Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Afganistan’da savaş suçları işlendiği iddialarıyla kendi savcılarının sunduğu soruşturma talebini reddetti. Mahkeme, ret kararına dayanak olarak, delil yetersizliği ve Afganistan’daki mevcut durumun soruşturmaya uygun olmamasını gösterdi. UCM savcıları 2017 yılı Kasım ayında resmi olarak başlattıkları ve öncesinde de on yıl boyunca sürdürdükleri incelemelerinin ardından, Afganistan’da savaş suçları işlendiği iddiasıyla soruşturma açılması talebinde bulundu. Mahkeme, UCM savcısı Fatou Bensouda öncülüğünde yürütülen inceleme sonucunda gelen soruşturma talebini Cuma günü reddetti. Mahkeme kararında, “Mahkeme heyeti, Afganistan’daki durumla ilgili bir soruşturmanın şu aşamada başlatılmasının adaletin menfaatine olmayacağına karar vermiş ve bu bağlamda da talebi reddetmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Savcılar, Afganistan’daki savaş suçları incelemeleri kapsamında Afgan güvenlik güçleri, Taliban savaşçıları ve Hakkani örgütü militanlarının yanı sıra ABD askeri personelinin uygulamalarının da soruşturmaya tabi tutulması gerektiği sonucuna varmış ve UCM’ye bu yönde soruşturma talebi göndermişti. Lahey merkezli UCM kararına ilişkin olarak ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yayınlanan açıklamada, mahkemenin kararı ‘hukukun üstünlüğü ve UCM’nin bir kurum olarak saygınlığı açısından bir zafer’ olarak nitelendirildi. UCM’nin soruşturmayı reddetmesi çeşitli kurum ve uzmanlarca eleştirildi. Amsterdam Üniversitesi Uluslararası Ceza Hukuku profesörü Kevin Jon Heller, “Eğer UCM’nin belirlediği kriterler bunlarsa hiçbir zaman bir soruşturma açılmaz” şeklinde konuştu. Amerikalı yetkililer Bensouda öncülüğünde yürütülen incelemelere ve soruşturma talebine karşı çıkmış, 5 Nisan’da savcı Bensouda’nın ABD’ye giriş vizesini iptal etmişti.
LAHEY
