Irak’ta hükümet krizi 7 aydır devam ediyor. Vatanı Kurtarma Koalisyonu da Koordinasyon Çerçevesi de hükümet kuramadı. Bağımsız milletvekilleri cumhurbaşkanı ve başbakan belirlemek için bir heyet kurdu
Irak’ta hükümet krizini aşmak için bağımsız milletvekilleri bir hamle yaptı
Irak’ta 10 Ekim 2021 Parlamento seçiminden bu yana hükümet kurulamadığı için Mustafa Kazımi başbakanlık koltuğunda oturmayı sürdürüyor. Mukteda Sadr Hareketi seçimden birinci çıksa da KDP ile kurduğu ittifak hükümeti kuracak çoğunluğa ulaşamadı. Sadr hareketi hükümet kuramayınca bağımsız milletvekilleri, yaşanan siyasi tıkanıklığa çözüm olarak hükümet kurma girişimi başlattı. Sayıları 40’a yakın olduğu ifade edilen bağımsız Iraklı vekiller, başlattıkları girişim çerçevesinde ülkedeki kontrol dışı silahlara da izin verilmeyeceğini vadetti. Girişimi başlatan vekiller diğer siyasi partilerle görüşmelere için heyet kurdu.
Çalışma rotası
Mecliste bir grup bağımsız milletvekili tarafından duyurulan girişime göre, hükümetin kurulması için bu vekillerden oluşan bir meclis grubu kurulacak. Başbakan adayını belirlemek için yeterli sayıya ulaşılması için diğer parti ve gruplardan da destek istenecek.
Grup, anayasanın belirlediği şekilde cumhurbaşkanını seçecek ve yeni cumhurbaşkanına hakkında yolsuzluk ve şaibe iddiaları bulunmayan başbakan adayı ismi verecek. Başbakan adayı onaylanınca şeffaflık ve liyakata dayalı kabine şekillendirilecek. Oluşturulacak kabinede azınlıklara da temsil hakkı tanınacak.
Federe Kürdistan Parlamentosu da toplanamıyor
Kürdistan Bölgesi Parlamentosu yaklaşık olarak 75 gündür toplanamıyordu. Federe Kürdistan Bölgesi Parlamentosu Başkanlığı’nın 17 Mayıs’ta toplanması bekleniyor. Kürdistan Bölgesi Parlamentosu Sözcülüğü Yetkilisi Saman Ehmed Bekir, Kürdistan Bölgesi Parlamentosu Başkanlığı’nın toplanarak parlamento oturumlarının başlama tarihini belirleyeceklerini duyurdu. Parlamentoda bulunan grupların başkanları toplanamamaya gerekçe olarak parlamento başkanına uygulanan baskıyı gerekçe gösteriyor ve bunun da parlamento iç tüzüğünü ihlal olarak değerlendiriyor.
Kritik dosyalar
Hem Irak hem Federe Kürdistan’ın önünde kritik dosyalar var. Türkiye ile İran’ın Federe Kürdistan’a yönelik saldırıları, ekonomik krizin yansımaları, TSK üslerinin varlığı, ABD güçlerinin varlığı, bölge ülkelerinin siyaset üstündeki etkisi, Haşdi Şabi tartışmaları, petrol-doğal gaz projeleri için farklı ülkelerin girişimleri, Suriye iç savaşının yansımaları önemli başlıklar.
Kim hangi tarafa?
Irak’ta nüfusun yüzde 55 kadarı Şii. İkinci sırada Sünniler, üçüncü sırada Kürtler yer alıyor. Şii Irak’ta cumhurbaşkanlığı makamı Kürtlere veriliyor. Başbakan Şii, Meclis Başkanı Sünni oluyor. KDP Federe kürdistan Başkanlığını alırken YNK de Irak cumhurbaşkanlığını alıyordu. Ancak KDP’de Mesud Barzani, Neçirvan Barzani ve Mesrur Barzani üçlüsü, YNK ile anlaşmayı bozarak Irak cumhurbaşkanlığı için aday çıkardı.
10 Ekim 2021 seçiminden birinci çıkan Şiilerin etkili isimlerinden Mukteda Sadr, KDP (Kürdistan Demokrat Partisi) ve Sünnileri temsil eden Takaddum Partisi lideri ve Meclis Başkanı Muhammed Halbusi, Hamis el-Hancer liderliğindeki Sünni Egemenlik grubu “Vatanı Kurtarma Koalisyonu” ittifakı kurdu. Bu ittifak aylarca hükümet kuramadı.
Eski Başbakanlardan olan Şiilerin diğer temsilcisi Nuri el-Maliki, İran yörüngesindeki Haşi-Şabi’ye bağlı Fetih Koalisyonu Lideri Hadi Amiri, Müsenna es-Samarrai liderliğindeki Sünni Azim Koalisyonu, bazı Şii yapılar ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (YNK) de “Koordinasyon Çerçevesi” adlı ittifakı kurdu. Türkiye, İran, ABD gibi ülkelerin de işin içine girmesiyle iki ittifak da hükümet kurmayı başaramadı. Musatfa Kazımi de hükümet kurulamadığı için başbakanlık koltuğunda kalmayı sürdürdü.
DIŞ HABERLER
