‘Jin jiyan azadî serhildanı’ ile kadınların önemli bir ivme kazandığını belirten KJAR Koordinasyon Üyesi Çimen Şine, ‘Kadınların öncülüğünde demokratik İran gelişecek, baskıcı rejim ve mola rejimi gidecektir’ dedi
İran’ın başkenti Tahran’da 2022 tarihinde “Jin, jiyan, azadî” eylemlerinin yarattığı değişim talebi, 28 Aralık 2025’te riyalin değer kaybetmesiyle başlayan protesto eylemleri ile yeniden canlandı.
12 günü geride bırakan ve İran ile Rojhilat genelinde 31 şehir, 111 ilçe ve 348 kasabaya yayılan eylemlerde İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’na (HRANA) göre, Protestolarda 5’i çocuk olmak üzere en az 34 eylemci katledilirken, 2 bin 217 kişi ise gözaltına alındı.
Doğu Kürdistan Özgür Kadın Topluluğu (KJAR) Koordinasyon Üyesi Çimen Şine, yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.
‘Jin, jiyan azadî serhıldanı hiç durmadı’
“Jin, jıyan, azadî” serhildanının hiç durmadığının altını çizen Çimen Şine, şunları söyledi:
“Üçüncü Dünya Savaş gerçeği karşısında, İran-Rojhilat Kürdistan’ı halkının, devrim, demokratikleşme, değişim konusundaki net duruşları, 2026 yılın ilk günlerinde devrim tutumunu ifade etmektedir. Özellikle halkın hiç durmayan serhildan duruşları yıl boyunca farklı biçimlerde dile gelmiştir. Halk, bu rejime karşı olan tepkileri her fırsat ve koşulda ortaya koydu. Ciddi anlamda birikmiş bir değişim talebi vardır. Bu rejim artık aşılmak istenmektedir. Rejim, halkın, kadınların, toplumların demokratik yaklaşımını hiç doğru okumamıştır. Tersinden idamla toplumu teslim almayı gündemde tutmuştur.”
‘Hal demokratik İran istiyor’
Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat 2025’te yaptığı “Barış ve Demokratik Toplum” çağrısına değinen Çimen Şine, şöyle konuştu:
“Dolayısıyla şunu da belirtebiliriz; 2025 yılında Önder Apo’nun tarihsel ‘Barış ve Demokratik Toplum’ çağrısı İran ve Rojhilat Kürdistanı halkında ciddi anlamda umut yaratmış ve etkilemiştir. Bugün İran toplumunun, bu serhildan başkaldırısını doğru okumak gerekir. Sıradan bir serhildan değildir. ‘Farklı güçlerin projesi’ diyerek bu halkın en meşru ve haklı taleplerinin yanında olmamak, halk öncülüğü değildir. O sebeple halkın en temel istemi demokratik bir İran’dır. Halk, kadın özgürlüğünün geliştiği bir İran istemektedir. Tüm toplumsal kesimlerin özgür olduğu bir ülke, demokratikleşmeden geçiyor, kadın özgürlüğünden geçiyor. Bu ancak halkların özgürlüğü ile mümkündür. Maalesef İran bunların hiçbirini yapmadı. İdam siyaseti ile toplumu hep sindirmeye, baskı cenderesinde tutmaya ısrar etmiştir. ‘Jin, jiyan, azadî’ devrimi kadınların öncülüğüdür, kadın devrimidir. İran da en fazla kadınları katletmiştir. Şimdi İran’a da özgürlük, kadınların eliyle gelecektir. Özellikle bu başlayan serhildanı da, ‘jin, jiyan, azadî’ isyanı ve mücadelesinin sonuçları ile bağlantılı ele alarak daha da güçlendirmek, örgütlü ve kalıcı kılmak önemlidir. Ekonomik talepler deyip halkın, kadınların taleplerini kimse yadsıyamaz, geriletemez, serhildanı yanlış ifadelendirmemelidir. Her zaman farklı farklı sebeplerle halk ayakta olmuştur. Hepsi devrim ve serhildan gerekçesidir.”
