Kayıp yakınları Amed’de gazeteci Nazım Babaoğlu, Gever’de Nurettin Turgut’un akıbetini sorarken, Êlih’te ise Halepçe Katliamı’nda yaşamını yitirenleri andı
Kayıp yakınları ve İnsan Hakları Derneği (İHD) üç kentte kayıpların akıbetini sorarak faillerin yargılanmasını istedi.
Amed
İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi ve Kayıp Yakınları her hafta düzenledikleri, “Kayıplar bulunsun failler yargılansın” eylemi 892’inci haftasında da Rêzan (Bağlar) ilçesinde bulunan Koşuyolu Parkı’ndaki Yaşam Hakkı Anıtı önünde bir araya geldi. Eyleme katılanlar, kayıpların fotoğraflarını taşıdı. Eylemde Riha’nın Sêwereg ilçesinde 12 Mart 1994 tarihinde gözaltında kaybedilen Özgür Gündem Gazetesi muhabiri Nazım Babaoğlu’nun akıbeti soruldu.
Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG) Yöneticisi Fahrettin Kılıç, Nazım Babaoğlu’nun gazeteci olduğunu ve karanlık güçler, paramiliter güçler tarafından kaçırıldığından beri haber alınamadığını söyledi. Baboğlu’nun annesi Makbule’nin Nazım’ın kemiklerini, cenazesini bulma mücadelesinde yaşamını yitirdiğini söyleyen Fahrettin Kılıç, “Bizler Nazım’ın gazeteci arkadaşları olarak onun yolunda ilerleyeceğiz. Arkadaşlarımız bu karanlıkları ortaya çıkaracaklardır. Biz de onun arkadaşları olarak söz veriyoruz ki bu hakikat yolculuğunu sürdüreceğiz, kalem ve kamerasını yerde bırakmayacağız. Failleri, cenazesi bulunana kadar sormaya devam edeceğiz” dedi.
Babaoğlu’nun İHD Amed Şube yöneticisi Berfin Elçi tarafından okunan hikayesi şöyle:
“1974 yılında Riha’nın Sêwereg ilçesinde doğan Nazım Babaoğlu, 1991 yılında Urfa Ticaret Lisesini bitirdikten sonra, 19 yaşında Özgür Gündem Gazetesi’nin Riha Bürosunda çalışmaya başlamıştır. Özgür Gündem Gazetesi Riha bürosu çalışanları bölgede devlete bağlı paramiliter güçlerin ve korucuların işlediği iddia edilen birçok suç ile ilgili de haber yayınlamıştır. Bunlardan biri de Bucak Aşiretine mensup dört korucunun Siverek’te görevli bir öğretmenin evini basarak öğretmene ve kız kardeşine cinsel saldırıda bulunduklarına dair hazırladıkları haberdir. Bu haber Özgür Gündem gazetesinde yayınlanınca Urfa Bürosu çalışanlarına yönelik tehditler daha da artar. Haberin yayınlanmasından sonra; gazetenin etrafında şüpheli kişilerin dolaşmaya başlaması üzerine, can güvenliklerinin sağlanmasına dair resmi kurumlara yaptıkları başvurulara cevap verilmez ve hiçbir önlem alınmaz.
12 Mart 1994 sabahı Siverek’teki yerel bir gazetenin çalışanı ve ilçenin Anadolu Ajansı temsilcisi Murat Yoğunlu, Özgür Gündem Urfa Bürosu’nu telefonla arar. Murat Yoğunlu, gazetenin yetkililerine Sêwereg’de korucularla ilgili çok önemli bir haber olduğunu ve mutlaka muhabir göndermelerini söyler. Bunun üzerine Nazım Babaoğlu, sözü edilen haberi takip etmek ve Murat Yoğunlu ile buluşmak üzere ilçede bulunan İrfan Matbaası’na gider. Görgü tanıklarının beyanlarına göre; Nazım Babaoğlu, İrfan Matbaası adlı işyerine gittiğinde Bucak Aşiretine mensup korucular tarafından zorla dışarı çıkartılarak bir araca bindirilip Sedat Bucak’ın evine götürülür. Nazım Babaoğlu’ndan 12 Mart 1994 tarihinden bu yana bir daha haber alınamaz.
