Almanya şiirinin nabzını tutan en saygın seçkilerden biri kabul edilen 2026 Şiir Önerileri listesi (Lyrik-Empfehlungen 2026), bu yıl Kürt şair, Yıldız Çakar’ın ‘Mohra Reş / Dunkles Siegel’ adlı çift dilli şiir kitabına da yer verdi
“Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung”, Lyrik Kabinett Stiftung ve Berlin’deki Haus für Poesie’nin öncülüğünde, Deutscher Bibliotheksverband iş birliğiyle hazırlanan bu seçki, güncel şiiri daha görünür kılmayı ve yeni yayımlanan eserleri geniş bir okur kitlesiyle buluşturmayı amaçlıyor.
2013 yılından bu yana her yıl Mart ayında, Leipziger Buchmesse öncesinde açıklanan listede, 10 uzman isim her biri bir Almanca şiir kitabı ve bir çeviri şiir kitabı seçerek çağdaş şiirin çok sesli haritasını çıkarıyor.
Bu yönüyle liste, yalnızca “en iyi” eserleri sıralayan bir kanon oluşturmak yerine, dikkat çekici, özgün ve okunmaya değer kitaplara işaret eden güvenilir bir rehber işlevi görüyor. Özellikle Dünya Şiir Günü çevresinde kütüphaneler, kitapçılar ve edebiyat etkinlikleri aracılığıyla geniş bir dolaşıma girerek şiirin kamusal görünürlüğünü artırıyor.
Berlin’de Dağyeli Verlag etiketiyle 2025 sonbaharında yayımlanan “Mohra Reş / Dunkles Siegel”, Kürtçe ile Almancayı aynı sayfada buluşturarak yalnızca bir kitap değil, iki dil arasında kurulan şiirsel bir geçit haline geliyor. Çakar’ın dizelerinde yankılanan sürgün, kayıp, aşk ve kimlik temaları, okuru yalnızca bir duygunun değil, parçalanmış bir coğrafyanın içinden geçiriyor. Şiirlerde sıkça karşılaşılan “Berlin” imgesi ise kenti fiziksel bir mekandan çıkarıp, hafızanın ve aidiyetsizliğin üçüncü alanına dönüştürüyor.
İsabella Bêrîvan ve Mario Pschera’nın çevirisi, Alman şair Tobias Roth’un duyarlı uyarlamasıyla birleşerek metnin çok katmanlı yapısını Almanca okur için de erişilebilir kılıyor. Böylece Kürtçenin kadim sesi, modern Avrupa şiirinin merkezinde yankılanma imkanı buluyor.
Seçici kurul tarafından modern şiirin en nitelikli örneklerinden biri olarak değerlendirilen eser, yalnızca estetik gücüyle değil, taşıdığı kültürel hafızayla da öne çıkıyor.
Yıldız Çakar’ın şiirlerinde kadınsı bir sesin direnci, mitolojik katmanların derinliği ve tarihsel kırılmaların izi iç içe geçerken, okur her dizede hem bireysel hem kolektif bir hafızanın izini sürüyor.
2026 listesinde yer alan diğer eserler de çağdaş şiirin farklı damarlarını temsil eden zengin bir çeşitlilik sunuyor. Deneysel arayışlardan klasik duyarlılıklara, çok dilli yapıtlardan görsel şiire uzanan bu geniş yelpaze, şiirin bugün hala ne denli canlı ve dönüştürücü bir alan olduğunu hatırlatıyor. Ancak “Mohra Reş / Dunkles Siegel”, bu çoğulluk içinde özellikle dilsel ve kültürel geçişliliğiyle ayrı bir yerde konumlanıyor.
Çağdaş şiirin farklı yönelimlerini bir araya getiren güçlü seçkisiyle öne çıkan 2026 Şiir Önerileri listesi (Lyrik-Empfehlungen 2026)’de seçkiye giren diğer kitaplar, Almanca şiirin bugünkü çeşitliliğini ve uluslararası şiirle kurduğu canlı diyaloğu gözler önüne seriyor.
Seçkide öne çıkan isimlerden Natascha Gangl, Frische Appelle ile dilin politik ve deneysel katmanlarını yoklarken; Esther Kinsky, “Heim.Statt” adlı kitabında mekan, aidiyet ve bellek arasındaki kırılgan ilişkiyi incelikli bir lirizmle ele alıyor. Sabine Scho’nun “endlich regen” adlı çalışması ise doğa, beden ve hareket kavramlarını şiirsel bir akış içinde yeniden kuruyor.
Julia Kissina’nın “NYX” başlıklı kitabı, mitolojik çağrışımlarla çağdaş varoluşu buluştururken; Yvonne Ewald’ın listede yer alan eseri, görsel estetiğiyle de dikkat çeken bir şiir nesnesi olarak öne çıkıyor.
Juliette Favre, “An die Deutschen” ile toplumsal ve tarihsel katmanlara eleştirel bir gözle yaklaşırken; Renate Schmidt’in “…auf Gehen und Gesteine” adlı kitabı, yolculuk ve coğrafya üzerinden varoluşsal bir iz sürüyor.
Deneyimli şair Ulrike Draesner’in soyut desenli kapağıyla dikkat çeken eseri, dilsel yoğunluğu ve çok katmanlı yapısıyla seçkinin en dikkat çekici çalışmalarından biri olarak değerlendiriliyor. Martin Ting ise “Klassische Sorge”n ile klasik temaları çağdaş bir ironiyle yeniden yorumluyor.
Seçkinin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise “Uluslararası Şiirler – Çeviri” başlığı altında toplanan eserler. Bu bölüm, Almanca şiirin yalnızca kendi içinde değil, dünya şiiriyle kurduğu canlı diyaloğu da gözler önüne seriyor.
Durs Grünbein’in çevirisiyle Aleksandar Vutimski’nin “Blutkreis-Lauf” kitabı, Bulgar şiirinin karanlık ve yoğun atmosferini Almanca okura taşıyor.
María José Ferrada’nın İspanyolcadan çevrilen “Du warst Licht oder etwas Ähnliches wie Licht” adlı eseri, kırılgan ve sade bir şiir diliyle dikkat çekerken; Eva H.D.’nin İngilizceden çevrilen çarpıcı başlıklı kitabı “WENN ALLE DEINE FREUNDE VOM FELSEN SPRINGEN”, genç kuşak şiirin enerjisini yansıtıyor.
Wim Hofman’ın Hollandacadan çevrilen “Was wir hatten und was nicht” adlı eseri, hafıza ve kayıp temalarını işlerken; Valerie Mejer ve Galina Rymbu’nun eserleri, sırasıyla İspanyolca ve Rusça şiirin farklı tonlarını Almanca edebiyata kazandırıyor.
Kaynak: ANF
