Konya’daki İklim Şurası göbek havasıyla yapıldı. Bu göbek havasının nedeni, kömür maden şirketlerine geçen yıl verilen ‘maliyet artışları’ desteğinin 2022’de de sürecek olması mı?
Yeraltı kömür maden işletmelerinde kıyak destek olan, ‘Meydana Gelen Maliyet Artışlarının Karşılanması Amacıyla Destek Verilmesine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar’ 5208 sayılı Cumhurbaşkanı kararıyla yayımlanarak yürürlüğe girdi. Değişikliğe göre aynı iş yeri numarasıyla açılan ve hazırlık termin süresi 2023’te biten yeni kömür ocakları, 2022 sonuna kadar kıyak desteği almaya devam edecek. Linyit ve taş kömürü üreten özel işletmeler ve kamu iştiraklerinin maden işlerinde rödovans sözleşmeleriyle çalışanlar da rödovans sözleşmesi ilgili kurum tarafından uzatılırsa, destek uygulamasından 2022 yılının sonuna kadar yararlanabilecekler.
Hangi maliyetler arttı?
Maden Yasası’nda yapılan değişikliklerle maden yatırımlarında madenlerin altyapılarının Valiliklerce karşılanması dahil birçok kararla maden şirketlerine ciddi destekler verildi. Uzmanlar bu sınırsız destekteki ısrarın nedeni olarak, bu alanlarda iktidara yakın sermaye kesimlerinin olmasını gösteriyor. Geçtiğimiz yılın 12 Haziran günü onaylanıp yürürlüğe giren ‘7176 Sayılı Bazı Kanunlar İle 635 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la taş kömürü ve linyit maden işletmelerini, maliyet artışlarından korumak amacıyla devlet tarafından desteklenme kararı alınmıştı. Bu kararın bu yılda devam ettiriliyor olması dikkat çekici. İşçi maliyetleri ve madenlere erişim ile rödovans ödemelerinin çok düşük düzeyde olmasına karşın şirketlerin hangi maliyetlerinin arttığı kararda yer almazken, İklim Şurası’nda göbek atmalarının nedeni ortaya çıktı.
Tek karar verici Erdoğan
Konuyla ilgili Kanun’da yer alan ve desteği düzenleyen geçici 29. madde aşağıdaki gibi güncellendi: “a) .. 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında devam eden sözleşmeler ile bu Kanun kapsamındaki rödovans sözleşmesi ile çalışan rödovansçılara, b) Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin 11/9/2014 tarihinden önce sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan rödovansçılara, 4857 sayılı Kanunun 41 inci, 53 üncü ve 63 üncü maddelerinde 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler ile ek 9 uncu maddeyle oluşan maliyet artışlarının karşılanmasına ilişkin destek verilebilir. Maliyet artışlarının karşılanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu usul ve esasların uygulanma süresi Cumhurbaşkanınca belirlenir.”
Her şey şirketler için
AKP iktidarının Paris İklim Anlaşması’nı imzalamasına neden olan motivasyon 3 milyar dolarlık destek ve emisyon ticareti üzerinden elde edilecek gelirlerdi. İktidarın doğa ve çevre düşmanı politikaları kesintisiz sürerken, kapitalist dünya ile birlikte ‘iklimle mücadele’ için açıldığı iddia edilen emisyon ticaretinin sermaye çıkarlarını içerdiği bilinmektedir. İkiyüzlü bir politika ile iklim mücadelesi sürdürüldüğü imajı yaratmaya çalışan AKP’nin makyajları kısa zamanda dökülmeye başladı. Paris Anlaşması kapsamında uygulanmak istenen karbon vergisinin ise halkın sırtına yıkılarak elde edilen gelirin şirketlere aktarıldığı ise bilinen bir gerçek. Kömürden çıkmak üzere kurgulanan iklim mücadelesi iddiasında halen kömür madenlerine sınırsız desteğe devam edilmesi büyük bir yalanın açık göstergesidir.
EKOLOJİ SERVİSİ
