeniyle her yıl milyonlarca önlenebilir ölüm yaşanıyor,” denilen rapor, bu tabloyu açık bir sağlık krizi olarak nitelendiriyor.
Fosil yakıtlara süren kamu desteği
Raporda, hükümetlerin hâlâ fosil yakıtlara milyarlarca euro tutarında sübvansiyon sağlaması eleştiriliyor. Bu destekler arasında, enerji fiyatlarının Rusya-Ukrayna savaşı sonrası artmasıyla Avrupa’da hane halkına verilen kamu yardımları da yer alıyor.
Araştırmacılara göre, bu durum sadece iklim hedeflerini baltalamakla kalmıyor, aynı zamanda kamu politikalarında “geri gidiş” anlamına geliyor. Raporda, iklim krizine uyum için hayati önem taşıyan kalkınma yardımlarının da zengin ülkeler tarafından azaltıldığı belirtiliyor.
Bu gerilemenin yalnızca Donald Trump yönetiminin kesintileriyle değil, aynı zamanda Almanya ve Fransa gibi diğer Batılı ülkelerin benzer adımlarıyla da ilişkilendirildiği vurgulanıyor.
COP30 öncesi uyarı
Raporun, Brezilya’da düzenlenecek COP30 İklim Zirvesi’nden birkaç hafta önce yayımlanması, bilim insanlarının acil eylem çağrısını daha da anlamlı kılıyor.
Artan sıcaklık ortalamaları ve fosil yakıt tüketiminde 2024’te kırılan yeni rekor, iklim krizinin küresel sağlık üzerindeki yıkıcı etkilerini derinleştiriyor.
Kaynak: Nûmedya24
