Güney Suriye’de İsrail’in oluşturduğu askeri üs noktaları incelendiğinde, askeri dengelerin yeniden şekillendiğini ortaya koyarken, Kuneytra hattının İsrail açısından uzun vadeli bir güvenlik kuşağına dönüştürüldüğü açıkça görülüyor
Doğan Cihan
Esad rejiminin düşürülüp, yerine Colani cihatçı rejiminin Şam’a getirilmesi üzerinden bir yılı aşkın süre geçerken, özellikle Güney Suriye’de güvenlik mimarisi köklü biçimde değişiyor. Bu dönüşümün merkezinde, İsrail’in kalıcı bir askeri varlık inşa etmeye başladığı Suriye’nin güneyindeki Kuneytra vilayeti bulunuyor. Bölgedeki saha bilgilerine göre, İsrail ordusu Kuneytra ve çevresinde askeri varlığını genişletmeye devam ediyor; kırsalda yeni üsler inşa ederek mevcut noktaları birbirine bağlayan kapsamlı bir güvenlik ağı oluşturuyor.
Sahadan gelen bilgilere göre İsrail, artık geçici konuşlanmalarla veya sınırlı sınır güvenliği önlemleriyle yetinmiyor. Bunun yerine Kuneytra’nın kuzey, orta ve batı kırsalına yayılan, birbirine entegre edilmiş ve tahkim edilmiş askerî üsler ağı kuruyor. Özellikle kuzey Kuneytra’da yaklaşık 2.500 dönümlük ormanlık ve tarım alanının iş makineleriyle tahrip edilerek askerî üsse dönüştürülmesi, kısa vadeli bir taktikten öte, uzun vadeli stratejik bir planlamanın göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Uzun yıllar doğal sit alanı olarak bilinen ve yoğun ağaçlık yapısıyla öne çıkan bu bölge, önce üs olarak inşa edildi, ardından tahkim edilerek genişletildi. Bugün söz konusu nokta, İsrail’in bölgede oluşturduğu yeni askerî hat içinde kilit bir mevziye dönüşmüş durumda. Bu durum, İsrail’in kalıcı bir askerî varlık tesis etmeye yöneldiğini ortaya koyuyor.
Hamidiyye’de evler yıkıldı, aileler göç ettirildi
Hamidiyye’de evlerin yıkılması ve ailelerin göç ettirilmesi, İsrail’in Kuneytra’daki asker, genişlemesinin sivil boyutunu ortaya koyuyor. Kuneytra il merkezinin batısında yer alan Hamidiyye bölgesinde inşa edilen yeni askeri üssün yaklaşık 50 gün süren çalışmaları sırasında, çevredeki 16 ev yıkıldı ve 12 aile zorla bölgeden göç ettirildi. Üssün tamamlanmasının ardından, bölge il merkezini denetleyen bir gözlem ve kontrol noktası haline getirildi. İsrail’in bölgedeki varlığının yalnızca gözetleme ağırlıklı bir yapıdan çıkarak fiilî alan kontrolüne doğru evrildi. Üssün Kuneytra kentini doğrudan denetleyen konumu ise bu değerlendirmeyi daha da güçlendiriyor.
Yıkılmış Kuneytra yeniden askerileştiriliyor
1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması sonrasında İsrail, çekilmeden önce büyük ölçüde tahrip ettiği Kuneytra kentinde bugün yeniden askeri faaliyetlerini arttırıyor. Kentteki yıkık durumdaki kamu binaları, özellikle eski resmi kurum yapıları, İsrail ordusu tarafından askeri amaçlarla kullanılmaya başlanmış durumda. Böylece Kuneytra, Golan hattı boyunca uzanan ileri askeri üs zincirinin önemli bir halkası haline getiriliyor.
Sembolik açıdan dikkat çekici olan ise, uzun yıllar harabe hâlinde kalan Kuneytra’nın yeniden askerileştirilmesi. İsrail böylelikle Kuneytra’yı bir kez daha ileri bir askeri mevziye dönüştürerek bölgedeki güvenlik mimarisini kendi stretejisine göre değiştiriyor.
Orta Kuneytra’da yeni bağlantı noktaları
Kuneytra’nın orta kırsalında yer alan ve tarımsal kimliğiyle bilinen Adnaniyye köyü, İsrail’in askeri yayılma planlarında stratejik bir noktaya dönüştü. Köyde kurulan yeni askeri üssün, bölgedeki diğer üslerle mühendislik ve lojistik açıdan bağlantılı olduğu, böylece orta Kuneytra’daki İsrail askeri varlığı pekiştirildi.
Adnanyye’deki üs, İsrail’in coğrafi boşlukları kapatma stratejisinin bir parçası oluyor. Bu sayede, Adnaniyye’deki yeni üs bölgedeki askeri ağın kilit bir halkası haline geliyor.
Tel Ahmer el-Garbi: Güneyin hakim tepesi
Güney Suriye’nin en stratejik noktalarından biri olarak bilinen Tel Ahmer el-Garbi, İsrail’in kontrol altına aldığı kritik bir mevzi haline gelmiş durumda. Daha önce Esad yönetimine bağlı güçlerin konuşlandığı bu tepe, İsrail ordusu tarafından ileri bir askeri nokta olarak yeniden düzenlendi.
Tel Ahmer el-Garbi, yalnızca Kuneytra kırsalını değil, aynı zamanda Dera’nın kuzey ve batı kırsalını da gözetleme imkanı sunuyor. Bu konum, İsrail’e geniş bir ateş ve gözlem alanı sağlayarak bölgedeki askeri ağın en kritik halkalarından birini oluşturuyor. Kuneytra ile birlikte Dera kırsalını denetleme kapasitesi, Tel Ahmer el-Garbi’yi güney Suriye’nin en hâkim noktalarından biri ve İsrail’in güvenlik mimarisinde önemli bir unsur haline getiriyor.
Güney Suriye’de İsrail’in oluşturduğu askeri üs noktaları incelendiğinde, askeri dengelerin yeniden şekillendiğini ortaya koyarken, Kuneytra hattının İsrail açısından uzun vadeli bir güvenlik kuşağına dönüştürüldüğü açıkça görülüyor. Ortaya çıkan bu tablo, İsrail’in Esad sonrası dönemde güney Suriye’ye yönelik yaklaşımını yeniden tanımladığını gösteriyor. Artık sınır güvenliğinin ötesine geçen, kalıcı askeri altyapıya dayalı bir tampon bölge inşası gerçeği dikkat çekiyor.