Sedat Bucak’ın evinde görüldü
Görgü tanıkları, Sedat Bucak’ın çiftlik evinin altında hücre tipi yerler bulunduğunu ve birçok insanın burada alıkonulduğunu belirtmiştir. Sedat Bucak’ın evinde alıkonulan ve daha sonra serbest bırakılan bazı kişiler de Nazım Babaoğlu’nu orada görmüş, ona ne sorduklarını, ne yaptıklarını duymuşlardı. Nazım Babaoğlu’nun alıkonulduğu günlerde, Urfa’da Hüseyin Taşkaya ve ismi öğrenilemeyen iki kişi daha yine korucular tarafından kaybettirilmişti. Kayıp olan kardeşi Hüseyin Taşkaya’yı ararken Sedat Bucak’ın evinde Nazım’ı gören ve günler sonra gazetedeki resminden tanıyan Aziz Taşkaya;Nazım Babaoğlu’nu gördüğünü ve kim olduğunu sorduğunda, kendisine ‘Bu genç, gazeteci’ cevabı verildiğini aktarır. Aynı evde alıkonulan ve sorgulanıp bırakılan başkaları da Özgür Gündem Gazetesine gelerek bildiklerini anlatır.
Nazım Babaoğlu’nun yirmi gün kadar Bucakların elinde sağ olarak kaldığı ve bir araçla Urfa’da gezdirilerek sorgulandığını da görenler olur. Bu duyumlar üzerine oğlunun akıbetini öğrenmek için çabalayan, baba İbrahim Babaoğlu, polisler tarafından gözaltına alınıp tehdit edilir.
Nazım Babaoğlu’nun babası ve annesi de Nazım’ın kaybettirilmesinden bir müddet sonra Sedat Bucak ile görüşür. Görüşmeden yaklaşık bir ay sonra Fırat Nehri’nin kenarında kimliği tespit edilemeyen cansız bir beden bulunur. Olay yerine Nazım Babaoğlu olabilir şüphesiyle gidip araştırmak isteyen aileye izin vermeyen emniyet yetkilileri, bulunan cenazeyi kimlik tespiti yapmadan kimsesizler mezarlığına defneder. Aileye zaman zaman Nazım’la ilgili tanıklılar ulaşsa da, bu tanıklar resmi kurumlara beyan vermekten çekinir.
Ailenin tüm başvurularına, tanık beyanlarına rağmen Nazım Babaoğlu dosyasında bir gelişme sağlanmaz. 2021 yılında soruşturma dosyasına kısıtlılık kararı getirilir. Avukatların kısıtlılık kararına itirazı sonuçsuz bırakılır. Aile soruşturma aşamasında bırakılan dosyada, adil yargılanma ve yaşam hakkının ihlal edildiğine ilişkin Anayasa mahkemesine başvurur. Başvuru ‘kabul edilemez’ bulunarak reddedilir. Daha sonra aynı gerekçelerle AİHM’ e yapılan başvuru devam etmektedir.”