‘Kadınlar rejime boyun eğmedi’
İran’da kadına dayatılan sömürgecilik ve köleleştirme politikalarının her geçen gün daha fazla derinleştiğine ve yayıldığına işaret eden Çimen Şine, “‘Jin, jiyan, azadî’ serhildanından sonra da ve sonraki tüm yıllarda da halkın ve kadınların demokratik tutumları karşısında, İran rejimi çözümsüzlüğe saplanmıştır. Kadına dönük politikalarında cinsiyetçiliğe, milliyetçiliğe, dinciliğe ağırlık veren bir durum ile politikalarında ısrar etmiştir. Bunun da kadınlarda büyük bir öfke selini ortaya çıkarttığını bugün rahatlıkla ifade edebiliriz. İran’da kadınlar, cinsiyetçi politikalara karşı demokratik, kadın özgürlüğüne dayalı bir ülke istiyor. Rejime boyun eğmeyen, kadınlar ve gençler oldu. Şimdi toplum bu dinamik güçle de özgürlüğünü alacak” dedi.
2022 yılında başlayan “jin, jiyan, azadî” serhildanının hep devam ettiğinin altını çizen Çimen Şine, “İran rejimi ‘jin, jiyan, azadî’ serhildanından sonra, yeni bir sürece girmiştir. Rejimin, geriye dönülmez bir döneme girdiğini bu son 3 yıllık süreçte gördük. Sürekli kadınlara yönelen bir sistem, kaybetmeye mahkûmdur” diye belirtti.
‘İran kadınların çizgisi ile özgürleşecek’
“Bir sistem kadın iradesini tanımıyorsa, demokratikleşemez” diyen Çimen Şine, “İranlı kadınlar sadece bildik taleplerle, bugün alanlarda değil. Ciddi bir değişim ve demokratik çözüm talebi var. Tüm kesimlerin talep ve istemleri, toplumsal devrim özlemiyle demokratik bir İran’dır, demokratik ulustur. İran, kadınların çizgisi olan ‘üçüncü çizgi’ ile özgürleşecektir. Serhildan dalga dalga tüm İran’a yayılmaktadır” şeklinde konuştu.
‘Özgürlük devrimi kazanılacak’
Son olarak eylemlerde yaşanan katliamlara dikkat çeken Çimen Şine, şunları söyledi: “32 insanın şehit olması, ne kadar kararlı bir potansiyelin olduğunu ortaya koymaktadır. 100’ün üzerinde yaralıların olduğu bilgileri gelmektedir. Binlerce tutuklu var. Kürdistan’da büyük bir abluka var. Askeri gücün sevkiyatı yapıldığı söylenmektedir. Özellikle bu eylemlerde katledilen isyancı kadın ve erkeklerin isimleri mutlaka anılmalı, resimlerini halkımız taşımalıdır. Sorumlulardan hesap sorma, İran sisteminin ne kadar baskıcı bir rejim olduğunu daha güçlü dile getirebilmeliyiz. İran rejimi halkımızı kadınları kırımdan geçirmektedir. Bunun önüne geçecek bir demokratik direniş ve kendisini savunacak bir öz savunma duruşunu her yerde sağlayabilmeliyiz. Bir nevi bu yeni serhildanla birlikte ‘jin, jiyan, azadî’yi yeni bir aşamaya taşırma dönemindeyiz. Bu konuda ‘jin, jiyan, azadî’ serhildanındaki kadınlara, gençlere tüm İran’daki halklara, toplumuna sesleniyoruz; Bu sürece daha fazla güç katmayı ve güçlü katılmayı önemli buluyoruz. Bu serhildan ‘jin, jiyan, azadî’ serhildanının devamı olarak, İran’daki tüm halklar ve kimliklerin sesidir. Serhildan kendisini giderek tüm İran halklarının demokratik devrimine ulaştırmaktadır. Ve bu niteliğe kavuşturacağına inanıyorum. Kadınların öncülüğünde demokratik İran gelişecek, baskıcı rejim ve mola rejimi gidecektir. Halkımızın demokratik direnişini selamlıyorum. Demokratik direnişi kadınlar başaracaktır. ‘Jin jiyan azadî’ ile özgürlük devrimi kazanılacaktır.”
Haber: Öznur Değer / JINNEWS
