Dünya basını, DSG-Şam anlaşmasının başarısı Kürt haklarının nasıl güvence altına alınacağına bağlı olduğuna dikkat çekti
DSG Basın Merkezi, DSG Genel Komutanı Mazlum Ebdî ile Demokratik Suriye Meclisi Eşbaşkanı İlham Ehmed’in Şara ile yaptığı görüşmede anlaşmaya varıldığını duyurdu. Dünya basını ise varılan anlaşmanın Türkiye’yi nasıl etkileyeceğinden Rojava’nın yeniden yapılanma sürecine dek birçok konuya dikkat çekti.
The New York Times: “Suriye, azınlıklarını korumak zorunda” başlıklı bir yazı yayımlandı. Yazıda, “Suriye’nin istikrara kavuşması yalnızca iktidarın merkezileştirilmesiyle mümkün değildir. Bugün başarının kaderi, Kürt haklarının nasıl güvence altına alınacağına ve Kürtlerin sadece Suriye’de değil, Kürt meselesinin, siyasi tanınma, kültürel haklar ve yerel yönetim talepleri etrafında süregelen uzun bir sorun olarak hâlâ çözüme kavuşmadığı Türkiye’de de inandırıcı bir siyasi geleceğe sahip olup olmayacaklarına bağlıdır” denildi. Yazının devamında ise şu sözlere yer verildi:
“ABD yetkilileri, sadece askeri entegrasyonun istikrar getirebileceğine inanmakla yanılıyorlar. Suriye’nin yeniden birleşme yolu, nihayetinde Kürtlerin diğer azınlıklarla birlikte tanınan bir topluluk olarak siyasi katılımını garanti altına alan anayasal düzenlemeler gerektiriyor. Bu, azınlıkların kendi dillerini kullanma, yerel işleri yönetme ve eğitim ve kültür politikalarını şekillendirme haklarının Suriye anayasasına ve kanunlarına dâhil edilmesi anlamına geliyor. Kürtler, Dürziler, Hıristiyanlar ve diğer azınlıklar için gerçek idari özerklikle birlikte bu anayasal tanıma, Suriye’yi birleştirmek ve yeni gerilimleri önlemek için tek geçerli yoldur. Halkına siyasi bir gelecek vadetmeden milislerden silahlarını bırakmasını isteyemezsiniz.”
Anlaşmanın Türkiye’de devam etmekte olan süreci de etkilemesi ve örnek teşkil etmesi gerektiğine işaret eden yazıda, “Suriye’de uygulanabilir bir siyasi çözüm, Türkiye sınırının her iki tarafında da istikrarın sağlanmasına yardımcı olabilir. Ankara, zaman kaybetmeden, silahlarını bırakan Kürt savaşçıların geri dönüşüne izin veren ve hali hazırda görüşülmekte olan kendi yasasını yürürlüğe koymalıdır” ifadeleri kullanıldı.
The Canary: “Suriye’de bir ateşkes var ama aşırılık yanlısı lideri gerçekten çeşitliliğe saygı gösterecek mi?” başlığı attı. Rojava modeli ve Şara’nın düşüncesindeki zıtlığa dikkat çekilen haberde aynı zamanda Türkiye’nin HTŞ’ye desteğine değinilerek, “Rojava, Suriye’de DAİŞ’i yenmek için mücadeleye öncülük etti. Ayrıca Suriye iç savaşının ilk yıllarında, El Şara’nın el-Nusra örgütünün saldırılarına da direndi. el-Nusra ve DAİŞ’in, NATO üyesi Türkiye’den destek aldığı bildirildi. Türkiye, kendi ülkesindeki Kürt toplumuna karşı yürüttüğü savaşın bir uzantısı olarak Rojava’ya saldıran aşırılıkçıların saflarına katıldı” denildi.
Anlaşmanın Kürtlere kazanımlarına değinen haberde Şara’nın güvenilmez olduğunun altı çizilerek, “Suriye’nin başına geçen eski el Kaide üyesi, sözünü tutacak ve ülkenin zengin mozaik yapısına saygı gösterecek mi?” diye soruldu.
Schweizer Radio und Fernsehen (SRF): “Suriye’de ateşkes: Barış için gerçek bir fırsat mı?” başlığıyla servis ettiği haberde anlaşmayı gündemine aldı. Haberde anlaşmanın kırılgan olduğu tekrarlanırken anlaşmanın bir rahatlık sağlayacağı ancak asıl olanın anlaşmaya bağlılık olduğu ifade edildi.
The Amargi: Yayınlanan bir yazıda da anlaşmanın kırılgan ve birçok soru işareti ile dolu olduğuna ve dikkat çekildi. Ayrıca anlaşmada başka ülkelerin garantisinin olmamasının yanlış olduğu da vurgulandı. Yazıda, “Giderek daha olası hale gelen Amerika’nın İran’a bir saldırısı, bölgedeki jeopolitik dengeleri hızla ve köklü bir şekilde değiştirebilir; Mezopotamya dâhil olmak üzere bu değişim, Rojava’ya yeniden yapılanma ve kendi kendini örgütleme için yeni fırsatlar sunabilir” sözlerine yer verildi.
Rojava’nın sadece bölge özelinde değil büyük bir coğrafyada önem taşıdığı belirtilen yazıda şunlar eklendi:
“Rojava’nın radikal demokrasi, cinsiyet eşitliği ve yerel özerklik deneyimi, bölgedeki Kürt siyasetini derinden yeniden şekillendirmiştir. Eğer bu deneyim çökerse, bu durum Kürdistan’da ve ötesinde büyük bir sarsıntı yaratır. Kürt karşıtı devletleri ve aktörleri güçlendirir, Kürtleri baskılayan merkezi, açıkça ırkçı sömürgeci devletlere yeni bir nefes verir. Son haftalarda, dünya genelinde Kürt toplulukları arasında Rojava’ya destek dalgası yükseldi. Siyasi ve askeri liderlerinin, 2014 yılında Kobanê’nin savunmasında gösterdiği cesareti yeniden bulacağına dair beklentiler yüksek. Colani, IŞİD’in o zamanki gücünden daha güçlü değil; YPG ve YPJ daha zayıf durumda değil; ve Rojava halkı fedakarlık yapmaya her zamanki kadar hazır görünüyor.”
Spiegel: “Almanya’da binlerce kişi Kuzey Suriye’deki şiddete karşı protesto düzenledi” başlığıyla yer verdiği haberinde Almanya’nın Bonn kentinde yaklaşık 15 bin kişinin, Frankfurt’ta ise üç bin 200 kişinin bir araya geldiğini bildirdi. HTŞ’nin DAİŞ’lileri kamplardan serbest bırakmasına ilişkin kaygılar da dünya basınına yansımaya devam ediyor.
Le Point: El-Hol kampının eski direktörü ile yaptığı röportajı yayınlayarak, Irak’a nakledilen DAİŞlilerin yanı sıra bazılarını da kaçmayı başardıklarını ve buna dair büyük bir endişe olduğunu bildirdi.
Kaynak: MA
