Rêber Öcalan, Demokratik Toplum Manifestosu’nun açıklanması, yeni bir devrimin müjdesini verdi. Bu, Koma Berxwedan emekçileri için bir yeniden kuruluş ilhamı oldu
Xelîl Xemgîn
Özgürlük hareketi, ilk kıvılcımdan itibaren iğne ucuyla kazarak, hiçlikten varlık yaratmıştır. Modern devrim stratejisi, “devrimler içinde devrim” vurgusuyla şekillendirilmiştir; örneğin Kadın Devrimi, kültürel uyanış devrimi, ulusal birlik devrimi… Bunlar, stratejik çalışma alanlarıdır. Kürt halkının tarihinde, kültür ve sanat mücadelesinin paradigması, ilk kurumu Hunerkom’dur. Koma Berxwedan’ın yeniden kuruluşu ile ilgili kamuoyuna yaptığımız açıklama ile ilgili birkaç konuyu açıklığa kavuşturmayı önemli görüyoruz. Koma Berxwedan, yalnızca bir müzik grubu ve şarkı söyleyen grup değildir. Doğrusu, Hunerkom adıyla bir kültür ve sanat kurumudur.
Öcalan’ın projesi
1983 yılında, devrim manifestosundan aldığı ilhamla, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın plan ve projesi olarak kurulmuştur. Kültür ve sanat alanı, devrimin stratejik bir çalışması olarak örgütlenmiştir.
İlk 10 yılda Hunerkom’un kurumsal şemsiyesi ve kültür-sanat hareketi, Koma Berxwedan’ın tüm üyelerinden oluşuyordu. Koma Berxwedan’ın özelliği, 10-15 popüler sanatçı (solist) yetiştirmiş ve toplumda tanınmış olmasıdır. Kültür alanındaki kurumsallaşma ve harekette eşsiz başarılar elde edilmiştir. Ayrıca “devrim müziğinin sesi ve ezgisi”, toplumun moral ve motivasyonunu yükseltmiş ve kabul görmüştür…1993 yılında, Kürt halkı üzerinde yasaklama ve kriminalize etme konsepti başladı. 1993-1998 arası, bu komplocu konseptin etkisi en çok kültür-sanat kurum ve hareketi üzerinde oldu. Rêber Apo’nun kültür ve sanat cephesini koruma çabalarına rağmen, hain planda ilk hedef, kültür ve sanat hareketinin kuralları ve stratejisi ile kurumsal sisteminin çökertilmesiydi. Bu dönemde kurum, hareket gücünü kaybetti; vizyonu, iradesi ve inisiyatifini yitirdi. Öncü rolünden çıkıp, yalnızca “günlük ihtiyaçlar için müzik yapan bir grup” olarak görülmeye başlandı.
1999’da, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a karşı uluslararası komplo gerçekleşti. Koma Berxwedan’ın üyeleri yeniden “kurumsal sisteme dönüş” çabasına girdiler. Ancak ne yazık ki, o dönemin örgütsel ve siyasi gelişmeleri, gerilimleri nedeniyle grubun tüm çabaları sonuçsuz kaldı. O süreçten itibaren grubun sorunları hem zihniyet hem de pratikte karmaşıklaştı ve ağırlaştı. Kültür ve sanat çalışması konusundaki zihinsel yaklaşımlar tek parça halinde ortaya çıkmadı. Yönetici zihniyet ve yaklaşımda Koma Berxwedan’a yönelik bir değişim ve dönüşüm yaşanmadı; “bir müzik grubu” gözüyle bakmaya devam edildi. Son 20 yılda grubun yürüyüşü günden güne karmaşıklaştı ve ağırlaştı; yaratıcılıktan ve üretkenlikten koptu, değerlerin erozyona uğraması, kendini tekrar etmesi, vizyonsuzluk ve kendi sermayesinin israfı, bir sanatçı topluluğunun ilkeleri ve kurallarını kaybetmesine yol açtı. Kaos ve kriz dolu bir duruma düştü. Her düzey ve koşulda, Koma Berxwedan’ın yenilenmesi ve yeniden inşası konusu tartışıldı; en üst düzeyde çözüm kararları çıktı. Ancak ne yazık ki, özgürlük hareketine karşı yürütülen savaş ve çatışma süreçlerinin şartları nedeniyle çözüm fırsatları oluşmadı. Ayrıca bina ve merkez bulmak için çabaları sonuçsuz kaldı. 2019 yılında, Koma Berxwedan çalışmalarını durdurdu. Resmi olarak olmasa da pratikte grup dağılmış oldu.
Devrimci bir gelenek
Koma Berxwedan, özgürlük devriminin özgün geleneğidir. Bu geleneğin korunması ve sürdürülmesi, grubun üyeleri ve emekçilerinin temel görevidir. 27 Şubat 2025’te Rêber Öcalan, Demokratik Toplum Manifestosu’nun açıklanması, yeni bir devrimin müjdesini verdi. Bu, Koma Berxwedan emekçileri için bir yeniden kuruluş ilhamı oldu. Biz, ‘Barış ve Demokrasi Toplumu’ devrimi adımında Koma Berxwedan’ın görev ve rolünü üstleneceğine inanıyoruz. Bu adım, bizim inancımıza göre özgürlük mücadelesinin final devrimidir. Biz de Koma Berxwedan olarak inanç ve heyecanla bu devrimde yerimizi alacağız. ‘Barış ve Demokrasi Toplumu’ paradigması, Kürt halkının özgürlük mücadelesinin final devrimidir. Bu yeni devrim döneminde, toplumun tüm kesimlerinin mücadelede yerini alması zorunludur.
*Koma Berxwedan’ın kurucu sanatçısı
