Avukat Mahmut Şakar, Türkiye’de yapılacak olası yasal değişikliklerin niteliğinin ve AİHS uyumluluğunun uluslararası hukuk açısından dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguladı. Venedik Komisyonu’nun bu sürece dahil olmasının önemine dikkat çekti
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Eylül 2025 oturumunda, “Gurban Dava Grubu” olarak adlandırılan ve Abdullah Öcalan’a ilişkin AİHM’in 2014’te verdiği, ancak Türkiye’nin uygulamadığı ‘Öcalan(2) Kararı’ ile farklı tarihlerde verdiği Hayati Kaytan, Civan Boltan ve Emin Gurban’a ilişkin “umut hakkı”na dair düzenlemeler için Türkiye’de Meclis bünyesinde kurulan komisyonu işaret etti.
Öte yandan TBMM’deki “Milli Birlik, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”nun, çalışmalarını tamamlamak üzere olduğu ve Abdullah Öcalan’ın 27 Şubat’taki Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı’yla başlayan süreçle ilgili yasal değişiklik aşamasına gelindiği belirtiliyor.
ANF’ye konuşan Demokrasi ve Hukuk Derneği (MAF-DAD) Eşbaşkanı Mahmut Şakar, olası yasal değişikliklerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile uyumlu olmasının önemine vurgu yaptı.
Uluslararası mekanizmaların rolü
Mahmut Şakar, Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü için uluslararası mekanizmaların devreye girmesinin önemini vurguladı:
“Öcalan’a özel bir rejim uygulanıyor; bu, politik bir mesele. AİHM kararlarının uygulanması için Avrupa’nın onayıyla inşa edilen İmralı modelinde değişim şart. Türkiye’nin AİHM kararlarını ihlal eden tutumu, Avrupa ile çelişkili bir ilişkiyi yansıtıyor.”
Mahmut Şakar, CPT ve Bakanlar Komitesi’ne yönelik eleştirilere rağmen, Avrupa Konseyi’nin olanaklarının derinlemesine kullanılmasının önemli olduğunu belirtti.
Barış süreçlerinde Türkiye – AB ilişkileri güçleniyor
Mahmut Şakar, Avrupa’nın Türkiye’deki demokratik dönüşümde kilit rol oynayabileceğini ifade etti:
“Çatışmalı dönemlerde Türkiye-AB ilişkileri zayıflarken, barış süreçlerinde güçleniyor. Venedik Komisyonu’nun, AİHM’in ‘umut hakkı’ kararına dayalı yasaların incelenmesi önemli.”
1990’da kurulan ve Avrupa Konseyi’nin danışma organı olan Venedik Komisyonu’nun, Türkiye’nin reform sürecini AİHS standartlarıyla uyumlu hale getirebileceğini savundu.
Yasal değişikliklerin izlenmesi
Mahmut Şakar, “Yasal değişikliklerin niteliği ve sözleşmeye uygunluğu Venedik Komisyonu tarafından izlenmeli, test edilmeli. AİHM, cezanın hukuka aykırı olduğunu söylerken, bu cezayı doğuran yasaların da incelenmesi gerek. Bu süreç, hem Türkiye-AB ilişkileri hem de barış için hayati” dedi.
Kaynak: ANF
