Gimgim’de 16 köyün olumsuz etkileneceği JES projesini istemediklerini dile getiren yurttaşlar, JES’lere karşı direnme çağrısı yaptı
Mûş’un Gimgim (Varto) ilçesine bağlı Xwarik Köyü sınırları içerisinde Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi’nin planladığı Jeotermal Enerji Santrali (JES) projesi için Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı “çalışma” onayı verdi. 15 Ağustos 2025 tarihinde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporuna olumlu yanıt verildi. Şirket, Mayıs ayında bölgede ilk sondajı vurmaya hazırlanırken, bölgedeki halkın tepkileri devam ediyor.
16 köyü olumsuz etkileyecek projenin sınırları içerisinde 2015 yılında “PKK şehitliği” gerekçesiyle bombalanan Gireboa başta olmak üzere Koribava, Nîşaneroj, Kalesipî, Şehidê Merge, Tekaye Kekebava, Ninga Dûndûle, Şehîdê Hopike ziyaretgahları da bulunuyor. Proje, kutsal mekanları yok etme tehlikesinin yanı sıra bölgenin temel geçim kaynağı hayvancılık ve tarımı da yok edecek.
Yurttaşlar, projenin geri çekilmesini talep etti.
‘Depremi tetikliyor’
Bada köyünde yaşamını sürdüren Gültekin Bal, köyde arazilerinin bulunduğunu belirterek, yazın ekip biçtiklerini söyledi.
JES projesinin depremi tetikleme riskine değinen Gültekin Bal, “1966 Varto depreminde 10-15 yaşlarındaydım. Birçok canımız yaşamını yitirdi. O acıyı yaşadık, bir daha yaşamak istemiyoruz. Her şeyi zehirleyecekler. Bu projeyi istemiyoruz. Zîyar-dîyarlarımız var. Köyümüzde Ninga Dûndûle, Gireboa, Kalesipî, ve Korîbava ziyaretgahları var. Daha önce bombalanmıştı. Ziyaretlerimiz bunu kabul etmiyor. Bu sistem ayrımcılık güdüyor. Burası Kürt bölgesi. Diğer bölgeler talan edildi, şimdi sıra burada. Kutsallarımız bunu kabul etmiyor. Bu konu Meclis’te dile getirilmeli. İnsanlar birleşmeli. Başka memleketimiz yok. Bu saatten sonra nereye gidelim? Geleceğimiz için barış istiyoruz” dedi.
‘Bir daha mı insanlar canından olsun?’
Projeyle bölgedeki yurttaşların göçertilmek istendiğini vurgulayan Zülfinaz Bal, projeye karşı direnme çağrısında bulunarak, ekledi: “Zîyar-dîyarlarımıza karışmasınlar. Zaten Gireboa’ya daha önce saldırdılar. İnsanlar çekindiği için inanç merkezlerini ziyaret edemedi. Bizim rızamız yok. Ziyaretlerimiz onları çarpacak. Proje sahiplerinden ekmek, su beklentimiz yok. Memleketimizde aç kalmaya razıyız ama topraklarımıza dokunmasınlar. Bunların amacı toprağı dolayısıyla da insanları zehirlemek. Altın varsa, değerli maden varsa bize ne? İnsanlar toplanıp yürüyüş yapsınlar. Burada bir kez deprem oldu. İnsanlar canından oldu. Bir daha mı insanlar canından olsun? Halkımız duyarlı olmalı. Niye yabancı sermayeyi topraklarımıza sokuyorlar?”
‘Doğamız yok olacak’
Gimgim’a bağlı Ûskura köyünde hayvancılıkla geçimini sağlayan Cemile Yalçınkaya da projenin hem doğayı hem insanları zehirleyeceğini dile getirdi. Cemile Yalçınkaya, “Proje mera alanlarını işgal edecek. Hayvanlarımızın otlakları yok olacak. Hayvancılık biterse nasıl yaşayacağız? Birlik içinde direnmemiz gerekiyor. Ziyaretlerimiz kuruyacak. Doğamız da ziyaretlerimiz de yok olacak. Memleketimize gelmesinler. Projeyi istemiyoruz” diye kaydetti.
‘Projeye geçit vermeyelim’
Ûskura köyünde yaşayan Sevda Sezen, köylerinde de çok sayıda inanç merkezinin olduğundan bahsetti. “Zîyar-dîyarlarımız bu projeye fırsat vermesin. Gerekirse siper olacağız” diyerek, projeye karşı direneceklerini belirten Sevda Sezen, “Gerekirse gece, gündüz orada nöbet tutacağız. Gurbetteki tüm Gimgim’lılar gelsin, birlik olalım. Katliam olmasını istemiyorsak projeye geçit vermememiz gerekiyor” dedi.
MÛŞ
