Wan’da 100 yerel sanatçı, ‘kom’ geleneğini inşa etmek ve kültürel ortak bir zemin oluşturma hedefiyle Wan Kent Müzik Platformu’nu kurdu
Wan’da Kürt müziğinin kolektif hafızasını yeniden örgütleme iddiasıyla önemli bir adım atıldı. Aylar süren atölye çalışmaları ve müzik kamplarının ardından 100 yerel sanatçının bir araya gelmesiyle kurulan Wan Kent Müzik Platformu, Kürdistan’da bu kapsamda oluşturulan ilk yapı olma özelliği taşıyor. Bireysel üretim anlayışını aşarak komünal ve kolektif bir çalışma modelini esas alan platform, sanatçıların ortak söz ve karar mekanizmalarıyla hareket ettiği yeni bir örgütlenme pratiğini hayata geçiriyor.
‘Ortak zemin oluşturuluyor’
Platform bünyesinde oluşturulan komlar aracılığıyla üretim, planlama ve karar alma süreçleri ortaklaştırılırken, her sanatçı belirlenen temel ilke ve esasları kabul ederek yapıya dahil oluyor. Uzun soluklu hazırlık sürecinin ardından kurulan platformun temel hedefi, Kürt müziğini bireysel çalışmaların sınırlarından çıkararak “kom” ruhuyla yeniden inşa etmek; dayanışmayı, ortak üretimi ve kültürel sürekliliği güçlendirmek. Sanatçıların kolektif emeğiyle şekillenen platformun, Kürt müziğinde parçalı yapıyı aşarak ortak bir zemin oluşturması ve kültürel alanda yeni bir dönemin kapısını aralaması hedefleniyor.
Tarihsel mirasa atıf
Platform, 1970’li ve 80’li yıllarda ortaya çıkan ve Kürt müziğinde kolektif üretimin simgesi haline gelen başta Koma Berxwedan başta olmak üzere ortaya çıkan “kom” geleneğiyle oluşan direniş ve kültürel varoluş hafızaya tarihsel mirasa atıf yaparak, geçişin kolektif deneyimi günümüze taşımayı hedefliyor. Bu deneyimi yeniden üretmeyi ve kurumsal bir zemine kavuşturmayı amaçlayan platformda yer alan sanatçılar, bu adımı hem kültürel sürekliliğin sağlanması hem de Kürt müziğinin ortak bir çatı altında güçlendirilmesi açısından tarihsel bir eşik olarak değerlendiriyor.
100 sanatçı aynı çatıda
Platformun kurulması için 9 aylık çalışma yürüttüklerini belirten Wan Kent Müzik Platformu Üyesi Besteci Kemal Yıldırım, şöyle konuştu:
“Yürüttüğümüz çalışmalar sonucunda yüz kişi bir araya geldi. Hepsi de Wanlı müzisyenlerdi. Platformu kurduk ve bu şekilde çalışmalarımıza başladık. 9 aydır bu çalışmalarımız devam ediyor. Evet, bir yapı oluşturduk; ancak bir bilinç de inşa etmemiz gerekiyor. Çalışmalarımızı hangi ilke ve yöntemle yürüteceğiz? Hangi bilinçle hareket edeceğiz? Bunları da kendi aramızda tartıştık. İki günlük bir müzik kampı düzenledik. Bu kampta kapsamlı konular ele alındı. Özellikle Kürt müziğinin geleceği için neler yapabileceğimiz tartışıldı ve geleceğe dair kararlar alındı. Sonrasında çalışmalarımıza başladık.”
‘Komünal bilinçle organize edildi’
Kurdukları platformla ilk müzik festivalini gerçekleştirdiklerini söyleyen Kemal Yıldırım, festivalde platform üyelerinin komlar şeklinde sahneye çıktığını belirtti.
Kemal Yıldırım, “Son olarak bir festival düzenledik. Hem Kürdistan’da hem de özellikle Van’da yalnızca müzik alanına odaklanan bir festivalin ilk kez düzenlendiğini söyleyebiliriz. Bu da oldukça başarılı geçti. Festivalin önemli bir özelliği vardı: Komünal bir bilinçle organize edilmişti. Tüm müzisyenler sahneye grup halinde çıktı. Büyük çoğunluğu Van’daki gruplar ve platform üyeleriydi. Platform olarak, şehrin dinamiklerinin desteğiyle bu festivali gerçekleştirdik. Katılım ve sahiplenme çok yüksekti. Gerçekten başarılı bir çalışma ortaya çıktı. Platform bu çerçevede çalışmalarını sürdürüyor” diye konuştu.
Kadın özgünlüğü
Platformun ölçü ve ilkelerini esas alan her sanatçı ve müzisyenin platform da yer alabileceğini kaydeden Kemal Yıldırım, platformun içerisinde bulunan kadın sanatçılarında komlar şeklinde çalışmalarını özgün yürüttüğünü ifade ederek, “Kolektif ve komünal bir çalışma için ne yapabiliriz? Bu platform hem kent hem de içinde bulunduğumuz dönem için büyük bir ihtiyaçtı. Bu bakış açısı ve yaklaşımla bir araya geldik ve çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Platformun kadınlara özgü bir yapılanması da var ve genelde bir çalışma yürütüyor. Kadınlar sanat alanında kendi çalışmalarını özgün şekilde sürdürüyor” dedi.
‘Bu örnek yayılmalı’
Platformun bireysel bir müzik anlayışından çıkarak kom müziği esas aldığının altını çizen Kemal Yıldırım, şunları söyledi:
“Biz bireysel müzik yerine kolektif, ortak müzik yapmak istiyoruz. Önümüzde Newroz çalışmaları var. Newroz’da yer almak ve müzik yapmak isteyenlere bir çağrı yaptık; kom olmaları gerektiğini söyledik. Kendi gruplarımızı oluşturalım ve buna göre çalışalım istedik. Platformun amacı bireysel çalışmayı ortak bir çalışmaya dönüştürmek, birlikte çalışabileceğimiz ve birlikte büyütebileceğimiz bir üretim ortaya koymaktır. İlk hedefimiz budur ve bu dönem için oldukça gereklidir. Çok yönlü çalışıyoruz. Bir yandan bilinç oluşturmak istiyoruz, diğer yandan Kürt müziğini biraz daha ileri taşımayı hedefliyoruz. Wanlı müzisyenler olarak hem kendi sanatsal yönümüzü hem de müzik alanını geliştirmek istiyoruz. Çalışmalarımız çok yönlüdür. Kürdistan’da ve başka yerlerde benzer denemeler olabilir, ancak bunun yeni bir örnek olduğuna inanıyorum. Bu örneğin her yerde olmasını isterim. Tiyatro alanında, sinema alanında da insanlar bir araya gelip komünal ve kolektif çalışmalar yürütebilirler.”
Haber: Zeynep Durgut / MA
