Ilısu Barajı ile 12 bin yıllık tarihi kent Hasankeyf, sulara gömülmeye başladı
Su tahliye kapakları kapatılarak su tutmaya startı verilen Ilısu Barajı’nın suları, 12 bin yıllık Hasankeyf kentine ulaştı. Kentin tamamının şubat ayında Ilısu Barajı’nın suları altında kalması bekleniyor. Dicle ve Botan vadilerinden ilerleyen Ilısu Barajı suları, 12 bin yıllık tarihi Hasankeyf’in kent merkezinde su seviyesi günbegün yükselmesiyle birlikte birçok tarihi yapı da adım adım sulara gömülüyor. Hasankeyf’in kurulduğu tarihi mağaralar ve Selahaddin Kalesi vadi boyunca ilerleyen baraj sularının derinliği 8, genişliği ise 25 metreye ulaştı. Yükselen sularla birlikte ağaç korulukları ve mağaralar su altında kaldı. Kentte suların henüz ulaşamadığı yerlerde ise iş makineleriyle yıkım devam ediyor.
400 km2 ekosistem!
Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi’nin verilerine göre, kentteki 289 höyükten sadece 20’sinde kısmi bir arkeolojik kazı yapılabildi. Girişim, ömrü 50 yılın altında olan Ilısu Barajı nedeniyle 289 höyük, 199 yerleşim yeri, en az 100 endemik tür ve soyu tükenme tehlike listesinde bulunan canlıya ev sahipliği yapan Dicle Vadisi’nin sular altında kalacağına dikkati çekiyor. Hasankeyf Koordinasyonu ise barajla birlikte 400 kilometrelik ekosistem, milyonlarca canlı ve 200 yerleşim yerinin yok edildiğini ve 80 bin insanın da göç edeceğini belirtiyor.
Hasankeyf’in önemi
İlk insan izlerinin 300 bin yıl önce görüldüğü, ilk yerleşimin ise 12 bin yıl önce gerçekleştiği ve bir açık hava müzesi olan antik kent olan ve en az 24 medeniyete ev sahipliği yapan Hasankeyf, Dicle Nehri’nin kıyısında kurulu. Hasankeyf, Avrupa’daki en önemli mimari ve arkeolojik sitlerden biri. 12 bin yıllık bir tarihin izlerini taşıdığı gibi, zengin bir biyolojik çeşitlilik de sergiliyor. Sadece 20’sinde arkeolojik kazısı kısmen yapılmış 289 höyük, 199 yerleşim yeri, en az 100 endemik tür ve soyu tükenme tehlike listesinde bulunan canlıya ev sahipliği yapıyor.
Fethi Balaman / Batman-MA