Êlih
Êlih’te (Batman) ise İHD ve kayıp yakınlarının eylemi, 728’nci haftasında Gülistan Caddesi’nde bulunan İnsan Hakları Anıtı önünde sürdü. Bu haftaki eylemde 16 Mart 1988 tarihinde gerçekleştirilen Halepçe Katliamı’na değinildi. Burada konuşan İHD Êlih Şube Yöneticisi Hüseyin Elçi, şunları söyledi:
“Asıl mesele tüm dünyaya Halepçe’nin bir soykırım olduğunu kabul ettirmek. Çünkü Halepçe katliamını; Saddam tek başına yapmadı; dünyadan politik ve teknik anlamda destek alarak yaptılar. Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler, Avrupa dahil dünya çapında bir suç ağının işi. Bu ağı deşifre etmek aynı zamanda Halepçe’nin soykırım olduğunu dünya nezdinde kabul ettirmek gerek. Bu durum yalnızca Halepçelilerin değil; kendini insanlığa karşı sorumlu hisseden herkesin görevidir. Halepçe Katliamının üzerinden 38 yıl geçmesine rağmen Halepçe kenti, yaralarını hala taze yaşıyor. Kimyasal saldırı sonrasında şehit aileleri, olayın tanıkları ve birbirini kaybeden aileler hala birbirini bulmuş değil. Bu operasyonun sonucu olarak ortaya çıkan Halepçe katliamı insanlık açısından büyük bir trajedidir ve bu trajediyi iliklerine kadar yaşamış ve halen acısını, ızdırabını yaşamaya devam eden sadece Kürt milletidir.”
Colemêrg
İHD ve kayıp yakınlarının Colemêrg’in (Hakkari) Gever (Yüksekova) ilçesinde sürdürdüğü eylem 218’inci haftasında devam etti. Bu haftaki açıklamada, 1993 yılında gözaltına alındığı inkâr edilen Nurettin Turgut’un akıbeti soruldu. Sanat Sokağı’nda yapılan eylemde gözaltında kaybettirilen kişilerin fotoğrafları taşındı. Bu haftaki açıklamayı İHD Colemêrg Şubesi Kayıplar Komisyonu Sözcüsü Eren Baskın okudu. Baskın, 218’inci haftada gözaltına alındığı inkâr edilen Nurettin Turgut için bir araya geldiklerini söyledi.
Colemêrg’in Gever ilçesinde yaşayan ve taksicilik yaparak hayatını sürdüren Nurettin Turgut’un 1993 yılının Şubat ayında evinden çıktıktan sonra bir daha geri dönmediğini ifade eden Eren Baskın, “İki hafta haber alınamaması üzerine aile arama çalışmaları başlattı. Kısa bir süre sonra aile Bedlîs’in Tetwan ilçesinden arandığını ve güvenlik güçlerinin Nurettin Turgut’un yanındaki bir kişiyle birlikte araçta silah bulunduğu gerekçesiyle gözaltına alındığını öğrendi. Turgut’un amcası Cemil Turgut’un Tetwan’a giderek savcıyla görüştü. Savcılık ise herhangi bir gözaltı işlemi olmadığını aileye söyledi” diye aktardı.
Cenazesi Tetwan aracı Meletî’de bulundu
Eren Baskın, Cemil Turgut’un kendi imkânlarıyla yaptığı araştırmada Tetwan yolunda işkence edilerek öldürülmüş bir bedenin bulunduğunu ve belediye ekipleri tarafından Kimsesizler Mezarlığına gömüldüğünü öğrendiğini belirtti. Baskın, bu bilginin ardından Tatvan Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvuran Cemil Turgut’a bulunan cenazenin otopsi sırasında çekilen fotoğraflarının gösterildiğini ve ailenin Nurettin Turgut’u teşhis ettiğini söyledi. Baskın, tanınmayacak halde olan Nurettin Turgut’un cansız bedeninde çok sayıda kurşun izi ve ağır işkence izlerinin bulunduğunu belirtti. Cansız bedenin bir muhtar tarafından bulunduğu bilgisinin verildiğini ifade eden Baskın, Nurettin Turgut’un aracının ise Meletî’de bulunduğu bilgisinin aileye iletildiğini söyledi.
Cenazenin teşhis edilmesinin ardından Tetwan’da soruşturma başlatıldığını belirten Eren Baskın, Gever’den Maletî’ye kadar dokuz farklı noktada kimlik kontrolü ve kayıt işlemleri olmasına rağmen soruşturmayı yürüten savcılığın, ailenin avukatlarıyla birlikte yaptığı ısrarlı başvurulara rağmen “aracın kayıtlarının istenmesinde yarar yoktur” denilerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini ifade etti.
Kaynak: MA
