Irak’ın FedereKürdistan kenti Süleymaniye’deki Azadi Parkı’nın yanında bulunan Kürt Kelepir (Kültürel ürünler) Enstitüsü Kurumu, Kürt sanatçı Mezheri Xaliqi tarafından 2003’te kuruldu. Kürtlerin edebi yazılarını, kaybolan seslerini ortaya çıkararakKürtfolklorunu korumak için kurulan enstitü,Kürtlerin yaşadığı dört parçasındaki köy ve ilçelerde, milli sesleri ve edebi eserleritopluyor. Enstitünün başlıca amaçlarından biri deKürt edebiyatını devam ettirmek veKürtfolklorunu bütün lehçeleriyle zenginleştirmek. Enstitünün Duhok’ta da merkezi bulunuyor. Kürt Kelepir Enstitüsü merkezi 5 katlı bir binadan ve 5 ayrı bölümden oluşuyor.Karşılama salonu ve binanın duvarlarıKürt kültürüne özgü tablo ve fotoğraflarla donatılmış. Enstitüde kültürel ürünlerin ve sanatçı albümlerinin olduğu 2 küçük pazar bulunuyor. Basım ve Araştırma Bölümü, ses ve edebi eserler üzerinde çalışma yürütüyor. Her sanatçının şarkıları Sorani ve Kurmanci lehçeleriyle hazırlanıyor. Ses daha sonra stüdyoda yeniden kaydediliyor.
240 kitap ve 70 albüm
Üzerinde araştırmalar yapılan sesler akademisyenler ve uzman kişiler tarafından kontrol ediliyor. Şimdiye kadar 240 kitap basıldı ve yaklaşık 70 albüm kaydedildi. Basım ve Araştırma Sorumlusu Yasin Hisen, eserin tarihi üzerinde araştırma yaptıklarını belirterek, “Örneğin bir şarkı söylenmişse, biz o şarkının yazıldığıtarihin peşine düşüyoruz. Hangitarihte, kim tarafından söylenmiş ise araştırıyoruz” dedi.
140 çeşit Kürt halayı var
Kürt halaylarının çeşitlerine dikkat çeken Hisen, “Kürtlerin 140 çeşit halayı var. Her halayın geniş bir araştırmaya ihtiyacı var.Kürt kadını halaylarında hiçbir zaman boyun eğmemiş ve başı dik bir şekilde kutlamasını yapmıştır. Bu özgün bir durumdur” ifadelerini kullandı. Sanat ürünleri ve ezgiler,tarihleri ve o dönemde çekilmiş fotoğraflarla sıralanıyor. Eserleri hazırlayarak stüdyoya gönderdiklerini söyleyen Ses ve Renk Bölümü çalışanı Şeba Mihemed, “Stüdyodan da basım ve araştırma bölümüne gidiyor. Daha sonra biz kontrol edip, pazar yerine gönderiyoruz” dedi. Enstitünün diğer bir bölümü olan kütüphanede farklı dillerde yazılmış 12 bin kitap bulunuyor. Enstitüde 300 kişilik büyük salonda konser ve sanatsal aktiviteler gösteriliyor. Ancak ekonomik kriz nedeniyle aktiviteler çok az yapılıyor.
SÜLEYMANİYE
