Nüfusun üçte birini çocukların oluşturduğu Türkiye’de, 2019’da da çocuğa yönelik istismar artarak devam etti. Çocuk hakları ihlallerine dikkat çeken uzmanlar, çocuklar için koruyucu hizmet politikalarının arttırılması çağrısında bulundu.
TÜİK verilerine göre, Türkiye’de cinsel istismara maruz kalan çocuk sayısı her geçen gün artıyor. 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında, TÜİK’in Adalet Bakanlığı’ndan derlediği verilere göre; 18 bin 290 kişi hakkında çocuğa yönelik cinsel istismar suçundan dava açıldı.
‘Caydırıcılık arttırılmalı’
Çocuk istismarındaki artışın nedenlerine dikkat çeken Halk Sağlığı Uzmanı Nilay Etiler, Jinnews’ten Gülistan Azak’a konuşarak, artan muhafazakarlığın çocuk istismarına olan etkisine işaret etti. Etiler, “Esas olan şey aslında istismar olayının engellenmesi. Engellenmesi için ise yaşanan sorunların caydırıcılığının arttırılması gerekir. Bu caydırıcılık da ancak devlet politikalarıyla sağlanabilecek bir durum. Kamusal düzenlemelere, caydırıcı politikalara ve istismar olayı sonrası çocuk sağlığının korunmasına dönük kimi ihtiyaçlar var. İstismar olaylarında faile dönük hükümetin tolerans göstermemesi ve en ağır cezaları almaları gerekiyor
Çocukların özel statüsü İstismarın çocuğun insan hakkına yönelik bir ihlal, Türkiye’nin de taraf olduğu Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre suç olduğunu vurgulayan Sosyal Hizmet Uzmanı ve Çocuk Hakları aktivisti Emrah Kırımsoy, artarak devam eden çocuk istismarının bütüncül çocuk politikalarının bulunmayışından kaynaklandığına dikkat çekti. Kırımsoy, “Çocuk istismarı, yetişkinlerin güç ve erklerini çocuğa karşı kötüye kullanmalarıdır. Oysa çocukların yani 0-18 yaş arasındaki kişilerin özel bir statüsü var. Bu statü her çocuğun kendini gerçekleştirmesinin yanı sıra ona zarar verebilecek durumların önlenmesini gözetir. Yasal ve gelişimsel olarak tüm yetişkinlerin çocuklarla ilgili yaptıkları veya yapmadıklarıyla ilgili sorumluluğu, devletin de yükümlülükleri ve zorunlulukları var. Göz ardı edilmemesi gereken konu; çocuk bir ‘kişi’dir ve ailenin, toplumun, devletin malı değildir.”
İstismar için çözüm önerileri
Sorunun çözümünün çocukların hak arama mekanizmalarını çoğaltmak ve erişebilir kılmakla mümkün olabileceğinin altını çizen Emrah Kırımsoy, şu çözüm önerilerinde bulundu:
o Yüzümüzü çocuklara dönmek, gündemimize çocuğu almak.
o Her bir çocuğun hak sahibi bir insan olduğu bilgisini benimsemek.
o Çocukların hak arama mekanizmalarını çoğaltmak ve erişilebilir kılmak.
o Çocuk istismarının yollarını döşeyen çarpık çocuk algısı -çocuğun her şekilde kendisine biat etmesini bekleyen, onu nesneleştiren, araçsallaştıran, köleleştiren, rakamsallaştıran, arzu nesnesi olarak gören ezberlerimiz ile yüzleşmek.
o Çocuklarla hiyerarşik ve tahakküm ile değil, eşitler ilişkisi temelinde ilişkilenmek.
o Çocuk istismarı vakalarında ‘münferit bir olay’, ‘kader’ hatta çocuğun sorumlu tutulması gibi sorumluluk zincirini görünmez kılan kabul edilemez açıklamalardan kaçınmak.
o Israrla hak temelli, bütüncül ve sorumluluk zinciri işleyen bir çocuk politikası talep etmek.
o Devletin çocuk istismarının ortadan kaldırılması konusundaki yükümlülüklerini hatırlatmak ve takip etmek.
İSTANBUL
